SAĞLIK - 16 Eylül 2025 Salı 10:20

Çocuğunuzun dikkat durumunu 20 dakikada ölçümleyin

A
A
A
Çocuğunuzun dikkat durumunu 20 dakikada ölçümleyin

Dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğunun (DEHB) dünya genelinde okul çağı çocuklarının yaklaşık yüzde 5-7’sinde görüldüğünü hatırlatan Klinik Psikolog Cansu Kaya; MOXO Dikkat Testi ile 20 dakikalık bir sürede ölçülebilen bu durumun, yalnızca ders başarısını değil çocukların arkadaş ilişkilerini, özgüvenini ve aile içi iletişimini de etkilediğini belirtiyor.


Dikkat eksikliği ve hiperaktivite bozukluğunun değerlendirilmesinde objektif ölçümün büyük önem taşıdığını vurgulayan Medicana Çamlıca Hastanesi Psikoloji Bölümü’nden Klinik Psikolog Cansu Kaya, bilgisayar tabanlı MOXO Dikkat Testi sayesinde özellikle 6-12 yaş çocuklarda dikkat, dürtüsellik, zamanlama ve hiperaktivitenin objektif olarak ölçülebildiğini, böylece erken dönemde önlem alınabileceğini söylüyor.


"Okul öncesi dönemde yapılan test, çocuğun dikkat becerileri ve dürtü kontrolü hakkında erken bilgi verir. Böylece okul başarısını ve sosyal uyumunu olumsuz etkileyebilecek sorunlar erken fark edilebilir" diyen Klinik Psk. Cansu Kaya, testin ailelere ve öğretmenlere yol gösterici olduğuna dikkat çekiyor.



Okul başarısını doğrudan etkiliyor


Çocuklarda dikkat eksikliği, aşırı hareketlilik veya dürtü kontrolü zayıflığı olduğunda akademik başarının da olumsuz etkilendiğini belirten Klinik Psk. Cansu Kaya, şunları aktarıyor:


"Test bu alanları netleştirir. Erken dönemde fark edilmesi, öğretmenlerin ve ailelerin çocuğa uygun destek sağlamasını kolaylaştırır. Bilgisayar üzerinden 15-20 dakika süren test, çocuklar için genellikle oyun formatında eğlenceli bulunmaktadır. Çocuğun verilen kurala uygun şekilde doğru zamanda tepki verip vermediği, gereksiz tepkilerden kaçınıp kaçınmadığı ölçülür. Böylece dikkat süresi, dürtüsel davranışlar, verilen tepkinin zamanlaması ve aşırı hareketlilik düzeyleri analiz edilir."


MOXO dikkat testinin diğer dikkat ölçüm testlerinden farkının günlük yaşamı taklit eden görsel ve işitsel dikkat dağıtıcı unsurları içermesi olduğunu belirten Klinik Psk. Cansu Kaya, "Bu sayede çocukların yalnızca laboratuvar şartlarında değil, gerçek hayata daha yakın bir ortamda nasıl tepki verdikleri gözlemlenebilir. Bu da testin güvenilirliğini artırır" dedi.



Sonuçlar yol haritası oluyor


Klinik Psk. Cansu Kaya, "Test sonuçları uzman psikolog veya psikiyatrist tarafından değerlendirilir. Bu test, çocuğun güçlü ve zayıf yönlerini gösterir. Aileler ve öğretmenler bu raporu dikkate alarak çocuğun eğitim planını, sınıf içi desteklerini veya gerekirse psikolojik / psikiyatrik desteğini planlayabilir. Böylece çocuk hem akademik hem de sosyal hayatında daha sağlıklı bir gelişim süreci yaşayabilir" şeklinde konuştu.



Veliler için dikkat geliştirme önerileri


Klinik Psk. Cansu Kaya, velilere okul çağı çocuklarının dikkat gelişimini desteklemeleri için şu önerilerde bulundu:


Oyunlar ve aktivitelerle dikkat geliştirme çalışmaları yapmak: Yapboz, eşleştirme, hafıza oyunları, satranç gibi zihinsel aktiviteler çocuğun dikkat becerisini güçlendirir.


Çocuğun ekran süresini sınırlamak: Fazla ekran maruziyeti dikkat süresini olumsuz etkiler. Ekran yerine kitap okuma veya sanatsal faaliyetler teşvik edilmelidir.


Düzenli uyku ve sağlıklı beslenme sağlamak: Kaliteli uyku ve dengeli beslenme beyin gelişimi için temel unsurlardır.


Hareket ihtiyacını karşılayacak fiziksel aktiviteler sunmak: Spor, dans veya açık havada yapılan etkinlikler çocukların enerjisini sağlıklı bir şekilde yönlendirmesine yardımcı olur.


Günlük rutinler oluşturmak ve kuralları netleştirmek: Çocuğun gününü planlı yaşaması dikkat becerilerinin gelişmesine destek olur."


Klinik Psikolog Cansu Kaya son olarak "Her çocuk farklıdır. Doğru zamanda doğru destek sağlandığında dikkat eksikliğinin veya odaklanma sorunlarının çocuğun geleceğini olumsuz etkilemesinin önüne geçilebilir. MOXO testi bu sürecin ilk adımında önemli bir yol haritası sunmaktadır" ifadelerini kullandı.


Bunlar Da İlginizi Çekebilir
İstanbul Ziraat Türkiye Kupası: Galatasaray: 0 - Gençlerbirliği: 2 (Maç sonucu) Ziraat Türkiye Kupası çeyrek final maçında Galatasaray, evinde karşılaştığı Gençlerbirliği’ne 2-0 mağlup oldu ve kupaya veda etti. Maçtan dakikalar (İkinci yarı) 51. dakikada Traore’nin ara pasında Metehan ceza sahası sol çaprazından şutunda kaleci Günay’ın da müdahale ettiği top üst direkten döndü. Pozisyonun devamında kale önünde Traore’nin hamlesiyle sağ çapraza doğru açılan meşin yuvarlağı Fıratcan filelere gönderdi. 0-1 53. dakikada Sane’nin pasında Mauro Icardi ceza sahası sağ çaprazında topu alıp pasını arka direğe aktardı. Ahmed Kutucu’nun şutunda kaleci Erhan meşin yuvarlağı kornere çeldi. 54. dakikada sol taraftan Lang’ın kullandığı köşe vuruşunda kale önünde Icardi’nin kafa vuruşunda top kaleci Erhan’da kaldı. 69. dakikada ceza yayının gerisinden Sane’nin direkt kaleye kullandığı serbest vuruşta meşin yuvarlak direğin üzerinden az farkla auta çıktı. 72. dakikada sağ taraftan Lang’ın kullandığı serbest vuruşta savunmadan seken topa ceza yayından Nhaga vuruşunda kaleci Erhan’dan seken topu kale önünde Singo ağlara gönderdi ancak ofsayt gerekçesiyle gol geçerlilik kazanmadı. 79. dakikada sağ taraftan Yunus’un ortasında arka direkte müsait pozisyondaki Icardi kafa vuruşunda kaleci Erhan meşin yuvarlağı kontrol etti. 83. dakikada sağ taraftan kullanılan köşe vuruşunda kaleci Günay topu elinden kaçırdı. Boşta kalan topa altıpasın gerisinde dokunan Traore, meşin yuvarlağı ağlarla buluşturdu. 0-2 88. dakikada Yunus’un savunma arkasına uzun pasında ceza sahası sağ çaprazında topla buluşan Osimhen’in sert şutunda meşin yuvarlak auta çıktı. Stat: RAMS Park Hakemler: Oğuzhan Aksu, Bahtiyar Birinci, Kerem Ersoy Galatasaray: Günay Güvenç, Sacha Boey (Roland Sallai dk. 69), Wilfried Singo, Kaan Ayhan, Eren Elmalı, Mario Lemina (İlkay Gündoğan dk. 46), Renato Nhaga (Victor Osimhen dk. 78), Leroy Sane (Yunus Akgün dk. 69), Ahmed Kutucu (Barış Alper Yılmaz dk. 56), Noa Lang, Mauro Icardi Yedekler: Batuhan Şen, Ismail Jakobs, Davinson Sanchez, Lucas Torreira, Arda Ünyay Teknik Direktör: Okan Buruk Gençlerbirliği: Erhan Erentürk, Fıratcan Üzüm, Dimitrios Goutas, Thalisson, Abdurrahim Dursun, Ousmane Diabate, Samed Onur (Franco Tongya dk. 87), Cihan Çanak (Sekou Koita dk. 70), Oğulcan Ülgün (Matej Hanousek dk. 87), Metehan Mimaroğlu (Furkan Ayaz Özcan dk. 90+5), Adama Traore (Göktan Gürpüz dk. 90+5) Yedekler: Ricardo Velho, Emirhan Ünal, Arda Çağan Çelik, Ensar Kemaloğlu, Yiğit Hamza Aydar Teknik Direktör: Volkan Demirel Goller: Fıratcan Üzüm (dk. 51), Adama Traore (dk. 83) (Gençlerbirliği) Sarı kartlar: Kaan Ayhan, Mario Lemina, Yunus Akgün, Victor Osimhen (Galatasaray), Fıratcan Üzüm, Erhan Erentürk (Gençlerbirliği)
İstanbul Bakan Uraloğlu ’Eğer Kalkınma Yolu Projesi’nin önemine vurgu yaptı Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu, "Eğer Kalkınma Yolu Projesi’ni bugün bitirmiş olsaydık, Hürmüz Boğazı bu kadar dünya gündemine oturmamış olacaktı" dedi. Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu, İstanbul Sanayi Odası (İSO) Nisan Ayı Meclis Toplantısı ve Türk Telekom ile İSO arasında imzalanacak olan stratejik iş birliği protokolü imza törenine katıldı. Burada bir konuşma yapan Uraloğlu, 5G’nin artık lüks bir teknoloji olmadığını, sanayinin geleceği olduğunu belirterek, "Tam da bu nedenle Türk Telekom ile İstanbul Sanayi Odası arasında imzalayacağımız iş birliği protokolü büyük stratejik önem taşımaktadır. Bu protokol kapsamında Türk Telekom, güçlü teknoloji altyapısı, yenilikçi dijital çözümleri ve mühendislik birikimiyle İstanbul Sanayi Odası üyelerimizin dijital dönüşümünü hızlandıracak, verimlilik, rekabetçilik ve sürdürülebilirlik hedeflerine katkılar sağlayacaktır. Gerçek zamanlı veri akışı, makineler arası kesintisiz iletişim, otonom sistemler, yapay zeka destekli kalite kontrol ve robotik uygulamalar gibi alanlarda yeni çağların kapısını aralamaktır. Demo günleri, eğitimler, pilot projeler ve stratejik yol haritaları ile 5G’yi fabrikalarımızın kalbine yerleştireceğiz. Bu işbirliği, Bakanlığımız ile Türk Telekom’un sanayimize sunduğu en somut dijital desteklerden birisi olacaktır. Cumhurbaşkanımız Recep Tayyip Erdoğan’ın güçlü liderliğinde son 24 yılda ülkemiz siyasi istikrar ve vizyoner yönetim sayesinde ekonomik alanda önemli mesafeler katetmiştir. 2025 yılında mal ihracatımız 273,4 milyar dolara ulaşarak, Cumhuriyet tarihimizin rekorunu tazelemiş olduk. Ekonomimiz yüzde 3,6 büyüme kaydederek OECD ülkeleri arasında en hızlı büyüyen ilk üç ekonomi arasında, G20 ülkeleri arasında ise üst sıralarda yerini almıştır" dedi. "Son 24 yılda ulaşım ve haberleşme altyapımıza yaklaşık 355 milyar dolar yatırım yaptık" Tam 22 çeyrektir kesintisiz süren bu büyüme performansının üretim, yatırım, istihdam ve ihracata odaklanan politikaların somut sonucu olduğunu belirten Bakan Uraloğlu, "İstanbul’umuz ise 95 milyar dolarlık ihracatla her yıl olduğu gibi açık ara liderliğini sürdürdü. Bu ekonomik başarılarda hiç şüphesiz ulaştırma ve altyapı alanına yapılan devasa yatırımların büyük rolü vardır. Çünkü burada bulunan herkes çok iyi biliyor ki ulaştırma ve haberleşme yatırımları ekonominin can damarlarını oluşturan, üretimi harekete geçiren, ticareti hızlandıran, istihdamı arttıran ve refahı yaygınlaştıran kritik altyapılardır. Modern ve etkin bir ulaştırma sistemi sayesinde lojistik maliyetler düşmekte, tedarik zincirleri kısalmakta, sanayicilerimiz ve ihracatçılarımız küresel pazarlara daha rekabetçi imkanlarla ulaşmaktadır. Bu kapsamda son 24 yılda ulaşım ve haberleşme altyapımıza yaklaşık 355 milyar dolar yatırım yaparak bu gerçeği hayata geçirdik" diye konuştu. "Dijital altyapıda fiber optik ağımızı 657 bin kilometreye ulaştırdık" Bölünmüş yol ağını 6 bin 101 kilometreden 30 bin 51 kilometreye, otoyol ağını bin 714 kilometreden 3 bin 796 kilometreye çıkardıklarını söyleyen Bakan Uraloğlu, "Sadece 6 ilimiz bölünmüş yollarla bağlıyken, bugün 77 ilimizi modern yol ağıyla buluşturduk. Demiryolu ağımızı 13 bin 919 kilometreye ulaştırdık; bunun 2 bin 251 kilometresi Yüksek Hızlı Tren hattıdır. Havacılıkta aktif havalimanı sayımızı 58’e, dış hat uçuş noktalarımızı 133 ülkede 356 noktaya yükselttik. Denizcilikte filomuz dünya sıralamasında ilk 10 arasına girdi. Limanlarımız küresel konteyner trafiğinde güçlü konumlarını sürdürüyor. Dijital altyapıda fiber optik ağımızı 657 bin kilometreye ulaştırdık. Yerli uydumuz TÜRKSAT 6A’yı hizmete aldık ve 5G teknolojisini başarıyla hayata geçirdik. Bu yatırımlarımız, sanayi sektörümüzün dijital dönüşümünü ve yüksek katma değerli üretimini de desteklemektedir" ifadelerini kullandı. "Orta Koridor ile Çin’den Avrupa’ya taşıma süresi, geleneksel rotalara göre önemli ölçüde kısalmıştır" İran-ABD-İsrail savaşıyla özellikle Hürmüz Boğazı’nda ortaya çıkan belirsizliklerin küresel ticaretin ana arterlerinde önemli kırılmalara yol açtığını, deniz taşımacılığında ciddi aksamalara neden olduğunu belirten Bakan Uraloğlu, "Bu durum, küresel ticarette alternatif rota arayışını hızlandırmış ve alternatif ulaştırma güzergahlarının önemini yeniden gündeme taşımıştır. Tam da bu noktada, coğrafi konumu itibarıyla Asya-Avrupa ve Afrika’nın kesişiminde yer alan ülkemiz, sunduğu güvenli, hızlı ve rekabetçi koridorlarla küresel ticaretin yeni omurgalarından biri haline gelmektedir. Özellikle Orta Koridor bu süreçte öne çıkan başlıca hatlar olarak dikkat çekmektedir. Cumhurbaşkanımızın vizyonu doğrultusunda ilerlettiğimiz Orta Koridor ile Çin’den Avrupa’ya taşıma süresi, geleneksel rotalara göre önemli ölçüde kısalmıştır. Süveyş Kanalı üzerinden ortalama 35 gün, Ümit Burnu üzerinden ise yaklaşık 45 gün süren taşımalar, Orta Koridor üzerinden 18 güne kadar inmektedir. Hedefimiz bunu 14 güne düşürmektir. Orta Koridor’u güçlendirmek için Zengezur Koridoru bağlantısını sağlayacak Kars-Iğdır-Aralık-Dilucu demiryolu hattı çalışmalarına da başladık" diye konuştu. "İstanbul’u hem ulusal üretimimizin hem de küresel ticaretin en önemli merkezlerinden biri haline getiriyoruz" Kuzey-güney ekseninde şekillenen Kalkınma Yolu Projesi ile Irak’taki Fav Limanı’ndan başlayarak yaklaşık bin 200 kilometrelik hat üzerinden Türkiye’ye ve buradan Avrupa’ya uzanan yeni bir ticaret omurgası oluşturduklarını ifade eden Bakan Uraloğlu, "Türkiye, Birleşik Arap Emirlikleri, Katar ve Irak’ın ortaklığında yürütülen bu proje sayesinde Fav Limanı’na gelen yükler hem yurt içimize hem de Avrupa’ya alternatif ve rekabetçi bir koridorla taşınacaktır. Eğer bu projeyi bugün bitirmiş olsaydık, bu proje bugün işliyor olsaydı, biraz önce bahsettiğim süreler bu koridorla 15 güne inecek ve Hürmüz Boğazı bu kadar dünya gündemine oturmamış olacaktı. Proje bitti. Finansman modeline karar verdik. Ancak yaklaşık bir yıldır Irak’taki seçim sürecinden dolayı henüz bir adım atamadık. İnşallah orada hükümet kurulduktan sonra çok hızlı bir şekilde bunun finansmanı ve yapım çalışmalarına başlamayı da hedefliyoruz. Tıpkı bu uluslararası koridorları güçlendirdiğimiz gibi Türkiye’nin kalbi İstanbul’umuzun ulaşım ve iletişim altyapısını da devasa yatırımlarla güçlendirerek şehrimizi hem ulusal üretimimizin hem de küresel ticaretin en önemli merkezlerinden biri haline getiriyoruz. İstanbul’umuzda; Marmaray, Avrasya Tüneli, İstanbul Havalimanı, Yavuz Sultan Selim Köprüsü ve Kuzey Marmara Otoyolu, İstanbul-İzmir Otoyolu ve İstanbul-Ankara Yüksek Hızlı Tren Hattı gibi mega projeleri hayata geçirerek İstanbul’u modern ve efektif bir ulaşım altyapısı ile hayallerin ötesinde bambaşka bir noktaya taşıdık. Son 24 yılda İstanbul’un ulaşım ve iletişim altyapısı için 2 trilyon lirayı aşan yatırım gerçekleştirdik. Yani yaklaşık 45 milyar dolar. Bu da Malta’dan Kongo’ya, İzlanda’dan Butan’a, Gambiya’dan San Morino’ya 65 ülkenin 2025 yılı gayri safi yurt içi hasılasından büyük bir rakam. Kuzey Marmara Otoyolumuzun son kısmını oluşturan Nakkaş-Başakşehir kesimindeki yapım çalışmalarımız tüm hızıyla ilerliyor" ifadelerini kullandı. Sarıyer-Kilyos Tüneli’nin yapım çalışmalarını da bu yıl tamamlama hedefiyle 7 gün 24 saat aralıksız sürdürdüklerini ifade eden Bakan Uraloğlu, "Projemizle Kuzey Marmara Otoyolu ve Yavuz Sultan Selim Köprüsü’ne Sarıyer, Maslak ve Levent bölgelerinden erişimi 5 dakikaya indireceğiz. Şu anda da Halkalı-İstanbul Havalimanı hattının Halkalı-Arnavutköy kesimi ve Yavuztürk-Ümraniye Spor metro inşaatları dahil toplam 27 kilometrelik yeni hat çalışmalarımız da hızla devam ediyor. Bu çalışmalar tamamlandığında İstanbul genelinde inşa ettiğimiz toplam hat uzunluğu 189 kilometreye ulaşacak. Halkalı-Arnavutköy metromuzu da yakında hizmete açıyoruz. Yine Kuzey Çevre Demiryolu Projesi ile İstanbul’u uluslararası lojistik için vazgeçilmez kılacak tarihi bir adımın da eşiğindeyiz. Yavuz Sultan Selim Köprüsü üzerinde hayata geçireceğimiz demiryolu bağlantısı ile İstanbul Boğazı üzerinde Marmaray’a alternatif çift hatlı yeni bir demiryolu hattına daha kavuşacağız. İhale sürecinin ardından bu yıl içinde inşa çalışmalarına başlamayı hedefliyoruz. İstanbul Havalimanımız da dev kapasitesiyle Türkiye’yi uluslararası bir aktarma merkezi yapmış ve ülkemizi küresel havacılıkta zirveye taşıdı" dedi.