Baykar Yönetim Kurulu Başkanı ve Teknoloji Lideri Selçuk Bayraktar tarafından kurulan Fergani Uzay Teknolojileri, milli mühendislik kabiliyetiyle geliştirdiği beşinci deneme uydusu olan FGN-100-D3’ü 30 Mart’ta Türkiye saati ile (TSİ) 14.02’de ABD’nin Vandenberg Uzay Kuvvetleri Üssü’nden uzaya gönderdi. SpaceX’in Transporter-16 görevi kapsamında fırlatılan uydu, fırlatmadan yaklaşık 66 dakika sonra, TSİ 15.08’de fırlatma aracından başarıyla ayrılarak 500-520 kilometre irtifadaki hedef yörüngesine yerleşti.
Milli teknolojiyle tam bağımsızlık
FGN-100-D3, Fergani tarafından daha önce fırlatılan uydulara kıyasla barındırdığı teknolojik yeniliklerle önemli bir gelişmeyi temsil ediyor. Uydu üzerinde Fergani bünyesinde tamamen milli olarak geliştirilen tepki tekeri, manyetik tork çubuğu, manyetometre, IMU ve GNSS alıcısı gibi kritik bileşenler kullanıldı. Uydu bünyesinde bu sistemlerin yanında ileri görevler için yapay zekâ destekli bir bilgisayar da yer alıyor. Fergani mühendisleri tarafından geliştirilen milli sistemler ve aviyonik ekipmanların uzayda doğrulanması ve bu teknolojilere uzay tarihçesi kazandırılması, Türkiye’nin uzay teknolojilerindeki tam bağımsızlığı açısından önem taşıyor.
Uzaydaki yeni halka
Fergani Uzay, 2025 yılının başından bu yana uzayda ardı ardına önemli başarılara imza atarak, uzaydaki rolünü pekiştirmeye devam ediyor. Fergani’nin uzay serüveni, Ocak 2025’te serinin ilk uydusu FGN-100-D1’in fırlatılmasıyla başlamış, ardından 2 Kasım 2025 tarihinde Türkiye’nin en büyük özel sektör uydusu unvanına sahip 104 kilogram ağırlığındaki FGN-100-D2 yörüngedeki yerini almıştı. Bu süreci, 28 Kasım 2025 tarihinde üzerinde 10 kilogram ağırlığında FRG-10D1 küp uydusu taşıyan dünyanın ilk hibrit itki sistem bazlı Yörünge Transfer Aracı’nın (FGN-TUG-S01) uzaya gönderilmesi takip etti. Yenilikçi hibrit motor teknolojisi ve uzayda gerçekleştirilen ilk ateşlemeyle milli YTA, uzay içi lojistik kabiliyet için önemli bir adım oldu.
Uluğ Bey Konumlama Sistemi
Fergani Uzay, önümüzdeki 5 yıl içerisinde 100’den fazla uydudan oluşacak Uluğ Bey Küresel Konumlama Sistemi’ni tamamen öz kaynaklarıyla tamamlamayı hedefliyor. Bu konstelasyon projesi hayata geçtiğinde Türkiye, kendi bağımsız navigasyon ve haberleşme ağına sahip olarak bu kritik yetkinliği dost ve kardeş coğrafyalarla paylaşabilecek. Bir yandan takım uydular tamamlanırken, diğer yandan milli fırlatma aracının geliştirme çalışmaları da devam ediyor.
Zöhre Alagöz
