İstanbul'un binlerce yıllık tarihi miras Kara Surları, zamanla hasar gördü. Vatandaşların her gün yayından geçtiği tarihi kulede yıkılma tehlikesi yaşanırken, Fatih'te havadan çekilen görüntülerde surların özellikle bazı kulelerinde ciddi çatlaklar olduğu ve taşıyıcı taş örgüsünde ayrışmaların başladığı açıkça görülüyor. Araştırmacı Yavaşçay, "Bu yapılar sadece İstanbul'un değil, dünyanın kültürel mirasıdır. Doğu Roma döneminden günümüze kadar ayakta kalmış bu duvarlar artık korunmasız durumda" dedi. İstanbul'un Fethi sırasından Fatih Sultan Mehmetin özel olarak hazırlattığı toplar ile yıkılan surlar günümüze kadar bazı kısımları restore edilerek geldi. Surların bir çoğu zamanla yıprandığı için kuvvetli bir rüzgarda yıkılacakmış gibi duruyor. Bir çoğunun kulelerinin sadece bir duvarları bulunuyorken bazılarında ise baştan sonra derin çatlaklar bulunuyor.
Tarihi doku tehlike altında
Havadan kaydedilen görüntülerde sur kesimlerinin Fatih ilçesini geniş bir şekilde çevrelediğini ifade eden Yavaşçay, kara surlarının uzunluğunun yaklaşık 6,5 ile 7,5 kilometre civarında olduğunu aktardı. Duvarların yüksekliğinin 15 ile 20 metre arasında değiştiğini belirten Yavaşçay, "Bir zamanlar güçlü ve görkemli olan bu yapılar, bugün ağır tahribata uğramış durumda. Surların bazı bölümleri çökmüş, kulenin bir kısmı ciddi derecede hasar görmüş ve orta kısımlarında büyük çatlaklar oluşmuş. Özellikle sur hattının iç kısımlarında bulunan yeşil alanlarda erozyon ve zamanla ot kaplanmasının da yapısal zayıflamaya neden oluyor. Günlük yüzlerce insan surların yakınından geçiyor. Bu durum sadece vatandaşların güvenliğini riske atmıyor, aynı zamanda bu tarihi yapının tamamen yok olmasına da yol açabilir. Biz derin çatlakların ileride büyük göçmelere sebep olacağını düşünüyoruz" dedi.
Turizme kazandırılmalı
Tarihi yapıların turizme kazandırılamadığını da vurgulayan Yavaşçay, "İnsanlık tarihinin önemli bir parçası olan bu surlar, günümüzde hak ettiği ilgiyi görmüyor. Çin, Çin Seddi sayesinde milyonlarca turisti ağırlıyor ama İstanbul'un surları yeterince bilinmiyor. Surlar önce restore edilmeli, güvenli hale getirilmeli ve ardından turizme açılmalı" ifadelerini kullandı.
Uzmanlar bu mirasın korunması ve acilen restorasyon planlarının hazırlanması gerektiğini belirtiyor. Yetkililere çağrıda bulunan Yavaşçay, "Bu tarihi yapılar sadece taş yığını değildir; geçmişimizin, medeniyetimizin izleridir. Önlem alınmazsa yıllar içinde tamamen kaybolacaklar" dedi.
Ahmet Faruk Sarıkoç -İsmail Coşkun
