KÜLTÜR SANAT - 15 Mayıs 2026 Cuma 10:02

Necip Fazıl’ın utulmaz eseri "Bir Adam Yaratmak" 90 yıl sonra beyazperdede

A
A
A
Necip Fazıl’ın utulmaz eseri "Bir Adam Yaratmak" 90 yıl sonra beyazperdede

Türk edebiyatının usta kalemi Necip Fazıl Kısakürek’in 90 yıl önce kaleme aldığı kült eseri ‘Bir Adam Yaratmak’, başrolünde Engin Altan Düzyatan’ın yer aldığı dev prodüksiyonla beyaz perdeye uyarlandı. Türk edebiyatının en önemli tiyatro eserlerinden biri olarak kabul edilen yapımın ön izlemesi, İstanbul Levent’te gerçekleştirildi. Yönetmen Murat Çeri, yapım ekibi ve basın mensuplarının katıldığı film ön izlemesinde konuşan Yönetmen Çeri, "Her insanın yönetmenin hayatında belli kitaplar önceliklidir. ’Bir Adam Yaratmak’ da benim için bu öncelik sırasında önde olan kitaplardandı. O yüzden hayalini kurduğun bir şeyi gerçekleştirmek her şeyden önce insana bir mutluluk veriyor. Düşünen, okuyan, fikreden, bir şeyleri mesele eden herkes eninde sonunda ‘Bir Adam Yaratmak’la tanışacaktır. Önce kitabıyla sonra da filmiyle. Herkes geç kalmadan okumalı ya da izlemeli diyorum" dedi.


Necip Fazıl Kısakürek’in 90 yıl önce kalema aldığı "Bir Adam Yaratmak" isimli eseri beyazperdeye uyarlandı. Levent’te bir AVM’nin sinema salonunda "Bir Adam Yaratmak" filminin ön izlemesi gerçekleşti. Ön izlemeye Yönetmen Murat Çeri, Film uygulayıcı yapımcısı Nihat Sönmez ve basın mensupları katıldı. Filmin oyuncu kadrosunda Engin Altan Düzyatan, Altan Erkekli, Deniz Barut, İsmail Hakkı, Hakan Meriçliler, Serpil Tamur, Gülper Özdemir yer aldı. Öte yandan zorlu bir eser olan ’Ölüm Korkusu’ adlı oyununu tamamlayan ünlü tiyatro yazarı Hüsrev’in hikayesi anlatılmaktadır. Hüsrev, yazdığı trajedideki olayların kendi hayatına yansıması ve istemeden işlediği bir cinayetin ardından gerçek ile kurgu arasındaki sınırın silinmesiyle büyük bir ruhsal çöküş yaşar. Ölüm, suçluluk ve varoluş sancıları, onu babasının da sonu olan bir incir ağacının gölgesine sürükler.


Yönetmen Murat Çeri, "Her insanın yönetmenin hayatında belli kitaplar önceliklidir. ’Bir Adam Yaratmak’ da benim için bu öncelik sırasında önde olan kitaplardandı. O yüzden hayalini kurduğun bir şeyi gerçekleştirmek her şeyden önce insana bir mutluluk veriyor. ’Bir Adam Yaratmak’ hayalini kurduğum bir eserdi, onu gerçekleştirmiş olduk. Artık edebi eserler eskisi kadar uyarlanmıyor. Necip Fazıl’ın bu eseri 90 yıl sonra sinemaya uyarlandı. Türk edebiyatının çok güzide eserleri var ama bunları sinemaya uyarlamak ya zor olduğundan ya da telif meselesi sıkıntılı olduğundan teşebbüs edilemiyor. Biz buna teşebbüs ettik. Telifinin alınması ayrı zordu, sinema haline getirmek ise ayrı zordu. Oyuncuları buna ikna etmek ve o oyuncuların nasıl oynayacağına dair bir ortak karar oluşturmak da zor oldu. Neticesinde eseri istediğimiz gibi gerçekleştirmiş olduk" dedi.



"Bu film sayesinde belki insanlar Necip Fazıl’ın bir eserinden haberdar olmuş olacak"


Eskisi kadar kitap okunmadığını belirten Çeri, "O yüzden bu kitaplardan ve bu yazarlardan haberdar olunsun diye bu eserlerin sinema diliyle, görüntüyle hayata geçirilmesi gerekiyor. Bu film sayesinde belki insanlar Necip Fazıl’ın bir eserinden haberdar olmuş olacak ve Necip Fazıl kitaplarını okuyacak. Bu diğer yazarlar için de geçerli. Çağımız kitap okuyan bir neslin çağı değil, sosyal medya çağı ya da anlık hazların çağı. O yüzden zor olan şey kitap okumak. Sinemayla bunu bir nebze tanıştırdığımız zaman kitaba rağbet artabilir. Film süreci oyuncular için kolay geçti. ‘Bir Adam Yaratmak’ konservatuvarlı oyuncular için bilinen bir eser. Bilinen bir eser üzerinden insanları anlatma çabasına girmiyorsunuz. Kolay bir şekilde onlarla anlaşabiliyorsunuz. Biz de istediğimiz oyuncularla çalıştık. Sinema, edebiyat geleneği olan yerlerde daha çok rağbet görür. Bunlar İran Rusya gibi edebiyat geleneğinin yoğun olduğu ülkeler olabilir. Biz de dünya prömiyerimizi Fecr Uluslararası Film Festivali’nde yaptık. Düşünen, okuyan, fikreden, bir şeyleri mesele eden herkes eninde sonunda ‘Bir Adam Yaratmak’la tanışacaktır. Önce kitabıyla sonra da filmiyle. O yüzden herkes geç kalmadan okumalı ya da izlemeli diyorum" diye konuştu.



"Arşivlik bir iş oldu"


Uygulayıcı Yapımcı Nihat Sönmez, "Murat Çeri hocamız bana ilk senaryoyu gönderdiğinde ve okuduğumda bayağı etkilenmiştim. Karakterin acısını derinden hissetmiştim ve bu projede olmayı çok istiyordum. Murat Çeri hocamızın ilk filminin de ben uygulayıcı yapımcılığını yaptığım için ortak müşterekte buluştuk ve projeyi aldık. Film, normalde sanat filmi, arthouse bir film; Necip Fazıl gibi büyük bir üstadın elinden çıkmış kıymetli bir eser olduğu için yönetmenimizle arşivlik bir film yapmayı düşündük ve başardık. Gerek yönetmenlik, gerek senarize etmek, gerek eserin ağırlığı, oyunculuklarla beraber yapım tasarım, prodüksiyon, dizayn, tüm ekip el birliğiyle kolektif bir iş yaptı. Filmin değerini gişe olarak, getiri olarak görmüyorum; filmin ömrünün klasikleşmesini ve arşivlere ulaşmasını benimsiyorum. Buna mukabil biz arşivlik bir iş yaptığımızı, başarılı bir iş yaptığımızı, Necip Fazıl Kısakürek gibi büyük bir üstada layık bir iş yaptığımızı düşünüyorum" dedi.



"Eser piyesten sinematografiye bence başarıyla evrildi"


Eserin dramaturjisiyle ve olay örgüsüyle, sinematografiye evrilmesi zor bir eser olduğunu vurgulayan Sönmez, "Rönesans tabloları ve klasik tablolar ile sahneleri canlandırdık. Ondan sonra filmi biraz daha klostrofobik olmasın diye dışa taşıdık, sahil kenarlarını kullandık, rıhtımlar kullandık. Eser piyesten sinematografiye bence başarıyla evrildi" ifadelerini kullandı.



Necip Fazıl’ın utulmaz eseri "Bir Adam Yaratmak" 90 yıl sonra beyazperdede

Bunlar Da İlginizi Çekebilir
Kırıkkale Kurbanlıklar alıcı buldu, yetiştirici bayrama mutlu girdi: "Dedikleri fiyata verdik, milleti kurbansız göndermedik" Kırıkkale’de Kurban Bayramı’nın ilk gününde hayvan pazarında hareketlilik sürerken, satışlardan memnun kalan yetiştiricilerin yüzü güldü. Küçükbaş hayvan yetiştiricisi Selami Güneşli, "Satışlardan memnunum. Allah bereket versin. Milleti kurbansız ve etsiz göndermedik. Dedikleri fiyata verdik" dedi. Kırıkkale’de Kurban Bayramı’nın ilk gününde hayvan pazarlarında son pazarlıklar yapıldı. Pazarda küçükbaş hayvan fiyatları 17 bin liradan başlayarak 30 bin liraya kadar yükseldi. Yetiştiricilerin büyük bölümü, geçen yıla göre satışların daha iyi geçtiğini söyledi. Bazı yetiştiriciler getirdikleri hayvanların tamamını satarken, bazıları ise ellerinde az sayıda kurbanlık kaldığını belirtti. Küçükbaş hayvan yetiştiricisi Selami Güneşli, 40 küçükbaş hayvandan 33’ünü sattığını ifade ederek, "Allah bereket versin. 40 tane küçükbaş hayvanımız vardı, 7 tane kaldı. Müşterilerimizi bekliyoruz. Fiyatlar 25 bin, 27 bin ve 30 bin lira arasında değişiyor. Satışlardan memnunum. Allah bereket versin. Milleti kurbansız ve etsiz göndermedik. Dedikleri fiyata verdik" dedi. Murat Olgun da pazardan memnun ayrılan yetiştiricilerden biri oldu. Olgun, "Geçen seneye göre bu sene satışlarımız çok güzeldi. 100 tane kurbanlık getirdik, şu an 12 tane kaldı. Herkese şimdiden iyi bayramlar diliyorum" ifadelerini kullandı. Pazarın en genç yetiştiricilerinden 14 yaşındaki Hamza Çubuk ise 30 hayvanla pazara geldiklerini söyledi. Çubuk, "Son 2 tane kaldı. Onları da satabilirsek köye gideceğiz inşallah. Köyde daha pahalıya satıyoruz, burası biraz ucuz gidiyor" diye konuştu. Mustafa Eşmebaş ise 40 hayvandan 36’sını sattığını belirterek, "Aza kanaat edersek memnun oluyoruz. Kurban satışlarından memnunuz. Satışlar iyi geçti. 40 tane hayvan aldık, 36 tanesini sattık. Bu sene satışlar hızlı gitti. Bir de "Para yok" diyorlar. Nasıl para yok? Herkes kurbanını alıyor. Para var" dedi. Rıza Karataş da pazara getirdiği 19 hayvanın tamamını sattığını dile getirerek, "Bayram satışları iyi geçti. Arefe günü ve bayramın birinci günü satışlar iyiydi. Alanların kurbanlarını Allah kabul etsin. Biz de paramızın bereketini gördük" dedi. Yaklaşık 200 küçükbaş hayvanla pazara gelen Yasin Çilingir ise 150 civarında hayvan sattıklarını söyledi. Çilingir, fiyatların 17 bin liradan başlayıp 30 bin liraya kadar çıktığını belirterek, bazı hayvanları bekledikleri fiyatın altında satmak zorunda kaldıklarını ifade etti. Bir başka yetiştirici de 140 hayvanın tamamını arefe günü sattığını belirterek, "Mutluyum. Önceki dönemlerde biraz hüsran oluyordu ama bu sene mutluyuz. Hayvanlarımızı bitirdik, mutlu bir şekilde ayrılacağız" diye konuştu.
Edirne Kapıkule’de tır şoförleri gözyaşları içinde aileleriyle bayramlaştı Avrupa’ya ihracat yükü taşıyan tır şoförleri, Kurban Bayramı’nı Edirne’deki Kapıkule Sınır Kapısı’nda geçirdi. Bayramı ailelerinden uzakta karşılayan sürücüler, cep telefonuyla görüntülü görüştükleri yakınlarıyla gözyaşları içinde bayramlaştı. Kapıkule’de sıra bekleyen tır şoförleri, bayram sabahını direksiyon başında geçirirken ailelerinden uzak kalmanın burukluğunu yaşadı. Bazı sürücüler, görüntülü konuşma sırasında duygusal anlar yaşadı. Gözyaşı döken bazı sürücüler buruk bir bayram geçirmek zorunda kaldı. "Hayallerimiz bitiyor ama yollarımız bitmiyor" Adana’dan aldığı yükü Paris’e götürmek için yola çıkan 65 yaşındaki tır sürücüsü Ali Gökçe, Kurban Bayramı’nı ailesinden uzakta geçirmenin hüznünü yaşadı. Kapıkule Sınır Kapısı’nda gözyaşlarına hakim olamayan Gökçe, "Bu bizim mesleğimiz, aynı zamanda yaşam biçimimiz. Bütün hayatımız yollarda geçiyor. Bildiğimiz tek iş şoförlük. Bayramda hep yalnızız, hep yollardayız. En büyük zorluğumuz hasretlik. Çocuklarımız büyüyor, torunlarımız oluyor ama biz hâlâ yollardayız. Hayallerimiz bitiyor ama yollarımız bir türlü bitmiyor" dedi. "Bayram sabahı ağlayasım geldi" İzmir’den aldığı yükü Almanya’ya götürmek için yola çıkan tır şoförü Hüseyin Kuru, bayramı yollarda geçirmenin kendileri için zor olduğunu belirterek, "Özellikle bayram sabahı kalktığımda ağlayasım geldi. Ama yapacak bir şey yok, işimiz bu. Sınır kapılarında yıllardır büyük sıkıntılar yaşıyoruz. Yoğunluk nedeniyle uzun süre bekliyoruz, bu da bizi çok yoruyor. Buna artık bir çözüm bulunması gerekiyor" ifadelerini kullandı. "Bayramı ailemizden uzakta geçiriyoruz" 55 yaşındaki tır sürücüsü Orhan Kurtkaya ise bayramda ailesinden uzak olmanın kendileri için en büyük zorluk olduğunu belirterek, "Birlikte olmamak, ailemizle bir arada olamamak bizim için acı veren bir durum. Tüm İslam aleminin bayramı mübarek olsun. Nice mutlu bayramlar diliyorum" diye konuştu. "Ekmeğimizin peşindeyiz" Gaziantep’ten İsviçre’ye temizlik ürünleri taşıyan 46 yaşındaki tır sürücüsü ve üniversite mezunu Fırat Nisan, özel günlerde ailelerinden uzak kaldıklarını belirterek, "Ne özel günlerde, ne mutlu günlerimizde ne de üzüntülerimizde ailemizin yanında olabiliyoruz. Ekmeğimizin peşindeyiz. Ama herkes gibi biz de bayramda ailemizle birlikte olmak isteriz" dedi.
Bursa Başkan Vekili Şahin Biba, bayram sabahı öğrencilerle buluştu Bursa Büyükşehir Belediyesi Başkan Vekili Şahin Biba, Kurban Bayramı’nın ilk gününde gerçekleştirdiği ziyaretlerle bayramın birlik, beraberlik ve paylaşma ruhuna ortak oldu. Ulu Cami’de kılınan bayram namazının ardından vatandaşlarla bayramlaşan Başkan Vekili Biba, bayramların kardeşlik, dayanışma ve birlik duygularını güçlendiren özel günler olduğunu ifade etti. Başkan Vekili Biba, daha sonra Bursa Uludağ Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Vakfı tarafından Faik Çelik Yerleşkesi’nde düzenlenen kahvaltı programında yabancı öğrenciler, akademisyenler ve öğretim görevlileriyle buluştu. Başkan Vekili Biba, eğitimlerini Bursa’da sürdüren ve bayramı ailelerinden uzakta geçiren 76 ülkeden yüzlerce öğrenciyle bayramlaşarak sohbet etti. Programda misafir öğrencilere hitap eden Başkan Vekili Şahin Biba, Bursa’nın, farklı kültürlerden gelen öğrenciler için önemli bir gönül şehri olduğunu belirterek, "Sizler memleketlerinizden ve ailelerinizden uzakta ilim öğreniyorsunuz. İnşallah burada edindiğiniz bilgi ve birikimle ülkelerinize dönerek faydalı hizmetlerde bulunacaksınız. Bursa Büyükşehir Belediyesi olarak her zaman yanınızda olmaya devam edeceğiz. Kurban Bayramı vesilesiyle sizlerle bir araya gelmekten büyük mutluluk duyuyorum. Programın düzenlenmesinde emeği geçen herkese teşekkür ediyor, tüm hemşehrilerimizin ve İslam aleminin Kurban Bayramı’nı kutluyorum" dedi.
Şırnak Şırnak’ta bayramlaşmada birlik mesajı: "Bereketli hilalin parlayan yıldızıyız" Şırnak’ta Kurban Bayramı dolayısıyla bayramlaşma programı düzenlendi. Vali Birol Ekici, Şırnak Belediyesi Çok Amaçlı Salonu’nda düzenlenen programda il protokolü ve vatandaşlarla bayramlaştı. Burada konuşan Vali Ekici, bayramların kardeşliğin ön plana çıktığı müstesna günler olduğunu söyledi. Kent genelinde bu yıl iklim şartlarının elverişli olmasıyla tarım ve hayvancılığın canlanacağını ifade eden Vali Ekici, şunları kaydetti: "Bu yıl tarımsal rekoltemiz en yüksek seviyede olacaktır. Tarımla ilgili gelirlerimiz artacaktır. Şehrimiz hayvancılığıyla, petrolüyle, istihdamıyla, kazancıyla bereketli hilalin parlayan yıldızı konumundadır. Rabbim birlik ve beraberliğimizi daim eylesin. Yeni Türkiye Yüzyılını birlikte inşa edeceğiz. Bunu birlik, beraberlik ve kardeşlik içerisinde inşa edeceğiz. Bugün ülkemiz bulunduğu konum itibarıyla barışın, kardeşliğin ve istikrarın teminatı durumundadır. Böyle bir ülkede yaşadığımız için Allah’a binlerce kez hamdolsun. Önümüzdeki dönemde yeni bir Anadolu medeniyetinin ve milletimizin yükselişini hep birlikte göreceğiz. Huzur, birlik ve beraberliğimizin devam ettiği sürece tüm dünyada yine barışı ve istikrarı korumak üzere çok daha önemli roller alacağız." Müslüman coğrafyasında bayramın huzur içinde geçirilmesi için binlerce görev alan asker olduğunu dile getiren Vali Ekici, "Biz burada bayram yaparken nöbet tutan görevlilerimiz, polislerimiz, askerlerimiz var. Onların da bayramlarını kutluyoruz. Allah bu bayramların birlik beraberlik, kardeşliğimizin gelişmesine vesile kılsın. Tüm dargınların barışmasını temenni ediyorum" dedi. AK Parti Şırnak Milletvekili Arslan Tatar da vatandaşların bayramını kutladı. Bölgede huzurun hakim olduğunu ve bunun meyvelerini almaya başladıklarını ifade eden Tatar, "Biz devlet, millet el ele verdiğimiz zaman yapamayacağımız bir şey yok. Allah’a binlerce şükürler olsun. Rabbim birlik ve beraberliğimizi daim eylesin. Hepinize nice hayırlı bayramlar diliyorum" diye konuştu. Programa, 23. Piyade Tümen Komutanı Tümgeneral Rıfat Dönel, İl Jandarma Komutanı Tümgeneral Zafer Tombul, Vali Yardımcısı Murat Çiçek, Belediye Başkan Vekili Mahmut Tatar, İçişleri Bakan Müşaviri Hatice Atan, İl Emniyet Müdürü Volkan Sazak, siyasi parti temsilcileri, kurum müdürleri, sivil toplum kuruluşları temsilcileri ve vatandaşlar katıldı.