Talas Belediyesi’nce Bakü Türkoloji Kongresi’nin 100. yılı münasebetiyle düzenlenen Uluslararası Türkoloji Zirvesi’nin açılışı yoğun katılımla gerçekleştirildi. Türk dünyasının ortak kültürü, dili ve geleceğine ışık tutan zirvede, ortak alfabe çalışmaları, dijital çağda Türkçenin korunması ve Türk dünyasının entegrasyonu gibi önemli başlıklar ele alındı.
Akademisyenlerden devlet temsilcilerine, kültür insanlarından yerel yöneticilere kadar çok sayıda ismin katıldığı Uluslararası Türkoloji Zirvesi’nde Türk dünyasının ortak geleceğine yönelik güçlü mesajlar verildi. Zirvenin sabah gerçekleştirilen açılış oturumunda konuşan Talas Belediye Başkanı Mustafa Yalçın, Talas Belediyesi’nin yıllardır Türk dünyasıyla ilgili önemli çalışmalara imza attığını belirterek, "Türkoloji Kongresi’nin 100. yılında hem Türkoloji Zirvesi hem de ortak alfabe ile ilgili önemli bilgileri kıymetli misafirlerimiz paylaşacak. Bu çalışmalar, ortak kültür bilincimizin gelişmesine ve gençlerimizin bu şuurla yetişmesine büyük katkı sağlayacaktır. Kültür ve medeniyet çalışmalarını belediyemizin ayrılmaz bir parçası olarak görüyoruz" dedi.
Başkan Yalçın, Türk Dünyası Şair ve Yazarlar Buluşması, Şuşa Azerbaycan Evi, Azerbaycan Kardeşlik Parkı, Kırgızistan’ın Talas şehriyle kardeşlik ilişkileri, Cengiz Aytmatov anma programları ve Türk Dünyası Belediyeler Birliği çalışmalarıyla bugüne güçlü bir birikim oluşturduklarını ifade ederek, "2027 Türk Dünyası Kültür Başkenti unvanı Kayseri’ye çok yakıştı" dedi.
TÜRKSOY Kazakistan Temsilcisi Nışangül Karatayeva ise zirveye katılmaktan büyük mutluluk duyduğunu belirterek, bu tür toplantıların artarak devam etmesi gerektiğini söyledi.
Türk Dünyası Belediyeler Birliği Genel Sekreteri Taha Zahid Özdemir, Talas’ın tarihi dokusunun zirve için çok anlamlı bir zemin oluşturduğunu belirterek, "Kayseri’nin Türkistan’dan Anadolu’ya uzanan kadim köprü rolü bu zirveyi daha da anlamlı hale getiriyor. Ortak geçmişimizi geleceğe taşıyacak önemli bir vizyon etrafında toplandık" ifadelerini kullandı.
"Türkçenin hafızasını dijital ortamda koruyacağız"
Türk Dil Kurumu (TDK) Başkanı Osman Mert, dijital çağda Türkçenin geleceğine ilişkin önemli açıklamalarda bulundu. Mert, "Türk dünyasının ortak dil mirasını korumak ve gelecek nesillere aktarmak için çalışmalarımızı kararlılıkla sürdürüyoruz. Ortak alfabe, sözlük projeleri, dijital dil kaynakları ve büyük dil modeli çalışmaları bunun en önemli parçalarıdır" dedi.
8. yüzyıla kadar Türkçenin ürettiği tüm bilgilerin dijital ortamda muhafaza edileceğini açıklayan Mert, "Yaşayan Türkçe Sözlüğü hazırlanacak ve dilimizle ilgili bütün çalışmalar buradan yürütülecek" diye konuştu.
Kayseri Büyükşehir Belediye Başkanı Memduh Büyükkılıç, Talas Belediyesi’nin önemli bir organizasyona ev sahipliği yaptığını belirterek Başkan Mustafa Yalçın’a teşekkür ederken, Kayseri Valisi Gökmen Çiçek de ortak alfabe çalışmalarının Türk dünyasını yeniden birbirine yakınlaştırdığını ifade etti.
Türk Devletleri Teşkilatı Aksakallar Heyeti Başkanı Binali Yıldırım ise konuşmasında ortak alfabenin Türk dünyasının geleceği açısından tarihi bir dönüm noktası olduğuna dikkat çekti. "Talas Belediyemizin ev sahipliğinde çok önemli bir toplantı gerçekleştiriyoruz. İlk Türkoloji Kongresi olan Bakü Türkoloji Kongresi anısına yapılan bu zirve, Türk dünyasını birbirine daha da yakınlaştıracaktır" diyen Yıldırım, dilin bağımsızlığın temel unsuru olduğunu vurguladı. "Dil bir anlamda egemenliktir, bağımsızlıktır. Eğer dilinizi kullanamıyorsanız egemenliğiniz de tehdit altındadır" ifadelerini kullanan Yıldırım, dijital çağda Türkçenin korunmasının önemine dikkat çekerek, yapay zekânın hem fırsat hem de tehdit oluşturduğunu söyledi. Ortak alfabenin Türk dünyasının entegrasyonunda tarihi bir rol üstleneceğini belirten Yıldırım, şöyle konuştu:
"Bizim alfabemiz değişmedi. Aslında bu alfabeye sahip olmayanların alfabesi değişiyor. Balkanlar’dan Baykal Gölü’ne kadar artık birbirimizi daha iyi anlayacağız. Yazdıklarımızı okuyacak, konuştuklarımızı daha kolay kavrayacağız. Böylece hepimizin arzu ettiği büyük Türk dünyasının birleşmesini ve entegrasyonunu gerçekleştireceğiz. Yapılan bütün bu çalışmalar 2040 vizyonuna yönelik güçlü adımlardır."
Zirvenin öğleden sonraki bölümünde Kayseri Üniversitesi Kongre ve Kültür Merkezi’nde ’Türk Dünyasında Ortak Dil ve Kültürel Gelecek’ paneli düzenlendi. Panele Talas Belediye Başkanı Mustafa Yalçın, KKTC Aksakalı Oktay Öksüzoğlu ve Türk Dil Kurumu Başkanı Prof. Dr. Osman Mert konuşmacı olarak katıldı. Yoğun ilgi gören zirve, fotoğraf çekimiyle sona erdi.
