SAĞLIK - 09 Şubat 2024 Cuma 14:06

Uzman doktor uyardı: "Her yıl 600 bin kişi sigara dumanından ölüyor"

A
A
A
Uzman doktor uyardı: "Her yıl 600 bin kişi sigara dumanından ölüyor"

Sigaranın zararları ve bırakma yolları hakkında önemli bilgiler paylaşan Göğüs Hastalıkları Uzmanı Dr. Murat Bölük, "Sigara, her yıl dünyada yaklaşık 6 milyon insanın beklenenden önce ölümüne yol açmaktadır. Bu ölümlerin yaklaşık 600 bini ise sigara dumanı nedeniyle pasif etkilenime bağlı olmaktadır. Yapılan araştırmalarda içilen her bir sigaranın insan ömründen 12 dakika çaldığı ve sigara kullanan kişilerin kanser nedeniyle ölüm oranının kullanmayanlardan 15-25 kat daha fazla olduğu hesaplanmıştır" dedi.



Gölcük Necati Çelik Devlet Hastanesi Göğüs Hastalıkları Uzmanı Dr. Murat Bölük, 9 Şubat Sigarayı Bırakma Günü nedeniyle önemli bilgilendirmelerde bulundu. Tütün ürünlerinin bağımlılık yapıcı etkileri yanında, kanser, kalp damar hastalıkları, KOAH gibi pek çok önlenebilir hastalıklara yol açtığını vurgulayan Dr. Murat Bölük, "Sigara, her yıl dünyada yaklaşık 6 milyon insanın beklenenden önce ölümüne yol açmaktadır. Bu ölümlerin yaklaşık 600 bini ise sigara dumanı nedeniyle pasif etkilenime bağlı olmaktadır. Yapılan araştırmalarda içilen her bir sigaranın insan ömründen 12 dakika çaldığı ve sigara kullanan kişilerin kanser nedeniyle ölüm oranının kullanmayanlardan 15-25 kat daha fazla olduğu hesaplanmıştır" diye konuştu.



"Sigara bırakan kişinin 2 hafta-3 ay arasında akciğer fonksiyonlarında düzelme görülür"


Sigara kullanımının önlenebilir ölüm nedenlerinin başında geldiğini ve çok önemli toplum sağlığı sorunu olduğunu aktaran Bölük, "Sigarayı bırakanlar ilk 20 dakikadan itibaren faydasını görmeye başlar. İlk 20 dakikada kalp atış hızı normal değerine düşer, 12’inci saatten itibaren kandaki karbonmonoksit seviyesi normale döner, 2 hafta-3 ay arasında kişinin akciğer fonksiyonlarında düzelme görülür, 1-9 ay arasında öksürme ve nefes darlığı gibi belirtiler azalır, bir yılın sonunda koroner kalp hastalığı riski sigara içen birine göre yüzde 50 azalır, 10’uncu yılın sonundaysa akciğer kanseri riski sigara içenlere göre yüzde 50 azalır. 15 yıl sonra koroner kalp hastalığı riski sigara içmeyen biriyle aynı seviyeye iner" şeklinde konuştu.



"Nikotinin bağımlılık yapma potansiyeli, diğer bağımlılık yapan maddelerle kıyaslandığında daha fazladır"


Nikotin’in sigara, elektronik sigara ve nargile gibi yöntemlerle dışarıdan alındığında başlangıçta hoşlanma duygusu, gevşeme ve rahatlama hissi verdiğini, oluşturduğu hoşlanma duygusu ve konsantrasyonu artırıcı etkisi nedeniyle kişilerde tekrar sigara içme isteğine yol açtığına dikkat çeken Dr. Murat Bölük, “Ancak bir süre sonra kişilerde tolerans gelişir ve kanda azalan nikotin seviyesi, ortaya çıkan huzursuzluğu giderebilmek için daha güçlü sigara içme isteği oluşturur. Nikotinin bağımlılık yapma potansiyeli, diğer bağımlılık yapan maddelerle kıyaslandığında daha fazladır. Bir süre sonra artık kişiler sigarayı zevk almaktan çok huzursuzluk, sinirlilik, baş ağrısı, ani sigara içme isteği gibi nikotin yoksunluk belirtilerini yaşamamak için tüketmeye başlar. Nikotin bağımlılığı, sigara kullanımının sürdürülmesinde en önemli etkendir. Sigarayı bırakma döneminde hissedilen yoksunluk belirtilerinin tedavi edilmesi bu nedenle çok önemlidir” ifadelerini kullandı.



"İlaç tedavilerinin psikolojik destekle birlikte verilmesi başarılı bir tedavi için çok büyük önem taşımaktadır"


Sigarayı bırakmak isteyenlere tavsiyelerde bulunan Dr. Murat Bölük, "Tütün kullanımı, başarısız bırakma girişimi yani nükslerle seyreden, tedavi edilebilir kronik bir hastalık olarak kabul edilmektedir. Tüm diğer kronik hastalıklarda olduğu gibi bu hastalığın da tedavi başarısı, profesyonel destek ve farmakolojik yöntemlerle önemli ölçüde artar. İlaç tedavilerinin psikolojik destekle birlikte verilmesi başarılı bir tedavi için çok büyük önem taşımaktadır. Sigara bırakma poliklinikleri, ’Tütün bağımlılığı tedavi ve eğitim birimleri hakkında yönetmelik’ kapsamında hizmet sunan birimlerdir. Sigara bırakma poliklinikleri, sigara kullanan ile bırakmak isteyen vatandaşların başvurularını değerlendirir, bilimsel geçerliliği olan tedavi protokollerine göre tedavi ve eğitimlerinin yapılmasını sağlar.


Sigarayı bırakmak için başvurular, ALO 171 Sigara Bırakma Danışma Hattı aracılığıyla veya polikliniğe doğrudan başvuru şeklinde yapılabilir. Sigara bırakma polikliniğine başvuran hastayla yapılan ilk görüşmede kişinin anamnezi alınır, ’Fagerstrom Bağımlılık Testi’ uygulanarak kişinin bağımlılık düzeyi belirlenir, fizik muayenesi yapılır ve tüm bulgular Tütün Bağımlılığı Tedavisi ve İzlem Sistemi’ne (TUBATİS) kaydedilir. Hastaya psikososyal destek tedavisi ve uygun olgularda psikososyal destek tedavisine ilave farmakolojik tedavisi planlanır. Tedavisi başlanan her hastanın tasvip vermesi halinde ALO 171 Sigara Bırakma Danışma Hattı aracılığıyla belli periyotlarda geri dönüş aramaları yapılarak izlemi sağlanır. Bir hastalık olarak kabul edilen bu davranıştan kurtulmak için bireysel çabaların yanında sağlık çalışanlarından destek almanın da çok önemli olduğunu bir kez daha hatırlatmak istiyorum" dedi.


Bunlar Da İlginizi Çekebilir
Manisa Valilik yaptı, belediye bozdu Sarıgöl’ün Karacaali Mahallesi’nde Valilik tarafından 2023 yılında yapılan parke mezarlık yolu, belediye tarafından söküldü. Aradan geçen bir yıla rağmen yolun yeniden yapılmaması mahalleliyi mağdur etti. Manisa’nın Sarıgöl ilçesine bağlı Karacaali Mahallesi’nde 2023 yılında Valilik Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığı (YİKOB) tarafından yaptırılan taş parke döşeme yol, belediye tarafından yaklaşık bir yıl önce söküldü. Aradan geçen zamana rağmen yolun yeniden yapılmaması mahalle sakinlerinin tepkisine neden oldu. Belediye ekiplerince mezarlık alanında tesviye çalışmaları gerçekleştirildiği, mahalle merkezi ile mezarlık arasındaki yolun taş parke döşemesinin sökülmesinin ardından yolun stabilize hale getirildiği belirtildi. Ancak yaklaşık bir yıldır yolun yeniden yapılmadığını ifade eden mahalle halkı, özellikle yağışlı havalarda ulaşımda ciddi sıkıntı yaşandığını dile getirdi. Karacaali Mahallesi Muhtarı Atilla Uygun, konuyla ilgili yaptığı açıklamada, mahalle sakinlerinin mağdur olduğunu belirterek şunları söyledi: "Mahallemizde 2023 yılında Valiliğimiz tarafından yapılan mezarlık yolu parke döşemesi, belediye tarafından bir yıl önce söküldü. Mezarlık içerisinde düzenleme yapıldı ancak yol tekrar yapılmadı. Sökülen yolun bir an önce yeniden yapılmasını mahalleli olarak istiyoruz." Mahalle sakinleri de mezarlığa ulaşımın zorlaştığını belirterek, yetkililerden yolun yeniden parke taşla düzenlenmesini talep etti.
İzmir İzmir’in verimli tarım arazilerinde ‘Yeşil Altın’ hasadı Türkiye’nin kışlık sebze üretim merkezlerinden biri olan İzmir’in Menemen Ovası’nda brokoli hasadı başladı. İzmir genelinde 60 bin tonu aşan rekolte beklentisi üreticinin yüzünü güldürürken, tarlada 10 ile 15 lira arasında alıcı bulan "Yeşil Altın", pazar tezgahlarına ulaşana kadar fiyatını üçe katlıyor. Verimli toprakları ve uygun iklim şartlarıyla Türkiye’nin önemli tarım havzalarından biri olan Menemen Ovası’nda, kış sofralarının vazgeçilmezi brokolinin hasat yolculuğu başladı. Sabahın ilk ışıklarıyla tarlalara giren tarım işçileri, zorlu hava şartlarına rağmen ürünleri toplamak için yoğun mesai harcıyor. İzmir genelinde kışlık sebze üretiminde yaşanan artış dikkat çekerken, bu yılki brokoli rekoltesinin geçen yılların ortalamasını koruyarak 65 bin ton seviyelerinde gerçekleşmesi bekleniyor. Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) ve İzmir İl Tarım ve Orman Müdürlüğü verilerine göre, ülke genelindeki brokoli üretiminin yaklaşık yüzde 50’lik kısmı İzmir’den karşılanıyor. Özellikle Menemen, Torbalı ve Ödemiş havzaları üretimde başı çekerken, tarlalarda toplanan ürünler kamyonlarla İstanbul ve Ankara başta olmak üzere Türkiye’nin dört bir yanındaki hallere sevk ediliyor. Menemenli üreticiler, bu yıl hava şartlarının brokoli için uygun gitmesi nedeniyle verimden memnun olduklarını, ancak artan mazot, gübre ve işçilik maliyetlerinin kar marjlarını baskıladığını belirtiyor. Tarlada kilogramı kalitesine göre 10 ile 15 TL arasında tüccara satılan brokoli, aracı komisyonları ve nakliye eklendiğinde semt pazarlarında ve marketlerde 40 ile 50 TL arasında değişen fiyatlarla tüketiciye ulaşıyor. "Çiftçi düşük fiyatlar altında eziliyor" Yanıköy’de baba mesleği olan tarımla yaklaşık 20 yıldır uğraştığını aktaran üretici Turgay Yıldırım, "Türkiye’nin kışlık sebzesinin üretim merkezlerinden biri olan İzmir’in Menemen ilçesinde üretim yapmaktayız. Kış sebzesi olarak başta ıspanak olmak üzere brokoli, karnabahar, lahana, pancar, kereviz ve pırasa üretimi gerçekleştiriyor; bunları İstanbul, Ankara, Bursa başta olmak üzere Türkiye’nin birçok noktasına gönderiyoruz. Bugün brokoli hasadına başladık ve ilk günümüz. Brokoli dikimi için önce toprağı fideye hazırlıyor, karık açıp suladıktan sonra fideleri özenle dikiyoruz; onlara adeta çocuğumuz gibi bakıyor, zamanında ilacını ve gübresini vererek kaliteli ve zahmetli bir ürün yetiştiriyoruz. Sanayiden uzak, temiz havalı bir bölgede üretim yaptığımız brokolide hasada Aralık ayında başlıyor, duruma göre Ocak, Şubat ve bazen Mart ayına kadar devam ediyoruz. Brokoliyi hale 10 liradan götürmemize rağmen halde pazarcı ve marketçiler üzerine ekleme yaparak fiyatları 40 ile 50 lira civarında satışa sunuyor; bu nedenle hem halk hem de çiftçi mağdur oluyor, biz düşük fiyata ezilirken tüketici yüksek fiyata almak zorunda kalıyor ve bu denge bir türlü sağlanamıyor." dedi. "Yeşil altın olarak bilinen brokoli, çok güzel bir ürün" Kadın işçiler tarafından sapından kesilip kasalara konulan brokolileri taşıyan kertelci Arif Budak, Ekim ayında brokoli fidelerini toprakla buluşturduklarını belirterek, "Çapalama, ilaçlama gibi işçilik süreçleri oluyor ve Aralık ayının ilk ya da ikinci haftasında kesime giriyoruz. Bu kesim mahsulün durumuna göre bazen 1 ay, bazen 3 ay sürüyor. Sabah saat 6’da kalkıp tarlaya geliyoruz ve 7.30 gibi kesime başlayarak toplayıp, kasalıyoruz. Gerçekten çok zor; çamurun içindeyiz ve bu üzerimizden de belli oluyor. Halk arasında ‘Yeşil Altın’ olarak bilinen brokoli çok güzel ve zahmetli bir ürün. Herkesin güvenle tüketebileceği, gayet sağlıklı bir sebze. Bağırsaklara ve genel olarak insan sağlığına çok iyi geliyor. Ben haftanın her günü haşlayıp limon sıkarak yiyorum ve gerçekten çok güzel oluyor. Herkesin de tavsiye ediyorum." ifadelerini kullandı.
Kütahya Kütahyaspor’dan Eskişehirspor maçı sonrası şampiyonluk mesajı Kütahyaspor Yönetim Kurulu, Eskişehirspor karşılaşmasının ardından yazılı bir açıklama yaparak camiaya birlik ve şampiyonluk vurgusu yaptı. Açıklamada, kendi sahalarında komşu ve dost kulüp Eskişehirspor’a karşı mücadele seviyesi yüksek bir karşılaşma oynandığı belirtilerek, sahaya yalnızca bir takım olarak değil, tek yürek olmuş bir şehir olarak çıkıldığı ifade edildi. Tribünleri doldurarak son düdüğe kadar takımlarını destekleyen taraftarlara teşekkür edilen açıklamada, "Büyük taraftarımızın inancı ve desteğiyle sahada daha güçlüydük. Siz vardınız, biz güçlüydük" denildi. Karşılaşmanın yalnızca bir maçtan ibaret olmadığı vurgulanan açıklamada, bu mücadelenin şampiyonluk yolunda Kütahyaspor’un ne kadar kararlı ve güçlü olduğunun en net göstergesi olduğu kaydedildi. Futbolcuların sahadaki özverisi, taraftarın tribünlerdeki tek ses duruşu ve camianın kulübüne sahip çıkmasının hedefe olan kenetlenmeyi ortaya koyduğu belirtildi. Açıklamanın devamında, şampiyonluk yolunun uzun olduğuna dikkat çekilerek, "Ancak bu yolda en ufak bir tereddüdümüz yok. Yönetimiyle, futbolcusuyla, taraftarıyla tek yürek olan bu camia ne istediğini biliyor" ifadelerine yer verildi. Kütahyaspor Yönetim Kurulu açıklamasını, "Bu şehir inanıyor, bu takım inanıyor. Şampiyonluk kupası bu şehre gelecek" sözleriyle tamamladı.
İstanbul Fenerbahçe ile Konyaspor 49. randevuda Fenerbahçe, Trendyol Süper Lig’de konuk edeceği Konyaspor ile 49. kez karşı karşıya gelecek. Trendyol Süper Lig’in 16. haftasında Fenerbahçe, yarın saat 20.00’de evinde Konyaspor ile oynayacak. Mücadele öncesi sarı-lacivertliler, 15 maçta 9 galibiyet, 6 beraberlikle 33 puan topladı ve ligde 3. sırada bulunuyor. Yeşil-beyazlılar ise 4 galibiyet, 4 beraberlik ve 7 mağlubiyet sonunda 16 puanla 12. sırada yer alıyor. Son olarak UEFA Avrupa Ligi’nde Norveç’ten galibiyetle dönen Fenerbahçe, ligdeki son 2 maçında sahadan beraberlikle ayrıldı. Ligde 49. randevu Fenerbahçe ile Konyaspor, Süper Lig tarihinde bugüne kadar 48 kez karşı karşıya geldi. Söz konusu müsabakalarda sarı-lacivertliler 36 defa sahadan galip ayrılırken, yeşil-beyazlılar ise 8 kez kazandı. 4 karşılaşma ise berabere sona erdi. Rekabette Fenerbahçe, rakip filelere 124 gol atarken, Konyaspor 52 golle karşılık verdi. Geçtiğimiz sezon oynanan lig maçlarında Fenerbahçe, deplasmanda 3-2, sahasında 2-1’lik skorlarla galip geldi. Son 10 maç İki ekip arasında tamamı Süper Lig olmak üzere oynanan son 10 maçın 6’sında Fenerbahçe, 3’ünde Konyaspor’un üstünlüğü oldu. 1 karşılaşma ise berabere sona erdi. Kadıköy’de oynanan son 4 müsabakada sarı-lacivertliler, sahadan 3 puanla ayrıldı. Rekabetteki farklı skorlar İki takım arasında rekabette en farklı skoru Fenerbahçe 10 Ocak 2024’te 7-1’lik sonuçla elde etti. Sarı-lacivertliler, rakibini üç kez 5-1, iki kez 5-2, bir kez de 5-0 mağlup etti. Yeşil-beyazlılar ise en farklı galibiyetini 27 Mayıs 2005’te 4-2’lik skorla aldı. Fenerbahçe’de 14 maçlık yenilmezlik serisi Sarı-lacivertliler Tedesco yönetiminde son 14 maçta kaybetmedi. Kanarya, 24 Eylül tarihinde UEFA Avrupa Ligi’nde Dinamo Zagreb’e mağlup olduğu müsabakanın ardından Süper Lig’de 9, Avrupa Ligi’nde 5 karşılaşmaya çıkarken, bu süreçte 9 galibiyet, 5 beraberlik elde etti. Ligin namağlup takımı Fenerbahçe, ligde 15 haftada 33 puan toplarken bu süreçte mağlubiyet yaşamadı. Ligde bu sezon mağlup olmayan tek takım konumunda bulunan Tedesco’nun öğrencileri, son lig maçında Başakşehir ile 1-1 berabere kaldı. Kanarya, 2005-2006 sezonunun ardından ligde ilk 15 hafta yenilgi yüzü görmedi. İç saha karnesi Fenerbahçe, Süper Lig’de bu sezon evinde 7 karşılaşmaya çıktı. Kocaelispor, Trabzonspor, Antalyaspor, Fatih Karagümrük, Kayserispor maçlarında sahadan galibiyetle ayrılan Kanarya, Alanyaspor ve Galatasaray ile berabere kaldı. Sarı-lacivertliler, söz konusu müsabakalarda rakip filelere 15 gol atarken, kalesinde 7 gol gördü. En-Nesyri ve Nene, Afrika Kupası için gitti Sarı-lacivertlilerin Faslı forveti Youssef En-Nesyri ile Malili oyuncu Dorgeles Nene, 21 Aralık tarihinde başlayacak 2025 Afrika Uluslar Kupası için ülkelerine gitti. Sakatlığı bulunan Nelson Semedo ve Çağlar Söyüncü’nün ise tedavisi sürüyor. Bahis soruşturması kapsamında tutuklanan Mert Hakan Yandaş da kadroda olmayacak. Asensio’dan son 7 maçta 8 gollük katkı Norveç’te Brann karşısında ağrısı nedeniyle riske edilmeyen İspanyol yıldız Marco Asensio, ligde son maçlarda takımının gol yollarında en etkili ismi oldu. Asensio, son 7 maçın 6’sında skor katkısı yaptı. 29 yaşındaki futbolcu bu süreçte 5 kez fileleri havalandırırken, 3 kez de gol pası verdi. Alvarez ve Brown kart sınırında Fenerbahçe’de Edson Alvarez ile Archie Brown, yarınki müsabaka öncesi sarı kart ceza sınırında bulunuyor. Bu iki isim yeşil-beyazlılara karşı sarı kart görmesi halinde Eyüpspor maçında görev alamayacak. Ozan Ergün düdük çalacak Fenerbahçe ile Konyaspor arasında oynanacak müsabakayı hakem Ozan Ergün yönetecek. Ergün’ün yardımcılıklarını Ceyhun Sesigüzel ile Anıl Usta yapacak. Maçın 4. hakemi ise Ayberk Demirbaş olacak.