Her geçen gün hem bireylerin hem de kurumların hayatını kolaylaştıran yapay zeka uygulamaları getirdiği avantajların yanında yeni dolandırıcılık yöntemlerine de kapı aralıyor. Özellikle ses ve görüntü işleme teknolojisini kullanarak gerek devlet adamlarının gerekse de bireylerin yakınlarının ses ve görüntülerini oluşturan dolandırıcılar, bu yöntemle vatandaşları mağdur edebiliyor. Veri ihlali yaşanan bazı uygulamalardan çalınan kişisel verileri kullanan dolandırıcılar, telefon numaralarını dahi kopyalayarak kişileri yakınlarının telefon numarasından arayabiliyor ve hatta yapay zeka araçlarıyla yakınlarının seslerini dahi taklit edebiliyor. Bu tür dolandırıcılıklara karşı hem ilgili kurumların hem de bireylerin gerekli önlemi alması gerektiğinin altını çizen Bilişim Uzmanı Şener Kul, "Günümüzde artık veri çok önemli. Veri ihlalleriyle ilgili bazı yaşadığımı olumsuz olaylardan dolayı da bu bilgiler bir çok kişinin eline geçmiş oluyor. Veri ihlali dediğimiz, internet sitesi üyeliklerden, sipariş verdiğiniz uygulamalardan bankalara kadar bir çok noktadan veri ihlali olabilir. Bu verilerin başkalarının eline geçmesine siz engel olamazsınız ama önlem alabilirsiniz. Bunlardan biri telefondan gelen olumlu olumsuz bir çok talebi kabul etmememiz gerekiyor. Kampanyalar için arayabilirler, teklif sunabilirler, ödül kazandığınızı söyleyebilirler. Bunlara çok da itibar etmemek gerekiyor. Bu tür durumlarda size bir avantaj sağlayacaksa, bunun gerçek olduğuna inanıyorsanız. Bu kurum ve kuruluş firmayı siz kendi kanallarınızla arayarak onlardan bilgi alıp bir kazancınız varsa onu alabilirsiniz. Her görüşmeyi teyit etmemiz gerekiyor. Teyit etmediğimiz hiç bir görüşmeyi kabul etmemiz gerekiyor" dedi.
"Hazırlıklı olmak gerekiyor"
Özellikle bu türden dolandırıcılıklara karşı farkındalığı olmayan bireylerin uyarılması ve bilinçlendirilmesi gerektiğinin altını çizen Kul, "Ses ve görüntü oluşturmak 10 saniyede hazırlanabiliyor. Şu an bu videoyu bile bir yapayzeka modeline gönderdiğimizde 50 dile yakın benim ses tonumdan dile çevirebiliyor. Herkesin ulaşabileceği bir teknoloji. Bundan sonraki dönemde bizi teknoloji açısından çok daha zorlu zamanlar bekliyor. Karamsar olmamakla beraber bilinçlenmek için çaba harcamak gerekiyor. Eski kuşaklarımızın, şu andaki ebeveynlerimizin ya da bu konuda farkındalığı olmayan, eksikliği olan kişilerin bilinçlendirilmesi gerekiyor. Hazırlıklı olmak gerekiyor" diye konuştu.
"Bu sadece vatandaşların alabileceği önlemler değil"
Kişilerin kendi yakınlarından gelen aramalarda gündelik konuşmaların dışında cümleler kullanılıyorsa durumdan şüphelenmesi gerektiğine dikkat çeken Bilişim Uzmanı Şener Kul, "Ses frekansı programa yüklendiğinde ona en yakın frekansta bir ses elde edilebiliyor. Siz bile kendi sesinizi duyduğunuzda şaşırabilirsiniz. Siz böyle bir arama aldığınızda ister istemez sorgulama gereği duymadan bir çok şeyi kabul edebilirsiniz. Kimsenin başına gelmesini istemeyiz ama teyitli, karşılıklı ve ya gündelik konuşmaların dışında cümleler geçiyorsa, size farklı bir şekilde cümleler kuruyorsa biraz daha detaycı olmak gerekiyor. Sizin buna çok çabuk kanma ihtimalinizin yüksek. Birisi sizin aile bireylerinizle nasıl konuştuğu bilgisine sahip olmayabilir. İletişim tercihinizi bilmeyen dışardan kişiler farklı cümleler kurabilir. Detaylarda saklı. O an panik halinde bunları ayırt edemeyebilirsiniz. Panel ve benzeri yazılımlar vasıtasıyla aranmalara yönelik çalışmalar yapılması gerekiyor. Toplumumuzun bilinçlenmesi noktasında büyük bir iş düşüyor. Ancak teknolojik altyapıların, mobil operatörlerin bankaların yeni teknolojilerle uyumlanması gerekiyor. Yeni nesil yapay zeka çağına hazırlanması gerekiyor. Bu sadece vatandaşların alabileceği önlemler değil" ifadelerini kullandı.
"112’den dahi aranabilirsiniz"
Numara kopyalama yöntemiyle 112 ve benzeri devlet kurumlarının numalarından dahi aramaların yapılabileceğine değinen Kul, "Bazı yazılımlarla 112’den ve benzeri devlet kurumlarının numaralarından ya da ailenizin numaralarıyla aranabiliyorsunuz. Sizi 112’den de arasalar ve ya başka bir marka, firma, banka ve ya benzeri yerlerden de arasalar bu tarz aramalara insanlar alışkın olmadığı için doğal olarak refleksleri de onlara inanmak oluyor. Bu dolandırıcılıkların yapılabiliyor olduğunu bilmek önleyici adımlar atmanızı sağlayabilir. Birisi 112’den arıyor olabilir. Size yanlış bir bilgi veriyor olabilir. Eşiniz trafik kazası geçirdi şu kadar para yatırın, şuraya acil para gönderin gibi yönlendirmeler yapabiliyorlar. Bu tür durumlarda ilk yapılması gereken konusu geçen yakınınızı aramak. Sizinle konuşanlar size baskıcı cümleler kuruyorsa, sizi oyalamaya çalışıyorsa o an telefon çekmiyor, ya da şarjınızın olmadığı bahanesiyle telefonu derhal kapatıp konusu geçen yakınınızı aramanız gerekiyor. Yakınınıza ulaştığınızda her şey normal ise dolandırılmaya çalışıldığınız açıkça ortaya çıkacaktır. Bu tür aramalarda emniyet güçlerini, adli mecraları da bilgilendirmek gerekiyor" dedi.
Aykut Yeniçağ - Önder Aydın
