Manisa’da düzenlenen "Asırlık Ağaçtan Sofraya Zeytin Yağı Çalıştayı" hem sektör temsilcilerini bir araya getirirken hem de sektördeki sorunların giderilmesi ve daha kaliteli üretimin yapılabilmesi için sunulan görüşleri masaya yatırdı.
Manisa Valiliği, Tarım ve Orman İl Müdürlüğü ile Ege İhracatçı Birlikleri tarafından "Asırlık Ağaçtan Sofraya Zeytin Yağı Çalıştayı" gerçekleştirildi. Sektörü temsilcilerinin bir araya geldiği çalıştayda sektördeki sorunların giderilmesi ve daha kaliteli üretimin yapılabilmesi için sunulan görüşler masaya yatırıldı.
Çalıştayın açılış konuşmasını gerçekleştiren Manisa Tarım ve Orman İl Müdürü Mehmet Karayılan, "Topraklarıyla, ürünleriyle, ürün deseniyle çok güzel bir coğrafyada çok güzel üretim yapılıyor. Ben burada üretim yapan bütün çiftçilerimizin hürmetle selamlıyorum. Onlar ürettikçe biz de kendilerine destek olabilmek için çaba sarf ediyoruz. Gıda Kontrol Genel Müdürlüğümüzün ukdesinde üretilen ürünlerin insan sağlığı açısından çok daha güzel seviyelere gelebilmesi için çaba sarf ediyoruz" dedi.
Çalıştayda konuşan Ege Zeytin ve Zeytinyağı İhracatçıları Birliği Başkanı Mehmet Emre Uygun, "Son yıllardaki veriler bize açıkça göstermiştir ki alınan kararlar ve uygulamalar kısıtlamalar ve zaman sektörün ihracat yapısını çok kısa sürede değiştirebilmektedir. 2022-23 yılı Türkiye’nin tarihi bir üretim yaptığı, 147 bin tonluk ihracat tarihinin en güçlü performansının yüzde 77’si gibi ağırlıklı olarak dökme gerçekleştirmiştir. Ambalajlı ürünlerin payı buna karşılık daha sınırlı kalmıştır. Buna karşılık bir sonraki sezonda ise dökme ihracatta gelen kısıtlamalarla dökme ihracatımız yarı yarıya gerilemiştir. Uluslar uluslararası pazardaki hacmimiz ciddi ölçüde daralmıştır. Ambalajlı ihracatın payı yükselmiş olsa da artan birim fiyat kaybedilen pazarı telafi etmeye yetmemiştir. 2024-25 sezonunda ise dökme ve ambalajlı ihracat yeniden birbirine yakın seviyelere gelirken sektörümüz toplamda 252 milyon dolarlık döviz girdisi sağlamış. Ancak bugün geldiğimiz noktada ambalajlı ürün oranımız yüksek görünse bile toplam ihracat hacmimiz ciddi şekilde küçülmesi dikkatle değerlendirilmesi gereken bir tabloyu ortaya koymuştur. Çünkü uluslararası ticarette boş bırakılan hiçbir alan uzun süre boş kalmaz. Başka bir tedarikçi doldurur. Pazarı geri kazanmanın maliyeti, korumanın maliyetinden çok daha yüksektir" ifadelerini kullandı.
Vatandaşların güvenilir gıdaya ulaşması amacıyla çalışmalarını sürdürdüklerini ifade eden Gıda ve Kontrol Genel Müdürü Dr. Ersin Dilber, "Gıda ve Kontrol Genel Müdürlüğü ülkemizde tarladan sofraya kadar hayvansal üretimdeki çiftlikten hayvansal ürünlere kadar tüm süreçte güvenilir gıdalarla sorumlu bir genel müdürlük. Ülkemizde zeytinyağı da başka olmak üzere bugünkü gündem konumuz tüm gıda maddelerin mevzuatının hazırlanması ve bu ürünlerin piyasada uygunluklarının denetlenmesi ve yanlış ürün üreten ya da halk sağlığıyla ilgili güvenilir gıda noktasında problem çıkarmış bu şekilde gerek gerek idari işlemleri uygulamakta görevimiz. 81 bin 922 ilçedeki 8 bin üzerinde lisans seviyesinde mezun arkadaşımızla bütün ülkemizde güvenilir gıdaları sizlerin sofralarına getirmek gayreti içerisinde çalışıyoruz. Şu an ülkemizde 41 tane kamu laboratuvarıyla bunun yanında 97 özel laboratuvar da yılda yaklaşık 250 bine yakın numune alıp bunların içerisinde 29 milyon analiz yapma kapasitesine sahibiz" diye konuştu.
Tarımda verilerin doğru alınması başarıyı beraberinde getirdiğinin altını çizen Tarım Gıda Politikalar Kurulu Üyesi Seyit Güngör Şarman, "Tarımda genel olarak baktığımızda daha doğrusu zeytin zeytinyağı sektöründe olan sorun genelde tarımın bir sorunu olarak önümüze şöyle çıkıyor. Verilerimiz yeterli değil. Gerçekten bütün planları, bütçeleri, borçlanmaları, satış hesaplarını bu verilere bağlı olarak yapıyoruz. En çok öne çıkan konulardan birisi de rekolte tespit çalışmasıdır. Ama tarımda birçok veriyi netleştirmemiz lazım. Tarım Bakanlığımız TÜBİTAK’la beraber bir çalışma başlattılar ve bu çalışmada tarım sayımı adı altında yapılıyor. Orada işte kayıtlı üretici sayısından tutalım da nihai aşamaya kadar olan bütün süreçte tarımla ilgili kısa süre içerisinde çalışma başladı. Eli kulağında sonuçlar olacak gibi görünüyor. Ciddi bilgileri kazanacağız. Bu veriler olduğu takdirde ilerleme planlarımızı daha da ileriye taşımış olacağız. Üreticiyi destekleyecek çalışmalarla da başarıyı arttıracaktır" dedi.
Programda konuşan AK Parti Grup Başkanvekili ve Manisa Milletvekili Bahadır Yenişehirlioğlu, Türkiye’nin zeytin üretiminde dünyada ikinci sıraya yükseldiğini belirterek, son yıllarda uygulanan tarım politikalarının üretime büyük katkı sağladığını söyledi. Türkiye’nin küresel zeytin üretiminin yaklaşık yüzde 15’ini karşıladığını ifade eden Yenişehirlioğlu, zeytin ağacı sayısının 90 milyondan 210 milyona ulaştığını kaydetti. Manisa’nın zeytincilikte Türkiye’nin en önemli merkezlerinden biri hâline geldiğini vurgulayan Yenişehirlioğlu, "2004 yılında 9,9 milyon olan zeytin ağacı sayımız bugün 36 milyona ulaştı. Sofralık zeytin üretiminde Türkiye birincisi, yağlık zeytin üretiminde ise Türkiye üçüncüsüyüz" dedi. Konuşmasında Manisa’ya özel yeni yatırımları da açıklayan Yenişehirlioğlu, Akhisar Ticaret Borsası LİDAŞ projesi için hızlı şekilde yer tahsisi planlandığını duyurdu. Lisanslı depoculuk yatırımıyla üreticilerin depolama ve satış süreçlerinde önemli avantaj elde edeceğini ifade etti.
Öte yandan Yenişehirlioğlu Dünya Bankası iş birliğiyle hayata geçirilecek "Türkiye Tarım Gıda Sektörünün İstihdam ve Kırsal Refah için Dönüşüm Projesi" projesi kapsamında 750 milyon dolarlık dev kaynağın üreticilerin hizmetine sunulacağını, desteklerin Tarım ve Kırsal Kalkınmayı Destekleme Kurumu (TKDK) koordinasyonunda verileceğini söyledi. Açıklanan destek paketine göre yatırım tutarının yüzde 80’ine kadar finansman sağlanacak, 24 ay geri ödemesiz dönem uygulanacak ve 7 yıla kadar vade imkânı sunulacak. Proje büyüklüğüne göre 10 milyon dolara kadar destek verileceği bildirildi.
Manisa Valisi Vahdettin Özkan, zeytin ve zeytinciliğin hem ekonomik hem kültürel açıdan büyük önem taşıdığını belirterek sürdürülebilir tarım politikalarının önemine dikkat çekti. Vali Özkan, zeytin üreticilerinin Anadolu’nun kadim tarım kültürünün taşıyıcısı olduğunu ifade etti. Çiftçilere teşekkür eden Özkan, tarımsal üretimin artırılması, kırsal kalkınmanın güçlendirilmesi ve sürdürülebilir bir yapının oluşturulmasının önemine vurgu yaptı. 2000’li yılların başında tarım alanında yapılan düzenlemelerin önemli kazanımlar sağladığını belirten Özkan, uygulama süreçlerinin daha hızlı ilerlemesi gerektiğini söyledi. Tarımın yalnızca ekonomik bir faaliyet olmadığını kaydeden Özkan, gençlerin tarıma yönelmesinin kültürel değerlerin korunması açısından da önemli olduğunu dile getirdi. Gıda arz güvenliği ve küresel rekabet gücünün korunmasının önemine işaret eden Özkan, üretici, tüketici, sanayici ve ihracatçıların farklı beklentileri bulunduğunu belirtti. Bu talepler arasında sürdürülebilir bir dengenin kurulmasının gerektiğini ifade eden Özkan, çevre dostu üretim anlayışının yaygınlaştırılmasının önem taşıdığını söyledi. Reçeteli tarım ilacı uygulamalarına da değinen Özkan, çevresel değerlerin korunması açısından bu uygulamaların etkin şekilde sürdürülmesi gerektiğini kaydetti.
Program sektörün geliştirilmesi amacıyla hazırlanan çeşitli sunumlar ve sektör temsilcilerinin soru cevap bölümüyle devam etti.
