Mersin’in Anamur ilçesinde yaşayan emekli din görevlisi Hasan Püryan, babasından kalan asırlık su değirmenini ayakta tutarak geçmişin üretim kültürünü geleceğe taşımaya çalışıyor. Yıllarca camilerde görev yapan Püryan, emekliliğinin ardından çocukluğunun geçtiği değirmenin başına geçerek hem babasının vasiyetini yerine getiriyor hem de unutulmaya yüz tutan bir geleneği yaşatıyor.
Anamur’a bağlı Güngören Mahallesi’nde bulunan tarihi su değirmeni, bugün hala doğal su gücüyle çalışıyor. Taşların dönüşüyle öğütülen buğday ise mahalle sakinlerine eski usul un olarak ulaşıyor. 1964 yılında Güngören Mahallesi’nde dünyaya gelen emekli imam Hasan Püryan, Anamur İmam Hatip Lisesinin ilk mezunlarından biri oldu. Meslek hayatına Kastamonu’da başlayan Püryan, uzun yıllar Diyanet İşleri Başkanlığı bünyesinde görev yaptı.
Ancak çocukluk yıllarında öğrendiği değirmencilik hiçbir zaman hayatından çıkmadı. Babasının yanında büyüyen Püryan, küçük yaşlarda değirmen taşlarının başında vakit geçirdiğini anlatarak, "Çocukluğum bu değirmenin sesleriyle geçti. Babama yardım ede ede işi öğrendim" dedi.
"Bu sadece değirmen değil, bir emanet"
Emekliliğin ardından yeniden köyüne dönen Püryan, yıllardır atıl durumda kalan sistemi onararak yeniden çalışır hale getirdi. Geleneksel düzeni korumak için özellikle elektrikli sisteme geçmediğini belirten Püryan, babasının vasiyetini yerine getirdiğini söyledi.
Tarihi yapıyı satması için teklifler aldığını ifade eden Püryan, "Babam bana, ‘Ben nasıl yaşattıysam sen de devam ettir’ diye vasiyet etti. Bu yüzden satmayı hiç düşünmedim. Elektrikli sisteme dönüştürmek istedim ama sonra vazgeçtim. Çünkü bu sadece değirmen değil, geçmişten kalan bir emanet" diye konuştu.
Kazancının çok olmadığını belirten Püryan, buna rağmen değirmeni yaşatmaya devam edeceğini ifade ederek, "Bu kültür kaybolmamalı. Rabbim sağlık verdikçe çark dönmeye devam edecek" ifadelerini kullandı.
Suyun gücüyle dönen tarih
Bir dönem Anadolu köy yaşamının merkezinde yer alan su değirmenleri, teknolojinin gelişmesiyle birlikte birer birer yok oldu. Ancak Hasan Püryan’ın yaşatmaya çalıştığı değirmen, taş duvarları, ahşap düzenekleri ve su kanallarıyla geçmişin izlerini bugün de taşıyor. Özellikle yağışlı dönemlerde aktif hale gelen değirmen, çevre mahallelerden gelen vatandaşların da ilgisini çekiyor. Doğal yöntemlerle öğütülen una talebin arttığını belirten Püryan, insanların eski usul üretime yeniden yönelmeye başladığını söyledi.
Müftülük heyetinden ziyaret
Anamur Müftülüğü İlçe Gençlik Koordinatörü İbrahim Sağır, Yunus Emre Camii İmam Hatibi Kazım Doğan ile Diyanet Haber ve Diyanet TV temsilcisi Ahmet Tokdemir’den oluşan heyet de Hasan Püryan’ı değirmen başında ziyaret ederek, tarihi su değirmeninde incelemelerde bulundular.
Heyet üyeleri, Hasan Püryan’ın kültürel mirasa sahip çıkmasının toplumsal hafıza açısından önemli olduğunu belirterek, emeğin, üretimin ve ecdat mirasının korunmasının genç nesillere güçlü bir mesaj verdiğini ifade etti.
