Rize’den bilim dünyasına uzanan gurur verici bir başarı daha geldi. Rize TOBB Fen Lisesi öğrencileri Elif Beyza Özer ve İrem Yıldız, danışman öğretmenleri Oğuz Serdar Uzunlar rehberliğinde uzun soluklu ve titiz bir çalışma yürüttü. Öğrenciler, geliştirdikleri özgün matematik yöntemiyle 11 bin 329 basamaklı dev asal sayı keşfi yaparak, OEIS uluslararası matematik literatürüne adını yazdırdı. Öğrencilerin bu keşfinin siber güvenlik ve şifreleme sistemleri için önem taşıdığı belirtildi.
Geometriden doğan keşif
Genç araştırmacılar, çalışmalarında dikkat çekici bir geometrik ilişkiden yola çıktı. Bir açısı diğerinin iki katı olan özel üçgenlerin matematiksel bağlantılarını inceleyen ekip, bu yapının sayı dünyasında farklı ve dikkat çekici sonuçlar verdiğini fark etti. Bu geometrik bağıntıları sayı doğrusu üzerinde takip eden öğrenciler, asal sayıların alışılmışın dışında yoğunlaştığı özel bir bölge keşfetti. Bu bölgeye ulaşmak için Geometrik Asal Polinom (GAP) adını verdikleri özel bir formül geliştiren öğrenciler, ardından bu formülü matematiğin klasik konularından biri olan Pell denklemleriyle birleştirerek güçlü ve hızlı bir yöntem ortaya koydular.
Dijital güvenlik ve şifreleme için büyük önem taşıyor
Geliştirilen bu özgün yöntem sayesinde tam 11 bin 329 basamaklı dev bir asal sayı keşfedildi. Bu büyüklükteki asal sayılar özellikle dijital güvenlik ve şifreleme (kriptografi) sistemleri açısından büyük önem taşıyor. Algoritmanın en dikkat çeken yönü ise sayıları tek tek denemek yerine doğrudan çok büyük sayı alanlarına hızlı şekilde ulaşabilmesi oldu. Bu özellik projeye hem teorik hem de uygulamalı açıdan değer kazandırdı.
Rize’den dünyaya bilim mesajı
Ortaya çıkan sonuçla uluslararası Tam Sayı Dizileri Ansiklopedisi’ne kabul edilen öğrencilerin başarısı, doğru rehberlik ve kararlılıkla gençlerin dünya çapında ses getiren çalışmalara imza atabileceğini gösterdi. Rize’den çıkan bu bilimsel adım, yalnızca bir okulun değil, şehrin ve ülkenin bilim yolculuğu adına umut verici bir tablo ortaya koydu.
"Heyecan verici bir keşifti"
Rize TOBB Fen Lisesi 11. sınıf öğrencisi İrem Yıldız, geçen yıl yürüttükleri projede bir açısı diğerinin iki katı olan tam sayı kenarlı üçgenleri incelediklerini belirterek, analizler sırasında beklenmedik bir polinom keşfettiklerini söyledi. Yıldız, "Bu polinomu PAL entegrasyonuyla geliştirerek 11 bin basamaklı bir asal sayıya ulaştık. Geometriden asal sayılar teorisine uzanan bu sonuç bizim için büyük bir sürpriz ve heyecan verici bir keşifti" dedi.
"Hem mutlu hem motive olduk"
11. sınıf öğrencisi Elif Beyza Özer de, projenin iki yıllık bir emeğin ürünü olduğunu vurgulayarak, "Geçen yıl ortaya koyduğumuz kenar bağıntıları bu yıl ulaştığımız denklemin temelini oluşturdu. Çalışmamızın dünya literatüründe kabul görmesi bizim için çok kıymetliydi. Emeklerimizin fark edilmesi hem mutlu etti hem de motive etti. Şimdi hedefimiz projeyi makale haline getirerek kalıcı hale getirmek" diye konuştu.
"Siber güvenlik için uygulama değeri taşıyor"
Rize TOBB Fen Lisesi Matematik Öğretmeni Oğuz Serdar Uzunlar, öğrencileriyle gurur duyduğunu ifade ederek, "Öğrencilerimiz çok büyük asal sayılara ulaşmayı sağlayan verimli bir algoritma geliştirdi. Asal sayılar şifreleme sistemlerinin temelini oluşturuyor. Bu nedenle çalışmamız siber güvenlik alanında potansiyel uygulama değeri taşıyor. Matematik birikimli ilerleyen bir bilimdir. Bugün atılan küçük bir adım ileride büyük etki oluşturabilir" şeklinde konuştu.
Kenan Akyüz
