TEKNOLOJİ - 25 Kasım 2023 Cumartesi 11:08

Sır ölümlerin ipuçlarını ‘sinekler’ ve ‘böcekler’ veriyor

A
A
A

Doç. Dr. Meltem Kökdener, "Böcekler ve eklemler bacaklılar aslında saç, kan, kıl gibi önemli biyolojik delillerde suçun aydınlatılmasında önemli delilerdir" dedi.

Herhangi bir ceset üzerinde bulunan yaraların olduğu yerlerde konumlanan böcekler her ne kadar insanlar tarafından tiksindirici olarak düşünülse de cesetten beslenen böcekler ve sinekler çok önemli fiziksel delil olarak kriminal araştırmalarda önemli ipucu sağlıyor. Ölümün intihar mı yoksa ihmalden mi, herhangi bir madde kullanımı sonucunda mı yoksa darp sonucu mu olduğu ile ilgili birçok önemli ipucuna sinekler ve böcekler sayesinde ulaştıklarını ifade eden Doç. Dr. Meltem Kökdener, "13. yüzyıldan beridir kullanılan böceklerin, sineklerin ceset üzerinde bize ölümün meydana geldiği zamanla ilgili, ölüm yeri ile ilgili, herhangi bir istismarla ilgili veya ölüm gerçekleştiğinde herhangi bir uyuşturucu madde ya da ilaç etkisinde olup olmadığıyla ilgili bilgiler veriyorlar. Böcek ve sinekler cesedi çok kısa süre içinde buluyorlar. Tüm çürüme evreleri boyunca ceset üzerinde kalıyorlar. Belli böceklerin belli alanlara da spesifik olması da bize ölümle ilgili çok sayıda bilgi veriyor. Böcekler ve eklemler bacaklılar aslında saç, kan, kıl gibi önemli biyolojik delillerde suçun aydınlatılmasında önemli delilerdir. Ceset üzerindeki böceğin dağılımından, dağılışından, yayılışından yararlanarak bize çok sayıda bilgi verebiliyorlar. Bir insan ya da hayvan cesedi öldüğü zaman sinekler ve böcekler ceset üzerine çok hızlı şekilde geliyor. Ceset üzerinde aldığımız sinek ve böcek delili ile biz ölümün gerçekleştiği zaman hakkında fikir sahibi olabiliyoruz. Aynı zamanda belli böceklerin belli yerlere spesifik olması örneğin ormanlık alanda veya kırsal alanlarda bulunan bazı böceklerin şehir merkezinde bulunmaması ya da şehir merkezinde bulunan bazı böceklerin kırsal alanlarda bulunmaması da bize ölümün meydana geldiği yer hakkında bilgi veriyor. Daha doğrusu ölümünde gerçekleştiği yer ya da gerçekleşmediği yer hakkında bilgi vermiş oluyor. Travma bölgelerinin olduğu yerler böcekleri kendilerine daha çok çekiyorlar. Dolayısıyla ceset üzerinde herhangi bir travma olup olmadığıyla ilgili de bizlere bilgi vermiş oluyorlar. Normalde böcekler ve sinekler yumurtalarını cesetler üzerindeki doğal açıklıklara, genital bölgelere ya da anüs bölgesine bırakır. Ceset üzerinde bir travma meydana geldiği zaman veya bir bıçaklanma meydana geldiği zaman sinekler bu bölgelere daha çok hücum ediyor. Belirli bir alanda böcek yığılmasının olması da bize aslında buranın bir travma bölgesi olduğuna dair bir işaret veriyor" diye konuştu.

Sır ölümlerin ipuçlarını ‘sinekler’ ve ‘böcekler’ veriyor

"İhmal ve istismar olayları ile ilgili bize bilgi verebiliyor"

Uyuşturucu kullanımı, istismar veya ihmal olaylarındaki cesetlerde de sinek ve böceklerin önemli ipuçları verdiğini söyleyen Meltem Kökdener, "Son yıllarda dünyada ve ülkemizde uyuşturucu kullanımı çok arttı. Aynı zamanda intihar olayları da artıyor. Aslında böceklerden yararlanarak kişinin madde kullanıp kullanmadığı ile ilgili bilgi sahibi olabiliyoruz. Uyuşturucu kullanan insanlar bildiğiniz üzere genellikle ailelerinde kopuk yaşıyorlar. İzole olarak yaşıyorlar. Ölümlerinden ne yazık ki uzun bir süre sonra cesetleri bulunabiliyor. Ölümün üzerinde 72 saatten fazla geçmişse diğer klasik parametreleri kullanmakta zorluk çekiyoruz. Ölüm zamanı ve ölüm nedeninin belirleme ile ilgili zorluk çekiyoruz. Ceset üzerinde bulunan böcekler bize ölümün nasıl meydana geldiği ile ilgili bilgi verirken kişinin her hangi bir ilaç veya uyuşturucu madde kullanıp kullanmadığı ile ilgili bize bilgi verebiliyor. Cesette bulunan herhangi bir ilaç veya madde bizim yararlandığımız böceklerin gelişim evrelerini değiştirebiliyor. Bizler de bunlardan yararlanarak ölüm şekli ve zamanı ile ilgili bilgi verebiliyoruz. Aynı zamanda ihmal ve istismar olayları ile ilgili de bize bilgi verebiliyor. Bir küçük çocuğu düşünün. Hijyeninin düzgün yapılmadığını veya yaşlı bir bireyin yatalak olup hijyen bakımlarının düzgün bir şekilde yapılmadığını düşündüğümüzde veya böyle bir olay meydana geldiğinde sinekler kötü kokuya doğru hücum ediyorlar. Bu durumda hijyeni kötü olan yerleri yaşamak ve üremek için tercih ediyorlar. Burada herhangi bir dokuda yatak yaraları açılmışsa veya çocuklarda bir pişik olayı meydana gelmişse sinekler bu bölgeleri çok fazla seviyorlar. Buraya yerleşerek enfeksiyona neden olabiliyorlar" şeklinde konuştu.

"Sinekler ve böcekler birçok miras ve sigorta olayında kullanılıyor"

Meltem Kökdener sözlerini şöyle tamamladı:

"Miras ve sigorta olaylarında örneğin bir trafik kazasını düşünelim. Araba içerisinde bir aile olduğunu düşünelim. Torunun deden ya da babanın kendi babasından önce ölüp ölmediği ile ilgili bize fikir verebiliyor. Aynı zamanda olayın intihar olup olmadığı ile ilgili ya da doğal olarak gerçekleşip gerçekleşmediği ilgili bilgi verebiliyor."

Furkan Abrek Ünal

Bunlar Da İlginizi Çekebilir
Muğla Muğla’da ilçe müftüleri toplantıda buluştu Muğla İl Müftülüğü tarafından her ay düzenli olarak gerçekleştirilen İlçe Müftüleri Toplantısı, Nisan ayı oturumuyla tamamlandı. İl Müftüsü Dr. Rüstem Can başkanlığında yapılan toplantıda, din hizmetlerinin verimliliği ve gelecek dönem planlamaları masaya yatırıldı. Muğla il genelinde yürütülen dini hizmetlerin koordinasyonunu sağlamak, hizmet kalitesini artırmak ve güncel gelişmeleri değerlendirmek amacıyla düzenlenen "İlçe Müftüleri Toplantısı" İl Müftülüğü toplantı salonunda gerçekleştirildi. Muğla İl Müftüsü Dr. Rüstem Can’ın başkanlığında, ilçe müftülerinin geniş katılımıyla düzenlenen toplantıda öncelikli gündem maddesi Diyanet İşleri Başkanlığı’ndan gelen yeni yazı ve talimatlar oldu. Başkanlıktan gelen güncel duyuruların ilçelere tebliği ve uygulanması noktasında görüş birliğine varıldı. Toplantı süresince, il genelinde sürdürülen din hizmetleri detaylı bir şekilde gözden geçirildi. Müftüler arasında karşılıklı görüş alışverişinin yapıldığı oturumda yürütülen mevcut hizmetlerin etkinlik analizi, önümüzdeki döneme ait sosyal ve kültürel içerikli projelerin planlanması, ilçeler arası koordinasyonun güçlendirilmesi ele alındı. Toplantı, katılımcıların dilek ve temennilerini iletmesinin ardından, hizmetlerde verimliliğin artırılması temennisiyle sona erdi.
Van İpekyolu’nda akıl dolu rekabet: 180 öğrenci zekâ oyunlarında ter döktü Van’ın İpekyolu ilçesinde düzenlenen Akıl ve Zekâ Oyunları Turnuvası, 36 okuldan 180 öğrencinin katılımıyla gerçekleştirildi. İpekyolu İlçe Milli Eğitim Müdürlüğü koordinesinde düzenlenen Akıl ve Zekâ Oyunları Turnuvası, ilçedeki genç zihinleri bir araya getirdi. Fevzi Çakmak İlk ve Ortaokulu ev sahipliğinde gerçekleştirilen turnuvada, öğrenciler strateji ve mantık yürütme becerilerini sergileyerek kıyasıya bir rekabet içerisine girdi. 7 kategoride 180 öğrenci yarıştı İlçe genelindeki 36 farklı okuldan toplam 180 öğrencinin katılım sağladığı turnuva, renkli görüntülere sahne oldu. 7 farklı kategoride düzenlenen yarışmalarda öğrenciler, bir yandan rakiplerini elemek için hamleler yaparken, diğer yandan stratejik düşünme yeteneklerini geliştirdi. İpekyolu Kaymakamı Tufan Bağır Gilan ve İpekyolu İlçe Millî Eğitim Müdürü Harun Yeşilova da turnuvaya katılarak öğrencilerin heyecanına ortak oldu. "Analitik düşünme ve sabır gelişiyor" Öğrencilerle yakından ilgilenen Kaymakam Tufan Bağır Gilan, önemli açıklamalarda bulundu. Akıl ve zekâ oyunlarının çocukların gelişimindeki kritik rolüne değinen Gilan, "Bu tür etkinlikler; çocuklarımızın analitik düşünme, hızlı karar verme, problem çözme ve sabır gibi hayat boyu ihtiyaç duyacakları becerilerin gelişimine büyük katkı sunmaktadır. Burada verdikleri mücadele, zihinsel kapasitelerini bir üst seviyeye taşıyor. Ancak unutulmamalıdır ki; bu turnuvalarda asıl önemli olan kupayı kazanmak değil, centilmence mücadele etmek ve bu disiplini kazanmaktır" dedi. Centilmenlik ve başarı bir arada Kaymakam Gilan, beraberindeki İpekyolu İlçe Millî Eğitim Müdürü Harun Yeşilova ile stantları tek tek dolaşarak, öğrencilere başarı dileklerini iletti. Yarışmaların sonunda, organizasyonda emeği geçen öğretmenlere ve koordinatörlere teşekkür edildi. Düşünme becerilerinin ön plana çıktığı turnuva, dereceye giren öğrencilerin tebrik edilmesi ve hatıra fotoğraflarının çekilmesinin ardından sona erdi.
Muğla Menteşe’de doğa ve kültür buluşması Yemişendere Kuzugöbeği festivali başlıyor Muğla’nın Menteşe ilçesinde, doğal güzellikleri ve bereketli topraklarıyla öne çıkan Yemişendere Mahallesi, hafta sonu dev bir festivale ev sahipliği yapmaya hazırlanıyor. Yemişendere Sürdürülebilir Yaşam Derneği tarafından düzenlenen festivalde, bölgenin simgesi olan kuzugöbeği mantarı merkeze alınarak doğa ve kültür dolu bir program sunulacak. Yemişendere Sürdürülebilir Yaşam Derneği, bölgenin kültürel ve doğal mirasını koruma misyonuyla düzenlediği "Yemişendere Kuzugöbeği Kültür Festivali" öncesinde basın mensuplarıyla bir araya geldi. 18-19 Nisan tarihlerinde gerçekleştirilecek festivalin detaylarını paylaşan Dernek Başkanı İlker İnce, tüm vatandaşları doğanın kalbinde buluşmaya davet etti. 30 Eylül 2025 tarihinde kurulan derneğin hedeflerinden bahseden Başkan İlker İnce, Yemişendere’nin bozulmamış dokusuna dikkat çekerek şunları söyledi:"Yemişendere Mahallemiz; tertemiz havası, bereketli toprakları ve sıcakkanlı insanlarıyla Menteşe’mizin çok özel bir bölgesidir. Biz de bu değerlerimizi en iyi şekilde tanıtmak amacıyla festivalimizi ’kültür ve doğa buluşması’ konseptiyle kurguladık. Festivalimize ismini veren kuzugöbeği mantarı, baharın müjdecisi ve topraklarımızın bize bir armağanıdır" Sabahın erken saatlerinde yoga ve doğa yürüyüşü ile başlayacak etkinlikler, ormanda kuzugöbeği keşif turu ile devam edecek. MSKÜ Öğretim Üyesi Doç. Dr. Hakan Allı, mantarların gizemli dünyası üzerine bir söyleşi gerçekleştirecek. Davul zurna eşliğinde pişirilecek olan geleneksel keşkeğin tadına hep birlikte bakılacak. Akşam saatlerinde Karauzun Orkestrası ve Hamdi Demirtaş türküleriyle katılımcılar eğlenceye doyacak. Uçurtma şenlikleri, pamuk şeker ve patlamış mısır ikramlarıyla çocuklar için özel etkinlik alanları kurulacak. Dernek olarak yerel tarıma büyük önem verdiklerini vurgulayan İnce, festival kapsamında yerel ata tohumları ve fidanların üreticilerle paylaşılacağını belirtti. "Paydaşlarımızla birlikte çiftçimize destek olmaya büyük hassasiyet gösteriyoruz," diyen İnce, sürdürülebilir yaşamın önemine vurgu yaptı. Vatandaşların festivale katılımını kolaylaştırmak amacıyla Menteşe Belediyesi Stadyumu önünden sabah 08.00’den akşam 22.00’ye kadar her saat başı ücretsiz otobüs seferleri düzenlenecek. Başkan İlker İnce, konuşmasını şu sözlerle tamamladı: "Şehrin gürültüsünden ve stresinden uzaklaşmak isteyen, doğanın huzurunu kalbinde hissetmek isteyen tüm vatandaşlarımızı bu hafta sonu Yemişendere’ye bekliyoruz"dedi.
Şırnak Şırnak’ta karlar arasındaki 2.5 kilometrelik "açık hava tüneli" Şırnak’ın Uludere ilçesinde art arda düşen çığların kapattığı yol, 10 metreyi bulan kar kütleleri arasında 5 gün süren zorlu çalışmayla yeniden ulaşıma açıldı. Ortaya çıkan "açık hava kar tüneli" görenleri hayrete düşürdü. Şırnak’ın Uludere ilçesine bağlı Uzungeçit beldesinde etkili olan yoğun kar yağışı ve art arda düşen çığlar hayatı felç etti. Zengili Deresi mevkiinde meydana gelen iki ayrı çığ düşmesi sonucu belde yolu tamamen ulaşıma kapandı. Bölgede başlatılan karla mücadele çalışmaları, adeta zamana karşı yarışa dönüştü. Yer yer 10 metreyi bulan kar kalınlığı ekiplerin işini daha da zorlaştırırken, eskvatör, loder ve kepçelerle yürütülen çalışmalar 5 gün boyunca aralıksız sürdü. Yoğun çalışmaların ardından kapalı yol yeniden ulaşıma açılırken, ortaya çıkan görüntüler görenleri hayran bıraktı. Kar kütlelerinin oyulmasıyla yaklaşık 2,5 kilometre uzunluğunda "açık hava tüneli" oluştu. Uzungeçit Belediye Başkanı Sadık Yıldırım, günlerdir süren zorlu mücadeleye dikkat çekerek, "Bölgemizde yoğun kar yağışı etkili oldu. Birçok yolumuz kapandı. Özellikle iki çığın düştüğü noktada kar kalınlığı çok yüksekti. Ekiplerimiz gece gündüz demeden çalışarak yolu yeniden ulaşıma açtı. Karayolları ekipleri, TEDAŞ’a bağlı firma ve belediye ekiplerimizin ortak çalışmasıyla yaklaşık 2-2,5 kilometrelik açık hava kar tüneli oluşturduk" dedi. Yıldırım, zorlu coğrafyada vatandaşların mağdur olmaması için tüm imkanların seferber edildiğini belirterek, çalışmalara destek veren tüm ekiplere teşekkür etti. Bölgede karla mücadele çalışmalarının aralıksız sürdüğü öğrenildi.
Muğla Çağla turşusundan kadın üreticilere ekonomik katkı Muğla Büyükşehir Belediyesi, üreten kadınlara ve yerel kooperatiflere destek olmaya devam ediyor. Datça’da kendine özgü aroması ve kalitesiyle öne çıkan çağla sezonu bu yıl da yoğun ilgiyle tamamlandı. 2026 sezonunda ilçe genelinde gerçekleştirilen alımlarla yaklaşık 200 ila 250 ton arasında çağla hasadı yapılırken, ürün bölge ekonomisine önemli katkı sağladı. Hasat sürecinin tamamlanmasının ardından üreticiler, ürünleri katma değerli hale getirmek amacıyla çağla turşusu üretimine başladı. Kadın emeğiyle katma değerli üretim Datça Sındı Köyü Tarımsal Kalkınma Kooperatifi bünyesinde faaliyet gösteren kadın üreticiler tarafından özenle ayıklanıp kavanozlara yerleştirilen çağlalar, yalnızca bir gıda ürünü değil; aynı zamanda yoğun emek ve üretim sürecinin bir yansıması olarak öne çıkıyor. Çağlanın turşuya dönüştürülmesiyle birlikte hem ürün çeşitliliği artırılıyor hem de raf ömrü uzatılarak daha geniş pazarlara ulaşması sağlanıyor. Üretilen çağla turşuları, yurt içi ve yurt dışı pazarlarda ilgi görerek Datça’nın adını farklı coğrafyalarda da duyurmaya devam ediyor. Bu üretim modeli, özellikle kadınların aktif rol aldığı yapısıyla dikkat çekiyor. Üretimin her aşamasında yer alan kadınlar, hem aile ekonomisine katkı sağlıyor hem de bölgesel kalkınmada önemli bir rol üstleniyor. Muğla Büyükşehir Belediyesi Tarımsal Hizmetler Dairesi öncülüğünde üretilen çağla turşuları; başta Büyükşehir’in desteklediği kooperatiflerin satış mağazalarında olmak üzere, Ankara, İstanbul, İzmir ve Eskişehir Büyükşehir Belediyeleri’ne ait halk marketler ile çeşitli yerel ve ulusal satış noktalarında tüketicilerle buluşuyor. Kooperatif Başkanı Can Usul öncülüğünde yürütülen çalışmalar sayesinde üreticiler güç birliği yaparak daha sürdürülebilir ve güçlü bir üretim modeli oluşturdu. Kooperatif çatısı altında gerçekleştirilen üretim, kaliteyi artırırken ürünlerin daha geniş pazarlara ulaşmasını da kolaylaştırdı. Kooperatif üyeleri sürece sağladığı desteklerden dolayı Muğla Büyükşehir Belediye Başkanı Ahmet Aras’a teşekkür ettiler.