Son zamanlarda gözlemlenen hızlı iklim değişiklikleri, mevsimler üzerinde de belirgin etkiler bırakıyor. Özellikle son yıllarda, mevsimler arasındaki geçişlerin normalden daha hızlı gerçekleştiği gözlemleniyor. Kış mevsiminden ilkbahara, ilkbahardan yaz mevsimine geçişlerde yaşanan ani sıcaklık değişiklikleri ve hava koşullarındaki belirsizlikler, bu durumu açıkça ortaya koyuyor. Sivas Cumhuriyet Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Çevre Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Meltem Sarıoğlu Cebeci yaptığı açıklamada, “Artık herkesin çok daha duyarlı olması lazım. İklim değişikliklerinin etkilerini dünyada ve Türkiye’de yaşıyoruz. Bundan sonraki gelecek olan kuşaklar için sadece mevsimsel değişimi görmeyip aynı zamanda su kıtlıklarını da yaşayacağız” şeklinde konuştu.
“Mevsimler kısalmıyor ara mevsimler hızlı geçiyor”
Türkiye’nin de içinde bulunduğu bazı bölgelerin yavaş yavaş subtropikal iklime doğru kaydığının düşünüldüğünü belirten Cebeci, “İklim değişikliklerinin etkilerini dünyada ve Türkiye’de yaşıyoruz. 1850 yıllarından itibaren yapılan araştırmalar neticesinde sıcaklık oranında 1.2’lik bir artış gözlemlenmiş. Bu artış özellikle 1999’dan sonra daha da hissedilebilir hale gelmiş. 2000 ve 2010 yıllarında yapılan araştırmalarda en sıcak geçen yıllar olarak kaydedilmiş. Yıllık ve mevsimlik ortalama sıcaklık olarak bakıldığında sıcaklıklarda artışlar var. Bu artışların yanı sıra yağışlarda da düzensizlikler var. Yağışların artışları ve azalmaları hakkında yorum yapamıyoruz fakat rejimlerde bir düzensizlik olduğunu görüyoruz. Mevsimler aslında azalmıyor ama ara mevsimlerde hızlı geçişler var. Örneğin bu sene Haziran ayını geçmiş yıllara göre oldukça sıcak geçirdik. Bizim ülkemiz Akdeniz kuşağında olan bir ülke. Ilıman iklim kuşağında. Ancak subtropikal iklim kuşağında olan Ekvator gibi yerlerde iki mevsimi görüyoruz. Türkiye’nin de içinde bulunduğu bazı bölgelerin yavaş yavaş subtropikale doğru kaydığı düşünülüyor. Yani iklimlerde değişiklik yaşanırken mevsimlerde de değişimlerin olduğunu gözlemleyebiliyoruz” dedi.
“Tehlike çanları çalmaya başladı”
Artık iklimsel tehlike çanlarının çaldığını belirten Cebeci, “İnsanoğlu kaynaklı olan iklim değişikliğinin yaşattığı etkileri bu şekilde gözlemliyoruz. İklim ve mevsimdeki değişimler gün veya hafta içerisinde de değişimlere neden oluyor. Ani olarak birden kısa süreli sel, havanın bir anda ısınması ve soğumasının nedeni iklim değişikliği ile iklim değişikliklerinin etkileri. Bu durumu artık bu şekilde de gözlemlemiyoruz. Dünyada ve ülkemizde çölleşme, su kaynaklarının azalması veya yok olması, iklim değişikliğine neden olan sera gazlarının atmosferde her geçen gün artması ve özellikle karbondioksit ve metan gazının emisyonunun artmasına dair önlemler alınsa da yeterli olmaması etkili. Bu konularla ilgili artık herkesin çok daha duyarlı olması lazım. Artık çanlar gerçekten çalıyor. Hem de kötü çalıyor. Bundan sonraki gelecek olan kuşaklar için sadece mevsimsel değişimi görmeyip aynı zamanda su kıtlıklarını da yaşayacağız. Bundan sonra ki zamanlarda belki de hep birlikte su savaşlarını göreceğiz” ifadelerine yer verdi.
Onur Erden-Fatmanur Akkişi
