GENEL - 14 Ocak 2017 Cumartesi 13:59

Göktürkçe’yi bilgisayar dünyasına taşıyorlar

A
A
A
Göktürkçe’yi bilgisayar dünyasına taşıyorlar

Karadeniz Teknik Üniversitesi (KTÜ) Mühendislik Fakültesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü’nde tasarım projesi ve bitirme tezi dersleri kapsamında Göktürkçe sözlük ve Göktürkçe klavye geliştirildi.
Göktürk harfleriyle yazılmış yazıtların tüm söz varlığı sayısal ortama aktarılarak Android tabanlı bir sözlük yazılımı geliştirildi. Sözlük yazılımı milattan sonra 840 yılından önce yazılmış tüm yazıtlarda kullanılan toplam bin 235 adet eski Türkçe sözcük ve günümüzdeki karşılıklarını iki yönlü arama yapıp listeleyebiliyor. Yazılımı öğrencileri Halil İbrahim Keçeci ve Volkan Demir ile geliştiren Yrd. Doç. Dr. Tuğrul Çavdar bu yazılımın özellikle Türkoloji ve Göktürkçe üzerinde çalışan araştırma yapan ve eğitim veren kurumlarda çok faydalı olacağını belirtti.
Öğrencileri İbrahim Taş ve Mustafa Çayırlı ile birlikte geliştirilen web tabanlı Göktürkçe klavye sayesinde evrensel kodlarla (Unicode) Göktürk yazısı yazılabildiğini söyleyen Dr. Çavdar, evrensel kod yaygınlaştıkça Göktürkçe’nin artık her yerde rahatlıkla yazılabileceğini söyledi. Daha önce klavyenin Android ve Windows sürümlerini de geliştirdiklerini belirten Dr. Çavdar son iki yıl içerisinde Göktürkçe ile ilgili 7 yazılım geliştirdiklerini kaydetti.
Kendilerini en çok zorlayan ve en kapsamlı proje olarak Göktürkçe çeviriciyi gördüğünü söyleyen Dr. Çavdar, bu çevirici yazılımını öğrencileri Salih Topçu ve Muhammed Mehdi Uslu ile geçen yıl geliştirdiklerini, Android ve web sürümlerinin olduğunu ve bölümlerinden mezun olan Bilgisayar Mühendisi Salih Topçu’nun hâlâ gönüllü olarak bu çevirici yazılımın güncellemesinde çalıştığını söyledi.
Göktürkçe’yi bilgisayar dünyasına kazandırmak için 1995’ten bu yana çalışmalar yapan ve bilinen ilk yapılmış Göktürkçe yazı tipini de geliştiren akademisyen olarak dikkat çeken Yrd. Doç. Dr. Tuğrul Çavdar, bu çalışmaların altında 28 yıllık Göktürkçe bilgi birikimi ve 2 yıllık programlama emeğinin olduğunu sözlerine ekledi.
Bunlar Da İlginizi Çekebilir
Muğla Başkan Aras Koordinesinde ekipler teleferik kazasında görev aldı Muğla Büyükşehir Belediye Başkanı Ahmet Aras koordinesinde 6 ilden 79 personel 23 araç Antalya Konyaaltı Tünektepe teleferik kazasında aktif görev aldı. CHP Genel Başkanı Özgür Özel’in görevlendirmesi ile bölgeye giden Aras tüm vatandaşlar kurtarılıncaya kadar ekiplerin başındaydı. Antalya Tünektepe’de teleferik kazasında mahsur kalan 174 vatandaş sağ salim kurtarıldı. Havadan ve karadan yapılan müdahaleler sayesinde 24 saat içerisinde tüm vatandaşlara ulaşıldı. Muğla Büyükşehir Belediye Başkanı Ahmet Aras koordinesinde bölgeye Muğla Büyükşehir’den 6 araç 17 personel, Ankara Büyükşehir’den 4 araç 13 personel, Balıkesir Büyükşehir’den 4 araç 14 personel, İstanbul Büyükşehir’den 4 araç 12 personel, İzmir Büyükşehir’den 3 araç 15 personel, Denizli Büyükşehir’den de 2 araç 8 personel olmak üzere 23 araç 79 personel gönderildi. İtfaiye Arama kurtarma ve sağlık ekipleri bölgedeki ekiplerle koordineli çalışarak vatandaşlara yardımcı oldu. Başkan Aras; “Tüm vatandaşlarımızı sağ salim kurtarmanın mutluluğunu yaşıyoruz” Muğla Büyükşehir Belediye Başkanı Ahmet Aras, Antalya’da yaşanan teleferik kazasında tüm vatandaşların sağ salim kurtarılmasından dolayı çok mutlu olduklarını söyledi ve 24 saattir kesintisiz bölgede görev yapan kurtarma ekiplerine teşekkür etti. Ahmet Aras; “Antalya’da yaşanan teleferik kazasını öğrenir öğrenmez CHP Genel Başkanımız Özgür Özel’in görevlendirmesiyle Muğla Büyükşehir Belediyemiz koordinesinde ekiplerle bölgeye ulaştık. Kazanın yaşandığı andan itibaren tüm vatandaşlarımızın kurtarıldığı ana kadar tüm ekipler büyük bir fedakarlık ve ustalıkla çalıştı. Havadan ve karadan mahsur kalan 174 vatandaşımız sağ salim kurtarıldı. Kurtarma çalışmalarına katılan başta Antalya Valiliği, AFAD İl Müdürlüğü, Antalya Büyükşehir Belediye Başkanı Muhittin Böcek ve tüm ekiplere teşekkür ediyorum. Bir vatandaşımızı kaybettik. Ailesi ve yakınlarına baş sağlığı diliyor, yaralı vatandaşlarımıza da geçmiş olsun dileklerimi iletiyorum. Tüm ülkemize geçmiş olsun”
Ankara Başkentte bayram trafiği denetimleri helikopter desteğiyle aralıksız sürüyor Ramazan Bayramı tatilinin son günlerinde yola çıkan vatandaşların güvenli şekilde seyahat etmeleri için havadan ve karadan trafik denetimleri Ankara’da aralıksız sürüyor. 9 günlük Ramazan Bayramının sekizinci gününde tatilcilerin dönüşleri başladı. Emniyet Genel Müdürlüğü (EGM) Havacılık Dairesi Başkanlığı ve Ankara Emniyet Müdürlüğü ekiplerince yollarda trafik güvenliğinin sağlanması, meydana gelebilecek kazaların önüne geçilebilmesi için bağlantı yolları ve ana arterler, polis helikopteri tarafından denetlendi. Yoğun güzergahlardaki trafik akışının güvenli şekilde sağlanması için yerdeki ekiplerle koordinasyon içerisinde çalışan helikopter ekibinin denetimleri, İhlas Haber Ajansı (İHA) tarafından görüntülendi. Trafik kurallarına uyumayan sürücüler, havadan karadaki ekiplere bildirildi Trafik denetimleri kapsamda havadan denetlenen kara yolu trafiğinde kurallara uymayan sürücüler, karadaki ekiplere bildirildi. Helikopter ekibi ayrıca trafik kuralı ihlallerinin yanı sıra tır, kamyon ve tanker gibi ağır tonajlı araçların yoğunluğu nedeniyle trafik akışının yavaşladığı noktaları da bildirerek, yerdeki ekiplerin kontrolünü sağladı. "Şu an için büyükşehirlere dönüş yoğunluğumuz devam ediyor" Ankara Bölge Trafik Denetleme Şube Müdürlüğünde görevli Komiser İskender Dolu, bayram tatili öncesinde başlayan trafik denetimlerinin bayram süresince de devam ettiğini belirterek şunları söyledi: "Öncelikli olarak trafik kazalarını azaltmaya, mümkünse sıfıra indirmeye yönelik çalışmalarımız devam ediyor. Bayram tatili süresince büyükşehirlerden çıkış, Anadolu istikametine yoğunluğumuz vardı şu an için büyükşehirlere dönüş yoğunluğumuz devam ediyor. Tedbirlerimizi aldık. Şu an Ankara ilimizde 25 adet ekip aracımız, 2 adet motosikletli ekibimiz, 7 adet radar aracımızla bayram yoğunluğunu takip ediyoruz. Aşırı bir yoğunluğumuz yok, denetimlerimiz devam ediyor. Helikopter, insansız hava araçları, radar araçları, kameralı sistemlerle her türlü denetimlerimizi de artırarak devam ediyoruz." Havadan yapılan denetimlerin vatandaş nezdinde de kabul gördüğünü söyleyen Dolu, "Çünkü ekip araçlarımızla yaptığımız denetimlerde bazı durumları tam göremiyoruz. Havadan olunca özellikle makas atan, emniyet kemeri ve cep telefonu kullanımı gibi hususlarda kayıt altına alarak yerdeki arkadaşlara bildiriyoruz. Cezai işlemleri uyguluyoruz, etkin bir denetim gerçekleştiriyoruz" dedi.