Diyarbakır’ın Lice ilçesinde ikamet eden 40 yaşındaki Abdullah Fidanten, çocuk yaşlarda tehlikeli hayvanlara merak duymaya başladı. Yaşıtları güvercin, at, tavşan gibi hayvanlarla ilgilenirken Fidanten çocukluğunu yılan ve akreplerin arasında geçirdi. Ortaokuldan sonra eğitim hayatına son veren Fidanten, inşaatlarda çalışmaya başladı. Bu sürede de yaban hayatından vazgeçmeyen Fidanten, belgesellerde tehlikeli hayvanları izleyip internet ortamında da araştırma yapmaya devam etti.
1 buçuk yıl önce başladı, 3 bin akrebe ulaştı
2024 yılının başlarında izlediği bir belgeselde akrep zehrinin milattan önce hastalıklara şifa olduğunu öğrenen Fidanten, tüm odağını buna çevirdi. İşine ara verip akrep zehri ve üretimi ile ilgili ulaşabildiği tüm arşivi taramaya başlayan Fidanten, akrep zehri üretmek için tesis kurmaya karar verdi. Lice ilçesinde kendisine ait arazide yaklaşık 9 milyon lira harcayarak tesis kuran Fidanten, 300 akrep topladı. Akreplerine tıpkı çocukları gibi bakıp tüm gün yanında olan Fidanten, sonunda emeklerinin karşılığını da almaya başladı. 300 akrepten 3 bin akrebe ulaşan Fidanten, elde ettiği zehirleri eksi 200 derecede muhafaza ediyor. Fidanten, gramı piyasada 12 bin dolara alıcı bulan akrep zehrinden şimdiye kadar 100 gram toplamayı başardı. Hedefi aylık 2 litre zehir toplamak olan Fidanten, bu alanda Türkiye’yi Avrupa ile yarışır hale getirmeyi istiyor.
1 gramı on binlerce dolar ediyor
Yaptığı girişim ile ilgili İhlas Haber Ajansı (İHA) muhabirine açıklamalarda bulunan Venora İlaç Sanayi tarım, Gıda, Hayvancılık, AR-GE İnşaat, İthalat ve İhracat Limited Şirketi sahibi Fidanten, genellikle inşaat işiyle, iç dekorasyon ile ilgilendiğini, 10 yıl önce belgeselde esinlenerek bu işe başladığını söyledi. Fidanten, ’’Öncesinde bizim bölgede bulunan yabani hayvanlara ilgim vardı, yılan, akrep gibi hayvanları hep merak ediyordum. Mısır’da yapılan bir belgesel çalışmasından aslında bunun ilaç olarak şifa niyetine kullanıldığını öğrendim. Sonra araştırma yaptım ve kökünün daha eskiye gittiğini gördüm. Merakımla beraber bir araştırma yaptım. Küba da kanser ve tümör benzeri hastalıklarda kullanıldığını öğrenince merakım daha da büyüdü. Ben de bundan sonra bir girişimde bulundum. Gerek Tarım ve hayvancılık Bakanlığından gerek Sağlık bakanlığından gereken izinler alındı. 2024 yılında tesisimizi açtık’’ dedi.
9 milyon lira harcadı, tesis kurdu, hedefi 100 kişiyi istihdam etmek
İlk başladıklarında akrepleri, Türkiye’de var olan kendilerinden önce laboratuvar ortamında tutulan veya tesislerde bulunan akreplerden temin ve hibe yoluyla elde ettiklerini kaydeden Fidanten, ‘’300-400 civarı akrep aldık. Yaklaşık 1 buçuk yıl içinde, yavru doğumu ile beraber şu anda 3 bine yakın akrebimiz var. Periyodik aylık sağımlar yapılıyor. Genel arsa bina yapımı, arsa, akreplerle beraber yaklaşık 9 milyon liraya yakın bir maliyetimiz oldu. Bu kapasite ile ilgili, ileriki dönemlerde 50 bin akrep yetiştirecek kapasiteye ulaştığımızda sadece çiftlik alanında 100’den fazla kişiye istihdam sağlayabileceğiz. Tam kapasiteye ulaştığımızda yaklaşık 2 litreye yakın zehir elde edeceğiz, aynı zamanda 100’den fazla insana yerinde istihdam sağlayacağız. Nitrojen tanklarında 200 derece soğuklukta bu zehirleri muhafaza ediyoruz’’ diye konuştu.
1 gram için 350 akrep sağılıyor, litresi milyonlarca dolar
Bir akrepte, aylık periyodik şekilde 0,2 miligram zehir elde ettiklerini vurgulayan Fidanten, ’’1 gram elde edebilmemiz için yaklaşık 300-350 akrep sağıyoruz. Bunu da ortalama karşılığı, Türkiye piyasasında yaklaşık 12 bin dolar. Litre başına ise yaklaşık 10-12 milyon dolar elde edilebilir. Avrupa ya da diğer ülkelerde bunun gramının yaklaşık 30-40 bin dolar olduğunu biliyoruz. Avrupa’da ayrışımı yapıldığında yaklaşık 90-100 milyon dolar litresinin tekabül ettiğini biliyoruz. Yapacağımız anlaşmalarla hem istihdam konusunda hem de yüksek katma değerli ürünü dünyaya pazarlama, diğer konuda da döviz girişini sağlamamız bizim için büyük bir mutluluk kaynağı olacak. Şu anda İsviçre, Almanya, Hollanda gibi ülkelerde bulunan ilaç şirketleri ile görüşme halindeyiz. Hatta yakın zamanda bir anlaşma yapma aşamasındayız. Şu anda aylık 6-10 gram arasında zehir elde edebiliyorum. Elimizde ise 100 grama yakın zehrimiz var, 200 derece soğuk nitrojenlerle muhafaza ediyoruz. Popülasyonu çok olan bir canlı. Bir doğumda 20-120 arasında doğum yapabiliyor. Bir iki yıl içinde bu sayısı 10-20 bin arasına yükseltme şanımız var. Tesisimizde 50 bin akrep bulundurabiliriz, o şekilde yaptık. Yapacağımız anlaşmalarla beraber, aylık 100-200 gram zehir çıkarma ihtimalimiz olacak’’ şeklinde konuştu.
Savunma ve ilaç sanayinin gözdesi
Yapmış oldukları araştırmada akrep zehrinin birçok alanda kullanıldığını gördüklerini kaydeden Fidanten, şöyle devam etti:
’’Özellikle sağlık alanında, kanser tümör tedavisinde kullanılıyor. Ağrı kesici ilaçların ham maddesi olarak kullanıldığını ve kozmetik ile botoks ürünleri olarak kullanılıyor. Savunma sanayi için de stratejik bir öneme sahip. Bunlarla ilgili çalışmalar var. Bizim en büyük çabamız yurtdışına hammadde olarak değil de ülkemizde milletimizin de milletimizin de faydalanacağı şekilde işlenip kendimizin bunu marka haline getirip dünyaya pazarlamamız gerekiyor. Bakanlıkların bu konuya el atıp bunu devlet politikası haline getirmesi gerekiyor. bu konuda bizim de elimizden gelen katkıyı yapabileceğimizi belirtmek istiyorum. Bu konuda devletimize çağrıda da bulunuyoruz, bize nede kadar destek olurlarsa ön ayak olurlarsa biz hem ülke olarak hem bizim için avantajımız olacak. Bu savunma sanayisine ve sağlık sektörüne büyük katkılar sağlayacak. Sağlık konusunda yurtdışından ülkemize gelen çok fazla hastamız var. Devletimize çağrımızdır destek olmalarını istiyoruz.’’
Aydın Yorat - Rıdvan Kılıç
