KÜLTÜR SANAT - 25 Eylül 2025 Perşembe 12:12

"29 harflik alfabe kelime varlığımızı yok etti"

A
A
A
"29 harflik alfabe kelime varlığımızı yok etti"

Türkiye Dil ve Edebiyat Derneği Erzurum Şube Başkanı Murat Ertaş "Dil Bayramı" münasebetiyle yaptığı açıklamada 29 harflik Türkiye Türkçesi alfabesinin Türkçenin zengin ses ve kelime varlığını ifade etmede yetersiz olduğunu söyledi.


TDED Erzurum Şube Başkanı Murat Ertaş açıklamasına şöyle devam etti. "Güncel Türkçe Sözlük 2 ciltten oluşurken Tarama ve Derleme sözlüklerimiz 11, 12 cilt olabilecek sayıda... Bu ne demek? 29 harflik güncel alfabemizde olmayan harfler yüzünden Türk milletinin çoğu kadim kelimesini yazamıyoruz, harf eksik. Meselâ Anadolu’nun çok sevdiği "kara he, hırıltılı he" dediğimiz harf neden alfabemizde yok? Azerbaycan’da bu harf X ile gösterilmektedir. Sadece bu harfin bile olması mezara gömdüğümüz nice kelimemizi diriltecek, güncelleyecek. Yazı diline almadığımız kelimelerin zamanla ölmesi kaçınılmazdır. Halk ağzı dediğimiz nedir Allah aşkına? Halkın kullandığı Türkçe, mağara Türkçesi mi? Anadolu’da halkın dilindeki kelimelerin hemen tamamı Türk dünyasında güncel kullanılmaktadır. Halkın dili, binlerce yıllık Türk kültür ve irfanının, diyalektik ve estetiğinin dilidir. Türkiye’de ‘yerel/bölgesel ağız’ diye nitelendirilip TDK’nin Güncel Türkçe Sözlüğü’ne almadığı kelimeler Anadolu’da, Kafkasya’da ve Türkistan’da kullanılıyor. Bu nasıl yerellik ve bölgesellik ki koca bir kıta dilinde var ama resmî Türkiye Türkçesinde yok. 29 harflik alfabemizde olmayan 1)açık e, 2)hırıltılı(sızıcı) he, 3)art damak (k)q, 4)damak(nazal) n’si bir an evvel alfabemize eklenmeli ve alfabemiz 33 harfe çıkarılmalıdır. Böylelikle ölü kelimeler dirilmelidir. Kendi dilimizin katili olmaktan kurtulduğumuzda bayram o bayram olur, dil bayramı daha anlam kazanır. Konunun daha iyi anlaşılması için Türkçe kelime ve ses varlığımızla ilgili yapılan çalışmalardan örnek veriyorum. Takdiri konunun uzmanlarının ve kamuoyunun takdirine bırakıyorum: Güncel Türkçe Sözlük (TDK) - 2 cilt, Derleme Sözlüğü (TDK) - 12 cilt (1963), Derleme Sözlüğü (Ankara Ünv.) - 11 cilt (1993), Tarama Sözlüğü (Atatürk Kültür Dil ve Tarih Yüksek Kurumu) - 8 cilt (1965), Türkiye’de Halk Ağzından Derleme Sözlüğü (TDK) - 6 cilt (1932) Türkçe, Balkanlardan Sibirya’ya konuşulan büyük bir medeniyet dilidir. Dilimiz kimliğimizdir. Türk dünyasının 34 harflik ortak alfabe çalışmasını da desteklediğimizi vurgulayarak büyük Türk milletinin Dil Bayramı’nı kutluyorum"


Bunlar Da İlginizi Çekebilir
Kayseri Başkan Çolakbayrakdar: "KAYÇEV’le Kayserimizin doğasını koruyor, ekonomisini güçlendiriyoruz" Kocasinan Belediyesi bünyesinde faaliyet gösteren ve günlük 40 ton atık işleme kapasitesine sahip olan KAYÇEV Geri Dönüşüm Tesisi, çevreye ve ekonomiye sunduğu katkılarla dikkat çekiyor. Anadolu’nun tek ve en modern geri dönüşüm tesisi olma özelliğini taşıyan KAYÇEV’in, Türkiye’ye örnek bir proje olduğunu vurgulayan Kocasinan Belediye Başkanı Ahmet Çolakbayrakdar, tesisin Kocasinan’a ve Kayseri’ye büyük değer kattığını söyledi. Kocasinan Belediyesi iştiraklerinden Çevre Teknolojileri ve Enerji San. Tic. A.Ş. (KAYÇEV) aracılığıyla geri dönüşüme güçlü destek verdiklerini belirten Başkan Çolakbayrakdar, daha temiz ve daha yaşanabilir bir Kocasinan hedefiyle özveriyle çalıştıklarını ifade etti. Kocasinan Belediyesi’nin hayata geçirdiği geri dönüşüm projelerinin Türkiye genelinde örnek alındığının altını çizen Başkan Çolakbayrakdar; "Doğayı ve çevreyi korumak, gelecek nesillerimize daha sağlıklı ve daha yaşanabilir bir dünya bırakmak ve ülke ekonomisine katkı sağlamak adına atıkların geri dönüşümü büyük önem taşıyor. Bu bilinçle Kocasinan Belediyesi olarak çevreye yönelik ciddi yatırımlar yapıyor, sürekli yeni projeler geliştiriyoruz. Sadece Kocasinan için değil, Türkiye için çalışıyoruz." İfadelerine yer verdi. 2016 yılında Kocasinan’a kazandırılan KAYÇEV’in, son teknolojiyle donatılmış altyapısıyla dikkat çektiğini vurgulayan Başkan Çolakbayrakdar, tesisin günlük 40 ton atığı geri dönüşüme kazandırdığını belirterek; "Tesisimizde; kâğıt, metal, plastik, cam, kompozit ambalaj ve katı atıklar ayrıştırılarak ekonomiye yeniden kazandırılıyor. Bu sayede hem doğal kaynaklarımız korunuyor hem de ciddi oranda elektrik ve petrol tasarrufu sağlanıyor" dedi.