Katolik Kilisesi, son dönemde ortaya çıkan çocuklara yönelik cinsel istismar vakalarıyla sarsıldı. Avustralya, İrlanda, ABD ve son olarak Fransa’daki Katolik Kilisesi’nde son on yıllarda binlerce çocuğun cinsel istismara maruz kaldığı ortaya çıktı. Açılan davalarda mağdur ve mağdur yakınlarının verdiği üzücü ifadeler, son yıllarda konuyu dünya basınında manşetlere taşıdı. Papa Francis sorunları çözmek için bazı girişimlerde bulunsa da pedofili suçlarının örtbas edildiğine ilişkin iddialar Katolik Kilisesi’ni zor durumda bıraktı.
Mağdurlar ise konuyla ilgili yeterince adım atılmadığı gerekçesiyle Vatikan’ı eleştirmeye devam ediyor. Bugüne kadar yayınlanan raporlarda kiliselerdeki pedofili suçları 1950’li yıllara kadar dayanıyor. Ancak konu ilk olarak 1980’lerde ABD ve Kanada’da gündeme geldi. 1990’lara gelindiğinde farklı ülkelerde gün yüzüne çıkan olaylar yaşananların ciddiyetini gözler önüne serdi.
Cinsel istismar skandalları istifa getirdi
Avusturya'nın Viyana Başpiskoposu Hans Hermann Groer, genç erkek çocuklara cinsel istismar iddialarının ardından 1995'te görevinden istifa etti. 2003’de hayatını kaybeden Groer suçlamaları kabul etmezken, hiçbir ceza da almadı. Kiliseyi sarsan bu olayın ardından İrlanda’da yaşanan istismar skandalları küresel çapta etkiye yol açtı. İrlanda'da 1970-1990 yılları arasında yaklaşık 15 bin reşit olmayan çocuğun cinsel istismar mağduru olduğu ortaya çıktı. İstismarı örtbas etmekle suçlanan çok sayıda piskopos ve rahip cezalandırıldı.
Almanya'da mart ayında Köln Başpiskoposluğu bölgesinde cinsel tacizlerle ilgili yayınlanan raporda 1975-2018 yılları arasında çoğu 14 yaş altındaki 300'den fazla çocuğun cinsel istismar mağduru olduğu ortaya çıktı. Alman Kardinal Reinhard Marx, 2021 Haziran’da kilisenin cinsel istismar skandallarıyla mücadelede yetersiz kaldığı gerekçesiyle istifasını sundu ancak istifası Papa tarafından reddedildi.
ABD’de binlerce çocuk istismara uğradı
ABD'de Boston Globe gazetesinin raporları cinsel istismar olaylarını ve pedofil din adamlarının yargılanmak yerine kilise liderleri tarafından yerlerinin değiştirildiğini ortaya çıkardı. Rapor, dünya çapındaki pedofil mağdurlarına hikayelerini anlatmaları için cesaret verdi.
ABD Katolik Başpiskoposlar Konferansı tarafından finanse edilen John Jay College tarafından 2004’de hazırlanan bir raporda, 4 binden fazla ABD'li Katolik din adamının son 50 yılda çoğunluğu erkek olmak üzere 10 binden fazla çocuğa cinsel istismarda bulunduğu belirtildi. ABD Katolik Kilisesi eski Kardinali Theodore McCarrick, New York'ta 1974’te 16 yaşındaki bir çocuğa cinsel istismarda bulunduğu iddialarının ardından 16 Şubat 2019’da Vatikan tarafından görevden alındı. ABD’de cinsel taciz iddialarıyla karşı karşıya kalan en yüksek konumdaki Katolik din adamı McCarrick, geçtiğimiz ay çıktığı mahkemede bir taciz olayı hatırlamadığını söyleyerek tüm suçlamaları reddetti.
Avustralya’da 5 yıl süren ve 2017’de yayınlanan bir araştırmada kilise, okul ve spor kulüpleri de dahil olmak üzere birçok kurumda on binlerce çocuğun cinsel istismara maruz kaldığı ortaya çıktı. İskoçya'daki Katolik Kilisesi, din adamlarına yönelik taciz şikayetlerini araştırmak üzere bağımsız bir komisyon kurduğunu duyurdu.
Hapis cezaları
Fransa’da Lyon Katolik Kilisesi'nin eski papazı Bernard Preynat, 1970'ler, 1980'ler ve 1990'ların başında 45 çocuğa cinsel istismarda bulunduğu gerekçesiyle Mart 2020'de 5 yıl hapis cezasına çarptırıldı.
Avustralyalı Kardinal George Pell, benzer suçlardan hapis cezası alan en kıdemli Katolik din adamı oldu. Ancak Nisan 2020’de Avustralya Yüksek Mahkemesi, kilise korosundaki iki erkek çocuğa cinsel tacizde bulunmaktan 6 yıl hapis cezasına çarptırılan Pell’in temyiz başvurusunu kabul etti, Pell serbest bırakıldı.
Fransa’da 330 bin çocuğa cinsel istismar skandalı
Fransa’da Katolik Kilisesi’nde çocuk istismarını araştıran Kiliselerde Cinsel İstismarları Araştırma Komisyonu (CİASE), 5 Ekim’de 2 buçuk yılda hazırlanan 2 bin 500 sayfalık bir rapor yayınladı. Rapora göre kiliselerde 1950-2020 yılları arasında en az 330 bin çocuk cinsel istismar kurbanı oldu ve bunlardan 216 bini rahip veya din adamları tarafından gerçekleştirildi.
Papa Francis, pedofili skandalı nedeniyle “utanç” duyduğunu ifade ederek, yaşananların tekrarlanmaması çağrısında bulundu.
Cinsel istismar skandallarıyla mücadele
2013’te göreve geldiğinde cinsel istismarla kararlı mücadele çağrısında bulunan Papa Francis, istismarları örtbas eden psikoposların yargılanması için yeterince adım atmamakla eleştiriliyor. Papa, Ağustos 2018'de tüm Katolik liderlere yazdığı mektupta cinsel istismarların örtbas edilmesine son verilmesini istedi. Cinsel istismarla mücadele için özel bir kurul oluşturuldu. Vatikan'da 21-24 Şubat 2019’da "Kilisede Çocukların Korunması" başlıklı bir zirve düzenlendi. Papa Francis zirvede tüm suçluların adalete teslim edilmesi ve olayların örtbas edilmesinin engellenmesi için mücadele sözü verdi. Geçtiğimiz aralık ayında Katolik Kilisesi'nde yeni yasa yürürlüğe girdi. Buna göre cinsel istismarda bulunanlar ve istismarların üstünü kapatanlar ceza alacak.
Yeliz Kazankaya
