KÜLTÜR SANAT - 04 Mayıs 2015 Pazartesi 12:14

Piyano nasıl icat edildi? Piyanonun icadı doodle oldu

A
A
A
Piyano nasıl icat edildi? Piyanonun icadı doodle oldu

Bugün Google’a girenler piyanonun icadı ile ilgili doodle karşılaştı. Özel günleri ana sayfasına doodle ile taşıyan Google piyanonun icadını unutmadı. Piyano nasıl icat edildi. İşte ilginç gerçekler.

Google piyanoyu icat eden Bartolomeo Cristofori'nin doğum günü dolayısıyla sesli bir doodle hazırladı.

PİYANO NASIL İCAT EDİLDİ

İlk piyano Floransa’da Bartolomeo Cristofori tarafından icat edildi. Cristofori ‘nin icat ettiği bu çalgı üzerinde hem hafif seslerin hem de kuvvetli seslerin çıkartılması olanaklıydı.Bunun için adına italyanca "hafif ve kuvvetli" anlamına gelen "Piyano e forte" dendi. 

Cristofori'nin en büyük başarısı, piyanonun temel mekanik sorunu olan, çekicin tellere vurması anında sesin çekicin etkisi ile sönümlenmemesi ve çekicin çok çabuk bir şekilde tellerden ayrılarak notanın yeniden çalınabilmesi sorununa bir çözüm üretmesidir. Öldüğü 1732 yılına dek 20 civarında piyano üretti.

Fransız Marius'un bu çalgıya katkısı, tokmaklı klavseni bulmak oldu. Saksonyalı Silbermann ise, Schröter' in çekiç sistemini geliştirdi ve Bach'ın da değerli öğütlerinden yararlanarak, klavyenin tüm ses genişliğinde eşit bir ötüm elde etmeyi başardı. Augsburg' da org yapımcısı Johann Andreas Stein (1728-1792) Alman veya Viyana usülü denen mekanizmalı piyanolar meydana getirdi. 1789'da Stein, ayrıntıları belirtmek için kullanılmakta olan dizliklerin yerine pedal koydu. Andreas ve torunu Johann Baptist Streicher (1796-1871), piyanonun yapısını (Beethoven'in arzusu üzerine) daha sağlamlaştırdı ve ikinci bir otum kapağı ekleyerek daha dolgun bir ses sağladı. Piyano sanayinin gerçek kurucusu Alman Zumpe' dir, "kılavuzlu" denen mekanik piyanoyu gerçekleştirdi. İlk düz piyanoyu, 1789'da İrlandalı William Southwell yaptı. Sebastian Erard 1822'de piyano yapım tekniğini geniş ölçüde etkileyen bir yenilik getirdi (ikili itme dilleri). Henri Pape, çapraz tel ve keçeli çekici buldu. James Thom, ekleme demir çatıyı kurdu.

Bu çalgı, büyük bestecilerin en yakını olmuştur, dolayısıyla bu çalgı için verilen bestelerin sayısı ciltler tutar. "Piyanistler, diğer çalgıları çalanlara nazaran, çıkaracakları sesleri piyano üzerinde hazır bulurlar" gerekçesiyle, küçük yaştan (altı-on) başlayarak, öğrenebilecek çalgılardan birisidir. Hatta günümüzde çok daha küçük yaşlara yönelik piyano eğitimi verilebilmektedir.

Ünlü piyanist Sigismund Thalberg: "Çalarken, sesleri uzatmayı, iyi bir ses çıkarmayı ve ses çıkarırken gerekli olan değişiklikleri yapabilmek için, zorunlu olan ilk şartlardan biri her türlü sertlikten uzak bulunmaktır. Kolda, elde ve parmaklarda yetenekli bir şarkıcının sesinde sahip olduğu incelik ve bükülmeler bulunmalıdır" diyor ve şöyle devam ediyor: "İhmal edemeyeceğimiz bir konu varsa, o da, çalarken vücudun hareketlerinde büyük bir ölçü olmasının; kolları, elleri büyük bir sükunetle yönetmenin, piyanoya çok yüksekten vurmamanın; kendi kendini dinleyebilmenin ve hüküm verebilmenin gerekliliğidir. Genellikle, parmaklarla fazla çalışılmakta, fakat kafa ile yeter derecede çalışılmamaktadır."

Piyano pedallarının kullanılması hakkında, Antoine Marmontel şöyle diyor :"Pedalları kullanmasına izin verilen öğrencilerin büyük bir kısmı onları usülleri saymak için kullanırlar veya ayaklarını pedalın üzerine basarlar ve bir daha çekmezler. Şüphesiz ki, her ikisi de kusur sayılan bu alışkanlıklara sahip olmamak gerekir." Lavignac ise: "Pedal sanatı ayağın nasıl konulacağını değil, nasıl çekileceğini bilmektir" diyerek, gerekli öğüdü vermiştir.
 

Piyano nasıl icat edildi? Piyanonun icadı doodle oldu

Bunlar Da İlginizi Çekebilir
Kayseri Polise çarpıp kaçan şahıs, olay yerine gelince yakayı ele verdi: 1’i polis 2 yaralı Kayseri’nin Melikgazi ilçesinde bir şahıs, araç inceleyen polis memuruna ve bir vatandaşa çarpıp kaçtı. Olaydan yarım saat sonra merak edip olay yerine gelen şahıs, polis ekipleri tarafından gözaltına alınırken, yapılan kontrollerde şahsın 2.83 promil alkollü ve ehliyetsiz olduğu belirlendi. Edinilen bilgiye göre, ilçeye bağlı Germir Mahallesi Hulusi Akar Bulvarı’nda meydana gelen olayda, Serdar T., yönetimindeki 38 ST 608 plakalı otomobille başka bir araçta inceleme yapan polis memuru S.T.’ye ve Ö.B.’ye çarparak, kaçtı. İhbar üzerine bölgeye çok sayıda polis ve sağlık ekibi sevk edildi. Polis ekipleri çevrede güvenlik önlemi alarak, Serdar T.’yi yakalamak için çalışma başlattı. Sağlık ekipleri de yaptıkları ilk müdahalenin ardından polis memuru S.T. ve Ö.B.’yi ambulansla Erciyes Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi’ne kaldırdı. Olaydan yaklaşık yarım saat sonra merak edip olay yerine gelen Serdar T., polis ekiplerinin dikkatiyle yakalandı. Serdar T. ekipler tarafından gözaltına alınırken, yapılan kontrollerde Serdar T.’nin 2.83 promil alkollü olduğu ve alkol nedeniyle daha önceden 3 kez ehliyetinin alındığı belirlendi. Serdar T.’ye ‘alkollü araç kullanmak’ ve ‘ehliyetsiz araç kullanmak’ suçundan toplamda 37 bin 356 TL idari para cezası yazıldı. Gözaltına alınan Serdar T. işlemler için karakola götürüldü.
Kilis Kilis’in yeni Valisi Ömer Kalaylı oldu Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın imzasıyla hazırlanan ve 7 Ocak 2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan Valiler Kararnamesi ile Kilis Valisi değişti. Kararname kapsamında Kilis Valisi Tahir Şahin, Trabzon Valiliği’ne atanırken, Sarıyer Kaymakamı Ömer Kalaylı Kilis’in yeni Valisi oldu. Kilis Valiliği’ne atanan Ömer Kalaylı kimdir? 1979 yılında Kahramanmaraş’ta doğan Ömer Kalaylı, ilk ve orta öğrenimini Kahramanmaraş’ta tamamladı. 2001 yılında İstanbul Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi Kamu Yönetimi Bölümü’nden mezun olan Kalaylı, 2003 yılında İçişleri Bakanlığı tarafından açılan kaymakam adaylığı sınavını kazanarak Gaziantep Kaymakam Adayı olarak mülki idare amirliği mesleğine başladı. Adaylık sürecinde Yavuzeli ve Araban Kaymakam Vekilliği görevlerinde bulunan Kalaylı, Ankara TÖMER’de Fransızca dil eğitimi aldı. 25 Eylül 2004 tarihinde İçişleri Bakanlığı tarafından bir yıl süreyle Fransa’ya gönderilen Kalaylı, Franche-Comté Üniversitesine bağlı CLA Dil Okulunda Fransızca eğitim gördü. Bu süreçte Paris’te ENA cole Nationale d’Administration bünyesinde düzenlenen ve "Fransa’da Valilik Kurumu, Adem-i Merkeziyet, Yönetimin Modernleşmesi ve Devlet Reformu" konularını kapsayan eğitim programına katıldı. Dönem Kaymakamlık Kursunu üstün başarıyla tamamlayan Ömer Kalaylı, kura ile Gaziantep’in Karkamış ilçesine atanarak yaklaşık 1 buçuk yıl görev yaptı. Daha sonra sırasıyla Diyarbakır’ın Lice ilçesi Kaymakamlığı (2007-2009), Sivas’ın Gürün ilçesi Kaymakamlığı 2009-2013, Sivas Vali Yardımcılığı 2013-2016, Sakarya Akyazı Kaymakamlığı (2016-2018), Uşak Vali Yardımcılığı ve Uşak İl Özel İdaresi Genel Sekreterliği ile Gaziantep Şehitkamil Kaymakamlığı 2019-2022 görevlerinde bulundu. Kalaylı, 21 Aralık 2014 tarihinde İçişleri Bakanlığı’nca Çin Halk Cumhuriyeti’nde düzenlenen ve Çin’in yönetim sistemi konulu kısa dönem yurt dışı eğitim programına katıldı. İkinci üniversite eğitimini Anadolu Üniversitesi Açıköğretim Fakültesi Adalet Bölümünde 2016 yılında tamamlayan Kalaylı, aynı üniversitenin Sosyoloji Bölümünden ise 2022 yılında mezun oldu. Evli ve iki çocuk babası olan Ömer Kalaylı, İngilizce ve Fransızca bilmektedir.