Bakanlık ayrıca, orucun hafif bir yemekle açılmasını, sebze yemekleri tüketilmesini, ağır tatlılardan kaçınılmasını isteyerek, "Bol su için, azar azar, sık sık yiyin" tavsiyesinde bulundu.
Sağlık Bakanlığı, Ramazan ayı nedeniyle oruç tutan vatandaşları uyardı. Temel Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü tarafından hazırlanan "Ramazan'da Beslenme' konulu raporda, Müslümanların '11 ayın sultanı' olarak kabul ettikleri Ramazan'da oruç tutan insanların belirli bir şekilde beslendikleri için organizmanın bir ay dinlendiği, ancak iftar ve sahurda yenilen yemeklere dikkat edilmesi gerektiği belirtildi.
İftarda ve sahurda birdenbire ve çok fazla yemekle midenin doldurulmaması gerektiğinin vurgulandığı raporda, bu durumun ani mide gerginliğine yol açabileceğine, tansiyon yükselmesine ve nörolojik hormonların hızlı salgılanmasına neden olabileceği kaydedildi.
Oruç tutacaklara iftar ve sahurda, "Azar azar, iyi çiğneyerek ve sık aralıklarla yemek yiyin" uyarısı yapılan raporda, "Yemeklerin seçiminde çok yağlı, çok tuzlu ve aşırı tatlı besinlerden kaçınmak gereklidir.
Bunların yerine hazmı kolay, mide-barsak sisteminde uzun süre kalabilen lifli ve selüloz içeren sebze, meyve ve kepekli ekmek tercih
edilmelidir" denildi.
Yetişkin bir insanın günde en az 1.5-2 litre su içmesi gerektiğinden hareketle sıvı alımına çok dikkat edilmesi gerektiği ifade edilen raporda, "Ağır işlerde çalışan işçilerin oruç tutmaları halinde su kaybına bağlı olarak şok geçirdikleri belirlenmiştir.
Bu nedenle yeterli miktarda su içilmelidir. Kızartmalardan kaçınılmalıdır" denildi. Raporda bahsi geçen uyarı ve öneriler şöyle:
"Yemeğe ne çok sıcak ne de çok soğuk olmayan hafif bir çorbayla başlanmalıdır. Bağırsak problemi olanlar çorbalarına kepek ilavesi yapabilecekleri gibi kepekli ekmek de tercih edebilirler.
Etli veya etsiz, fazla yağlı olmayan bir sebze yemeği yoğurt, meyve veya tatlı olarak sütlü tatlılar olabilir. Protein içeriği fazla olan gıdalar (midenin boşalma süresini uzatarak acıkmayı geciktirirler) yumurta, süt, yoğurt, peynir gibi gıdalar, kahvaltı şeklinde bir öğün olabilir.
Bol sıvı alınmalıdır. Su içilmelidir. Meyve yenilebilir. Fazla tuzlu besinler tüketilmemelidir. Sadece su içerek oruç tutmak sakıncalıdır. Bu durumda yorgunluk, dikkatte azalmalar olur.
Sahura kalkılmadan oruç tutulursa aç kalma süresi artacağından metabolik hız düşer ve halsizlik, baş ağrısı görülür. Oruç tutmak sağlıklı insanların metabolik dengesini değiştirmez, ancak şeker hastaları için oruç tutmak son derece sakıncalı olabilir.
Şeker hastaları azar azar ve sık sık yeme şekline dayanan bir beslenme rejimi uygularlar. Ramazanda ise uzun süre aç kaldıklarından şeker düşmesi sonucu hayati tehlikeler söz konusu olabilir.
Vücudunda insülin yetersizliği ve şeker kullanımında dengesizlik olduğu için iftardan sonra hiperglisemi koması olabilir, felç veya ölüme neden olabilir.
Oruç, hamileler ve bebek sağlığı açısından riskli emziklilerin sıvı alımı azalacağından süt salınımı etkiler, bebek yeterince anne sütü alamaz.
Bununla birlikte aç kalmak, 9 yaşın altındaki çocuklar, seyahatte olanlar, akli dengesi ve psikolojik durumu bozuk olanlar, çok yaşlı ve hasta olan insanlar, ağır kalp ve böbrek hastası olanlar, mide ülseri, safra kesesi iltihabı veya taşı olanlar, karaciğer yetmezliği olanlar ve ağır enfeksiyon geçirenler için risklidir.
Oruç tutmak sağlıklı insanlar içindir, kilo verme yöntemi değildir. Kilo vermek için oruç tutanların kilo veremedikleri bilinmektedir. Hareket azlığı, metabolizma hızının yavaşlaması kilo vermeyi zorlaştırmaktadır.
Ramazanda kilo almamak için mutlaka sahura kalkın, sahur yemeklerini azar azar, iyice çiğneyerek yiyin. Çiğ sebze, domates, salatalık gibi yiyeceklere mutlaka sahurda yer verin, iftarda orucunuzu hafif bir yemekle açın. Sebze yemekleri tüketin, ağır tatlılardan kaçının. Bol su için, azar azar, sık sık yiyin."
YUSUF ZİYA ERARSLAN / ANKARA
