TEKNOLOJİ - 20 Ocak 2018 Cumartesi 09:37

Tez yapan klavye ‘Tezeren’

A
A
A
Tez yapan klavye ‘Tezeren’

Kırıkkale Üniversitesi öğretim üyesi Yrd. Doç. Dr. Halil Murat Ünver'in ekibi tarafından geliştirilen ve 'tez yapan' anlamına gelen klavye düzeni ‘Tezeren’, Türkçe klavye kullanımında kullanıcıya daha hızlı yazma imkanı sunuyor.

Yeni geliştirilen Tezeren klavye, 1955 yılında standart Türk klavyesi olarak kabul edilen F klavye ve 2015 yılında Boğaziçi Üniversitesi tarafından geliştirilen E klavyeye alternatif oluşturuyor. Düzenleme çalışmalarını geçen sene Ağustos ayında tamamlanan Tezeren, yakın dönemde her sene düzenlenen Uluslararası Mühendisler ve Araştırmacılar Konferansı Ödüllerinde de mükemmeliyet ödülüne layık görüldü.

Geliştirdikleri Tezeren klavyenin gelişim sürecine dair açıklamalarda bulunan Kırıkkale Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü Donanım Ana Bilim Dalı Öğretim Üyesi Yrd. Doç. Dr. Halil Murat Ünver, "Dünya çapında bir sorun olan 1800’lü yıllarda Sholes tarafından tasarlanan ve yazmayı güçleştirmek üzerine oluşturulduğu Q klavyenin iyileştirilmesi üzerine çalışmalarımız oldu. 2015 yılının Aralık ayında Amsterdam’da uluslararası bir konferansta bu tasarladığımız, Speedy-Keys adını verdiğimiz klavyeyi uluslararası arenada bilim dünyasına sunduk. Daha sonra Türkçede de aynı sorunların olduğunu düşündük. Çünkü 1940’lı yıllarda üzerinde çalışan Sıtkı Yener hocamız tarafından hazırlanan, 1955’te Standart Türkçe klavye olarak kabul edilen F klavyenin günümüz kelimelerine ve kullanımına cevap veremediğini düşündük. 1 milyon 338 bin kelime üzerinde elde edilen sıklık kullanımına bağlı olarak, tek, ikili, üçlü kullanıma bağlı olarak ekibimle birlikte bir analiz yaptık. Speedy-Keys’te geliştirdiğimiz algoritmayı, bu sefer Türkçe klavyeye uyguladık. Sonuçta da Tezeren yani tez yapan adını verdiğimiz hızlı yazmayı sağlayan, konforlu ve karpal tunel sendromu gibi hastalıklara karşı iş güvenliği sağlayan yeni klavyeyi geliştirmiş olduk" şeklinde konuştu.

Tez yapan klavye ‘Tezeren’

"100 kelimeden 92'sine parmağı hareket ettirmeden basabiliyorsunuz"

Tezeren klavyenin yeni bir harf yerleşimine sahip olduğunu dile getiren Ünver, "Bu yeni harf yerleşiminde, biz esas satır olarak isimlendirdiğimiz orta satıra en çok kullanılan kombinasyonları yerleştirdik. Bu kombinasyonların insan ergonomisine uygun şekilde yerleştirilmesine özellikle dikkat ettik. İşaret parmaklarının işlediği bölgelerde ve diğer parmakların altında en çok kullanılan harfler yer alıyor. Bu yerleşim sayesinde Türkçede kullanılan 100 kelimenin 92’sini elimizi ileri geri hareket ettirmeden basabiliyoruz. Bu da tabii yüksek hızda yazma imkanı sağlıyor. Tezeren’in diğer klavyelerden farkı, bu oranın F klavyede yüzde 82, E klavyede ise yüzde 77 kadar olması. Dolayısıyla yeni tasarladığımız Tezeren, 100 kelimenin 92’sini rahatlıkla basmayı sağlayarak üstün bir yazım hızı sağlamakta. Bu açıdan kullanım kolaylığı sağlayacağını ve iş gücü performansını da artıracağını düşünüyoruz" diye konuştu.  

Mehmet Temizyürek

Bunlar Da İlginizi Çekebilir
Kırşehir Pert olan araçtan engelli çıkan şahıs, hukuk mücadelesini sürdürüyor Ankara’da 4 yıl önce geçirdiği trafik kazası sonucu engelli kalan ve hukuk mücadelesini sürdüren Ömer Nazlı, kazanın ardından yaşadığı mağduriyeti dile getirdi. 12 Şubat 2022 tarihinde Ankara’ya ailesini ziyarete giden Ömer Nazlı’nın da içinde bulunduğu O.U.Ö. idaresindeki 34 EFC 346 plakalı otomobile Bakanlıklar Yolu üzerinde A.E.A. idaresindeki 01 KC 0555 plakalı araç çarpmış, kazada 34 plakalı araç perte çıkarken, sürücü hafif şekilde, Ömer Nazlı ise ağır yaralanmıştı. Kazanın ardından 8 gün yoğun bakımda, 8 gün de normal serviste kalıp taburcu olan Ömer Nazlı, kaza öncesinde sağlıklı bir birey olduğunu, geçirdiği ameliyatlar ve yaşadığı sağlık sorunları nedeniyle hayatının tamamen değiştiğini söyledi. Olaya ilişkin hukuk mücadelesinin sürdüğünü anlatan Nazlı, "4 yıl önce trafik kazası geçirdim. 4-5 kez ameliyat oldum. Devlet hastanesinden aldığım rapora göre yüzde 95 engelliyim. Ancak Adli Tıp’ta bu oran yüzde 35 olarak belirlendi. Yüzde 35’in yetersiz olduğunu düşünüyorum. Kendi ihtiyaçlarını yerine getiremeyen birisi nasıl yüzde 35 rapor alır. Farklı raporlar var. Engelli sayıldım fakat hukuk mücadelem devam ediyor. Bacaklarım ve ayaklarım tutmuyor, ayağa kalkamıyorum" dedi. Yaşadığı zorluklara rağmen ailesinin desteğiyle hayata tutunmaya çalıştığını ifade eden Nazlı, "Eşim ve çocuklarım sayesinde yaşam mücadelesi veriyorum. Hakkımızı arıyoruz" diye konuştu. Kazaya karışan aracın bir iş insanına ait olduğunu ve sürücünün alkollü olduğunu öne süren Nazlı, sürücünün hiçbir ceza almadığını söyledi. Devlet hastanesinin verdiği yüzde 95 engelli raporuna rağmen, adli tıpın verdiği yüzde 35 engelli raporunu karşı tarafın kullandığını savunan Nazlı, bu durumun da kendisini mağdur ettiğini dile getirdi.
İstanbul ‘Ekrem İmamoğlu Çıkar Amaçlı Suç Örgütü’ duruşması yarına ertelendi ‘Ekrem İmamoğlu Çıkar Amaçlı Suç Örgütü’ duruşmasının 33. oturumunda tutuklu sanık Yağmur Cansu Yeşilyurt’un çapraz sorgusu yapıldı. Duruşma, sanık avukatının beyanının dinlenilmesine devam edilmek üzere yarına ertelendi. ‘Ekrem İmamoğlu Çıkar Amaçlı Suç Örgütü’ davasının ilk duruşmasının 33. oturumu, İstanbul 40. Ağır Ceza Mahkemesi’nce Marmara Ceza İnfaz Kurumları Yerleşkesi’nde bulunan duruşma salonunda görülmeye devam edildi. Duruşmada tutuklu sanık Yağmur Cansu Yeşilyurt’un çapraz sorgusu yapıldı. İddianamede Yağmur Cansu Yeşilyurt’un örgüt yöneticisi Murat Gülibrahimoğlu’na bağlı hareket ettiği, örgüt yöneticisinin örgüte dahil olduğu ilk süreçten beri yanında yer aldığı belirtilmişti. İddianamede, Yeşilyurt’un kaçak hafriyat döküm sisteminin kurulmasında aktif rol aldığı, 2021-2022 yılları arasında bir başka örgüt üyesi Ali Nuhoğluna ait şirkette "harita mühendisi" ünvanı ile göstermelik görev yaptığı kaydedilmişti. Yeşilyurt’un, örgütün Cebeci Maden sahasında kurduğu kaçak döküm sisteminin tüm saha koordinasyonunu yürüttüğü hem de şirkette yürütülen naylon fatura işlemlerine dahili olduğu iddianamede açıklanmıştı. İddianamede, tutuklu sanık Yeşilyurt’un kaçak döküm sahasına İBB iştiraki olan İSFALT görselleri asarak kamu kurumu adına faaliyet gösteriyormuş izlenimini sağladığı, örgüt liderinin de dahil olduğu gizli toplantılara katılabildiği, örgüt yöneticisi Murat Gülibrahimoğlu’nun firarından sonra bile aktif görüşmeye devam ettiği ve talimatlar aldığı kaydedilmişti. Mahkemenin verdiği aranın ardından Yağmur Cansu Yeşilyurt’a çapraz sorgu esnasında sanık Ekrem İmamoğlu soru sormak istedi. Söz verilen İmamoğlu, "Vergi denetim raporlarından muhtelif zamanlarda milyonlarca liralık para havaleleri görülüyor. İlçe belediyelerine bu paralar neden gönderilir bilginiz var mı?" sorusunu sordu. Bunun üzerine Yeşilyurt, "Bilgim yok" cevabını verdi. Duruşma, sanık avukatının beyanının dinlenilmesine devam edilmek üzere yarına ertelendi.