Tunceli Valiliği Gıda Tarım ve Hayvancılık İl Müdürlüğü tarafından 2011 yılında Köye Dönüş ve Rehabilitasyon Projesi (KDRP) kapsamında bugüne kadar başta Ovacık ilçesinde olmak üzere 50 üreticinin tarla koşullarında dağ sarımsağını üretmesi sağlandı. Tunceli Sarımsağının Korunması, Geliştirilmesi ve Üretiminin Arttırılması isimli projeyle hem dağ sarımsağın bilinçsizce toplanarak neslinin tükenmesinin önüne geçilmesi hem de tarla koşullarında üretimini sağlayarak vatandaşlara ekonomik katkıda bulunulması amaçlanıyor.
Proje kapsamında Ovacık ilçesinde iki yıldan bu yana tarla koşullarında dağ sarımsağı yetiştiren Ahmet Kıl isimli vatandaşın sarımsak hasadına İlçe Kaymakamı İsmail Özkan, Belediye Başkanı Fatih Mehmet Maçoğlu, Gıda Tarım ve Hayvancılık İl Müdürü Orhan Kaya ile vatandaşlar katıldı. Hasat gününde konuşan Ovacık Kaymakamı İsmail Özkan, dağ sarımsağının Munzur’un özellikle de Ovacık ilçesinin en önemli endemik bitki türlerinden olduğunu belirterek, "Bizler, bu türün dağdan aşırı toplanması sonucunda tükenmesi veya azalmasının önüne geçmek için böyle bir proje gerçekleştiriyoruz. İnsanlarımızla tarla ortamında ama doğal tadıyla, o besin değerleriyle üretilmesinin önünü açıyoruz. Vatandaşlarımız da son derece ilgililer. Devlet vatandaş işbirliğiyle Ovacık’a, Munzur’a has bu türü organik şekilde Türkiye pazarına sunmayı amaçlıyoruz. İnanıyorum ki bu çalışma kısa bir sürede meyvesini verecektir" dedi.
Proje hakkında bilgi veren Gıda, Tarım ve Hayvancılık İl Müdürü Orhan Kaya ise 2011 yılında bu yana Tunceli sarımsağının markalaşması ve patenti için çalışma yürüttüklerini kaydederek, "Bütün bunları başarabildik. Sonrasında ise, toplamda 354 bin lira maliyetle 50 üreticimizle girdi, işçilik proje kapsamında olmak üzere sarımsak üretimi gerçekleştirdik. Projeyle amacımız sadece Tunceli sarımsağını korumak değil aynı zamanda üreticimizi tarla koşullarında da üretime alıştırmak. Bu projeyle köylerinden göç etmiş vatandaşlarımızın tekrar köylerine dönerek hem üretim yapmalarını hem de aile ekonomilerine katkıda bulunmayı amaçlıyoruz. Bütün bunların yanı sıra dağdan bilinçsizce toplanan Tunceli Dağ Sarımsağının neslinin önüne geçmeyi planlıyoruz" diye konuştu.
Projenin sürdürüleceğini kaydeden Kaya, "İnşallah önümüzdeki yıl sayın valimizin de desteğiyle iki yıl sürecek organik paketleme tesisini de hayata geçireceğiz. Bunun ihalesini yakın zamanda yapacağız. İlk yıl tesisin inşaatını ikinci yıl ise ekipman kısmını sağlayarak, Tunceli organik sarımsağını paketleyerek gerek Tunceli’ye gerekse de civar illerde satışını sağlayarak vatandaşlara ekonomik bir getiri sağlamış olacağız" şeklinde konuştu.
Kaya, dağ sarımsağının yanı sıra Ovacık kuru fasulyesinin de markalaşması ve üretiminin arttırılması konusunda projelerin hayata geçirildiğini de sözlerine ekledi.
İlçede iki yıldan bu yana sarımsak üretimi gerçekleştiren Ahmet Kıl da dağ sarımsağının bilinçsizce toplanmasından yakınarak, "Oysa vatandaşlarımız bunu tarla koşullarında yetiştirerek daha iyi verim alabilirler. Dağı taşı tahrip etmelerine gerek yok" ifadelerini kullandı. Konuşmaların ardından hep birlikte dağ sarımsağının hasadı gerçekleştirildi.
Piyasada toptan 20, perakende 30 liradan satılan Tunceli sarımsağı yalnızca Tunceli ili, özellikle Ovacık ilçesi Erzincan sınırında bulunuyor. Yerelde dağ sarımsağı olarak bilinen bu tür, bilimsel literatürde Allium Tuncelianum adıyla tanımlanıyor. Tek dişli başları bulunan Tunceli sarımsağı bin 500 2 bin metre yükseklikte ve çakılların arasında yetişiyor.
ERCAN TOPAÇ
TUNCELİ
