SAĞLIK - 24 Şubat 2026 Salı 09:50

Yeni bir dil öğrenmek demans riskini yüzde 40 azaltabilir

A
A
A
Yeni bir dil öğrenmek demans riskini yüzde 40 azaltabilir

Neurology dergisinde yayımlanan yeni bir araştırma, okuma, yazma ve özellikle yeni bir yabancı dil öğrenme gibi zihinsel olarak uyarıcı aktivitelerin demans riskini yaklaşık yüzde 38-40 oranında azaltabileceğini ortaya koydu. Araştırmayı değerlendiren Biruni Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi Nöroloji Uzmanı Prof. Dr. Talip Asil, "Beyni aktif tutmak demansa karşı en güçlü koruyucu adımlardan biridir" dedi.


Chicago’daki Rush Üniversitesi Tıp Merkezi araştırmacıları tarafından yürütülen çalışmada, başlangıçta demans tanısı bulunmayan ve ortalama yaşı 80 olan bin 939 kişi sekiz yıl boyunca takip edildi. Yaşam boyu bilişsel olarak daha aktif olan bireylerde Alzheimer hastalığının hem daha düşük oranda görüldüğü hem de daha ileri yaşta ortaya çıktığı belirlendi. Bilişsel zenginleşme düzeyi en yüksek grupta Alzheimer görülme oranı yüzde 21 olurken, en düşük grupta bu oran yüzde 34 olarak saptandı. Ayrıca zihinsel olarak daha aktif bireylerde hastalık başlangıcının ortalama 5 yıl geciktiği bildirildi.


Konuya ilişkin değerlendirmede bulunan Nöroloji Uzmanı Prof. Dr. Talip Asil, zihinsel aktivitenin beyin sağlığı üzerindeki koruyucu etkisine dikkati çekti.



"Beynin aktif tutulması bilişsel rezervi artırıyor"


Demansın ileri yaşta görülen ve hafıza başta olmak üzere bilişsel fonksiyonlarda kayıpla seyreden bir hastalık grubu olduğunu belirten Asil, "Beynin aktif tutulması bilişsel rezervi artırıyor. Yeni bir dil öğrenmek; hafıza, dikkat ve yürütücü işlevleri aynı anda devreye sokarak beyin hücreleri arasındaki bağlantıları güçlendiriyor. Bu da demans riskini azaltmada önemli bir koruyucu etki sağlayabiliyor" ifadelerini kullandı.


Zihinsel olarak en aktif grupta yer alan bireylerde Alzheimer gelişme riskinin daha düşük olduğunu vurgulayan Asil, "Bu tür aktiviteleri sürdüren kişilerde hastalığın başlangıcının birkaç yıl gecikebildiğini görüyoruz. Bu gecikme hem bireysel yaşam kalitesi hem de toplum sağlığı açısından önemli bir kazanım anlamına geliyor" dedi.



"Uzun vadede beyin sağlığımız için önemli bir yatırım olabilir"


Prof. Dr. Asil, zihinsel aktivitelerin tek başına yeterli olmadığını, sağlıklı beslenme, düzenli fiziksel aktivite, kaliteli uyku ve kronik hastalıkların kontrolüyle birlikte değerlendirildiğinde daha güçlü bir koruyucu etki oluşturduğunu belirtti. Asil, "Yeni bir dil öğrenmek ya da düzenli kitap okumak gibi alışkanlıklar, uzun vadede beyin sağlığımız için önemli bir yatırım olabilir" değerlendirmesinde bulundu.


Bunlar Da İlginizi Çekebilir
Manisa Yerelde katılımın gücü Antalya’da buluştu Manisa Büyükşehir Belediyesi’nin öncü rol üstlendiği "Sivil Katılım Projesi" kapsamında 7 pilot ilin temsilcileri Antalya’da bir araya geldi. Katılımcı demokrasi ve yerel yönetişim modellerinin ele alındığı toplantıda, Manisa’nın 12 somut uygulamadan oluşan modeli dikkat çekti. Manisa Büyükşehir Belediyesi’nin öncü rollerinden birini üstlendiği "Sivil Katılım Projesi" kapsamında kurulan "Sivil Katılım Görev Güçleri", deneyim paylaşımı amacıyla Antalya’da ilk kez yüz yüze bir araya geldi. 7 pilot ili kapsayan toplantıda katılımcı demokrasi ve yerel yönetişim modelleri ele alındı. Avrupa Birliği (AB) finansmanı ve Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı (UNDP) iş birliğiyle hayata geçirilen Sivil Katılım Projesi, Türkiye’de sivil toplum ile kamu arasındaki iş birliğini güçlendirmeyi hedefliyor. Dışişleri Bakanlığı AB Başkanlığı liderliğinde; Türkiye Belediyeler Birliği (TBB) ve İçişleri Bakanlığı Sivil Toplumla İlişkiler Genel Müdürlüğü ortaklığında yürütülen proje, sivil toplumun karar alma mekanizmalarına doğrudan katılımını amaçlıyor. Antalya’da 17-18 Şubat tarihlerinde gerçekleştirilen toplantı; Manisa, Çanakkale, Elazığ, Eskişehir, Mersin, Gaziantep ve Trabzon’dan gelen temsilcileri buluşturdu. Yerel yönetimler, akademi ve sivil toplum kuruluşu temsilcilerinden oluşan "Sivil Katılım Görev Güçleri", hazırlanan iki yıllık eylem planlarının uygulama süreçlerini ve sürdürülebilirlik stratejilerini değerlendirdi. Manisa’dan 12 somut uygulama Toplantının dikkat çeken başlıklarından biri, Manisa Büyükşehir Belediyesi Dış İlişkiler Dairesi Başkanlığı koordinasyonunda yürütülen 2025 yılı çalışmaları oldu. Manisa heyeti, yerel düzeyde hayata geçirilen ve katılımcı yönetim anlayışını güçlendiren 12 somut uygulamayı paylaştı. Bu kapsamda; kırılgan gruplara yönelik ihtiyaç analizleri ve odak grup toplantıları, gençlerin yerel karar alma süreçlerine entegrasyonu, sürdürülebilirlik odaklı yerel seferberlik faaliyetleri ile vatandaşların doğrudan geri bildirim verebildiği yenilikçi dijital araçlar ve fiziksel iletişim kanalları ön plana çıktı. Manisa modeli, katılımcı yönetim anlayışının somut bir örneği olarak büyük ilgi gördü. Üst düzey katılım AB Türkiye Delegasyonu Temsilcisi Monia Eldjendoubi’nin açılış konuşmasıyla başlayan programda; UNDP, İçişleri Bakanlığı ve Türkiye Belediyeler Birliği temsilcileri, yerel katılım kültürünün yaygınlaştırılmasının önemine dikkat çekti. Toplantı, kurumlar arası iş birliğinin güçlendirilmesi, yerelde katılım kültürünün yaygınlaştırılması ve yerel mekanizmaların kalıcı hale getirilmesi yönünde atılan stratejik adımlarla sona erdi.
Gaziantep İşgücü uyum programı Gaziantep’te tanıtıldı Gaziantep Büyükşehir Belediyesi ile Türkiye İş Kurumu iş birliğinde, Gazi şehirde hayata geçirilecek İşgücü Uyum Programı için tüm paydaş kurumların yöneticilerinin katılımıyla tanıtım toplantısı gerçekleştirildi. Aktif iş gücü hizmetleri kapsamında, kamu kurum ve kuruluşlarıyla iş birliği içinde bilgi, beceri, çalışma alışkanlığı ve disiplin kazandırmayı amaçlayan İşgücü Uyum Programı’nın yerel uygulamasında Gaziantep Büyükşehir Belediyesi öncü rol üstlendi. Üniversite öğrencilerinin Gaziantep Büyükşehir Belediyesi bünyesinde mesleki tecrübe kazanmalarını, aldıkları teorik bilgileri uygulamaya dönüştürmelerini amaçlayan çalışma hakkında; Gaziantep Büyükşehir Belediye Başkanı Fatma Şahin, Gaziantep İslam Bilim ve Teknoloji Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Şehmus Demir, Hasan Kalyoncu Üniversitesi Rektör Vekili Prof. Dr. Gül Rengin Küçükerdoğan ve Sanko Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Güner Dağlı açıklamalarda bulundu. Çalışma haftada 3 gün olarak planlandı Türkiye İş Kurumu üzerinden başvuruların kabul edileceği programda, üniversite öğrencileri belediye bünyesinde görev alarak mesleki deneyim kazanacak. Öğrenciler, kurumun işleyiş yapısını, mühendislik sistemlerini ve hizmet süreçlerini yakından tanıma imkânı bulacak. Program eğitimlerinin ardından çalışmalar haftada 3 gün olarak planlanırken, toplamda bin öğrencinin programdan yararlanması hedefleniyor. "Biz hedefleri olan bir şehiriz" Yapılan açıklamada konuşan Gaziantep Büyükşehir Belediye Başkanı Fatma Şahin, Gazi şehrin eğitim ve bilim şehri hedefi doğrultusunda ilerlediğini, öğrenci dostu ve üniversiteler kenti olma potansiyeline sahip olduğunu vurgulayarak şunları söyledi: "Biz hedefleri olan bir şehiriz. Her bir rektörümüzün de vizyonuyla üniversitelerimiz her geçen yıl uluslararası alanda çok özel bir noktaya doğru gidiyorlar. Öğrencilerimizin de teoriyle pratiği birleştirme, mesleki deneyimlerini artırma konusunda önemli bir projeye başlıyoruz. Aynı zamanda sosyal güvenlik ve mali desteğinin de olduğu, aslında esnek çalışma modelinin sosyal güvenlik ayağının tamamlandığı bir program bu. Bu programı biz öğrencilerimiz için öncelemek istedik. Çünkü bu program herkese uygulanabilir ama bizim açımızdan gençlerimiz çok kıymetli, öğrencilerimiz çok kıymetli." "Öğrencilerimizin de programdan istifade etmesi arzusuyla bu programı başlattık" Açıklamasının devamında, Gaziantep Büyükşehir Belediyesi’nin özellikle sağlık, ulaşım ve mühendislik alanlarında öğrenciler için önemli bir tecrübe kaynağı olduğunu ifade eden Başkan Fatma Şahin, "Hasan Kalyoncu Üniversitesi ve Gaziantep İslam Bilim ve Teknoloji Üniversitesi’nde çok özel alanlar var. Yapay zekanın öne çıktığı, dijitalin öne çıktığı çok özel bölümler var. Dolayısıyla her bir öğrencimizin bu programı iyi incelemesini, ben bir öğrenci olsam hemen istifade edebileceğimi gördüğüm için kendi öğrencilerimizin de programdan istifade etmesi arzusuyla bu programı başlattık. Kıymetli rektörlerime her zaman olduğu gibi eğitim adına, bilim adına, bu şehrin gençleri, öğrenci dostu programı adına her zaman yanımızda oldukları için bütün şehrim adına, üniversitelerimiz ve öğrencilerimiz adına çok teşekkür ediyorum. Programımızın hayırlı uğurlu olmasını diliyorum" dedi. Gaziantep İslam Bilim ve Teknoloji Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Şehmus Demir ise açıklamasında, Başkan Fatma Şahin’in öğrenci dostu vizyonuna dikkat çekerek, "Gaziantep’e bin kişilik kadroyu aktarmak çok takdir edilecek bir durum bizim için ve üniversiteleri ciddi anlamda dört üniversitemizi de güçlendirecek bir durum. Çünkü öğrencilerimizin sahaya çıkışlarını, deneyim elde etmelerini, tecrübe elde etmelerini sağlayacak çok büyük bir fırsat. Ulusal, uluslararası alanda olduklarında en azından bir adım önde olmalarını sağlayacak çok önemli bir donanımla ortaya çıkmalarına vesile olacaktır" ifadelerine yer verdi. Sanko Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Güner Dağlı da çalışmanın önemine değinerek, "Şehrimize kazandırdığı bu kadro, şehrimiz için ve öğrencilerimiz için çok güzel bir haber. Öğrencilerimizin mezun olmadan para kazanabilecekleri ve sahayı görmeleri, sahayı yaşayarak görmeleri çok güzel bir gelişme" ifadelerini kullandı. Hasan Kalyoncu Üniversitesi Rektör Vekili Prof. Dr. Gül Rengin Küçükerdoğan ise, "Bu bambaşka bir proje. İŞKUR’la yapılan bu anlaşma, bu bin kişilik anlaşma bizim için çok değerli. Dendiği gibi Sayın YÖK Başkanımızın da ‘Mutlaka staj yapılacak, mutlaka mesleki eğitim önemli ve bu gerçekleşecek’ denmişti. İşte şimdi bunun ilk adımını atıyoruz, sayenizde çok teşekkür ediyoruz" diye konuştu.