Tokat’ta devlet teşvikleri ile örtü altı tarımın arttığı köy göç almaya başladı.
Tokat kent merkezine yaklaşık olarak 12 kilometre uzaklıkta bulunan Gümenek köyünde örtü altı tarımı yaygınlaşıyor. Yaklaşık 10 yıl önce ağırlıklı olarak kiraz üretimi yapan köylüler devlet teşvikleri ile seracılık yapmaya başladı. İlk başlarda 10 dekar alanda yapılan seracılık 350 dekar alana kadar çıktı. Kış mevsiminde marul, maydanoz, soğan, roka, yaz aylarında ise seralarında ağırlıklı olarak salatalık, domates ve biber yetiştiren köylüler üretimi artırdı. Pazar payının artması sonucu kooperatif kuran köylüler pazarlama sorununu ortadan kaldırırken fide, ilaç ve sera malzemesi maliyetlerini düşürdü. İl merkezinin yanı sıra çevre illere ürün gönderilen köyde göç durdu. İstihdam sağlayan köylülerin tek sorunu ise artan maliyetler ve yaz sezonunda çalıştıracak mevsimlik işçi bulamamak.
Yaz-kış üretim yapıyorlar
Çiftçilik yapan Kooperatif Başkanı Musa Sarı, 10 yıl önce kiraz meyvesinde aldıkları ürünle yılda bir kez hasat yaparak geçimlerini sağlamaya çalışırken bugün yılın hemen hemen 12 ayı üretim yapabildiklerini belirterek, “Köyümüzde ağırlıklı olarak kiraz üreticiliği yapıyorduk. Dolu, yağmur yağışı, soğuktan kirazlarda verim düşüyordu. Köyümüzde bu nedenle sera yapmaya başlayanlar oldu. Köyümüz yeniliğe açık bir köy. Devlet teşvikli olarak başladı seralarımız. Daha sonra köylüler kendi imkanları, kredi kullanarak yaklaşık olarak 350 dekar alana kadar seracılığı çıkardı. Yaz-kış üretim yapabiliyoruz” dedi.
"Köyümüzde göç vermiyoruz, göç alıyoruz"
Kooperatif kurarak yetiştirdikleri ürünleri kendilerinin pazarladığını belirten Sarı, ”Kazançta imece var. Yani, düğün yapan bir kişi örnek verecek olursak 1 lira alacağı varsa 10 lira alıyor. Yardımcı oluyoruz. Daha sonra başka bir köylümüze yardımcı oluyoruz. Kooperatifçilik iyi, tek sıkıntımız maliyetlerimizin artması ve ürünlerimizin önceki yıllara göre fiyatlarında artış olmaması” diye konuştu. Sarı, 2 dekar serası olan bir köylünün evini geçindirebileceğini ifade ederek, “Kimseye ihtiyacı olmaz, asgari ücretle çalışmasına gerek kalmaz. 2 dekar serası olan bir çiftçi rahatlıkla geçinebilir. Bu işte önemli olan üretmek. Ürettiğin zaman rızkın geliyor. Çok para etmese karının doyuyor. Köyümüzde göç vermiyoruz, göç alıyoruz. Türkiye genelinde Tokat göç veren iller arasında ama bize etkisi olmadı” ifadelerini kullandı.
Çalıştıracak işçi bulamıyorlar
Köyün tamamına yakın seracılık yapıldığını ifade eden Sarı, açıklamalarına şöyle devam etti:
“Köyümüzün halkında kahve kültürü yok. Burada yaz-kış iş var. İş çok ama işçi sıkıntımız var. Çalıştırmaya işçi bulamıyoruz. Serada sıcak diye çalışmak istemiyorlar. Biz getirdiğimiz işçi ile birlikte çalışıyoruz, yani eşlerimiz çocuklarımızda serada çalışıyor. İşçi çalışsın biz gölgede oturalım olayı yok.”
Çiftçi İdris Sarı ise köylerinde 2009 yılında teşvikle seracılığa başladığının altını çizerek, “Teşviklerle sera işi çoğaldı. Köyün şuanda yüzde 90’ının serası var. Sera işini bayağı geliştirdik. Yılda 3-4 defa hasat alıyoruz. Gelirinden de memnunuz. Köyümüzün gelir düzeyi yükseldi. İşini düzgün yapan bayağı bir gelir elde etti. Ama gideri de oldu. Bu sene rüzgardan dolayı naylonlarımız yırtıldı” diye konuştu.
