İran'da 28 Aralık'ta başladıktan sonra kısa sürede hükümet karşıtı protestolara ve şiddet olaylarına dönüşen gösteriler devam ederken, Aralarında Fransa, İspanya, İngiltere, Almanya, İtalya, Hollanda, Finlandiya, Portekiz ve Belçika’nın da yer aldığı çok sayıda Avrupa ülkesi, protestoculara yönelik şiddeti kınamak üzere ülkelerinde bulunan İranlı büyükelçileri istişareye çağırdı.
Avrupa basınına konuşan bir AB yetkilisi, İran’ın ülkedeki protestoculara sert müdahalesi nedeniyle Brüksel’deki İran büyükelçisinin çağrıldığını duyurdu. AB Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, bugün erken saatlerde yaptığı açıklamada, İran’ın sert müdahalesinde öldüğü ve yaralandığı bildirilenlerin sayısının "dehşet verici" olduğunu ve bu nedenle İran’a yönelik ek yaptırımların hazırlanması için hızlı bir şekilde ilerlediklerini söylemişti.
"Protestoculara yönelik şiddet, tahammül edilemez ve insanlık dışı"
Fransa Dışişleri Bakanı Jean-Noel Barrot, İran’da "barışçıl protestoculara karşı sorgusuz sualsiz başlatılan devlet şiddeti" olarak nitelendirdiği uygulamalara itiraz etmek üzere İran’ın Paris büyükelçisini çağırdığını açıkladı. Ulusal Meclis’te yaptığı açıklamada Barrot, "Fransa, barışçıl göstericilerin üzerine ayrım gözetmeksizin çöken bu devlet şiddetini ve baskıyı kınamaktadır" dedi.
Protestoculara yönelik şiddetin "tahammül edilemez ve insanlık dışı" olduğunu söyleyen Barrot, "Barışçıl protestoculara silah doğrultanlar, cezasız kalmamalı" ifadelerini kullandı.
"İran, temel haklara saygı göstermeli"
Hollanda Dışişleri Bakanı David van Weel, barışçıl protestoculara yönelik kanlı müdahaleden derin bir üzüntü duyduğunu söyleyerek, İran’ın gösterilere verdiği tepkiyi resmen protesto etmek amacıyla büyükelçinin çağrıldığını söyledi. Van Weel, protestoculara karşı aşırı güç kullanımı, insan hakları örgütlerinin tahminlerine göre sayısı 10 bin 600 kişiyi aşan keyfi gözaltılar ve yaygın internet kesintilerine işaret etti. İhlallerden sorumlu olanların hesap vermesi gerektiğini ifade eden Van Weel, "İran, temel haklara saygı göstermeli ve internete erişimi derhal yeniden sağlamalıdır" dedi.
Van Weel, Hollanda’nın tepkisini Avrupalı partnerleri ile eşgüdüm içinde ortaya koyduğunu ve insan haklarıyla suçlanan İranlı yetkililere karşı AB yaptırımlarını desteklediğini belirtti.
"İran rejiminin kendi halkına karşı sergilediği acımasız eylemler, sarsıcıdır"
Almanya Dışişleri Bakanlığı, sosyal medya üzerinden yayınlanan bir açıklamayla İran büyükelçisinin bakanlığa çağrıldığını duyurdu. Açıklamada, "İran rejiminin kendi halkına karşı sergilediği acımasız eylemler, sarsıcıdır" ifadeleri kullanıldı. Açıklamada, İran, kendi vatandaşlarına yönelik şiddeti durdurmaya ve insan haklarına saygı göstermeye davet edildi.
"İngiltere, dehşet ve tiksinti duyuyor"
İngiltere Dışişleri Bakanı Yvette Cooper, Avam Kamarası’nda yaptığı açıklamada, "İngiltere, insanların öldürülmesi, şiddete maruz bırakılması ve baskı nedeniyle dehşet ve tiksinti duymaktadır" dedi.
Cooper, can kaybının şu ana kadar bildirilenin çok daha üzerinde olabileceğinden kaygı duyduğunu söyledi. Cooper, ayrıca İran’a karşı finans, enerji, ulaşım, yazılım ve diğer sektörleri hedef alan ilave yaptırımlar uygulanacağını duyurdu.
İngiliz basını, Cooper ile İran’ın Londra Büyükelçisi arasında Dışişleri Bakanlığı'nda yapılan görüşmenin sadece dokuz dakika sürdüğünü paylaştı.
"Kanla bedel ödenmesi kabul edilemez"
İtalya Dışişleri Bakanı Antonio Tajani, İran’ın Roma Büyükelçisini Dışişleri Bakanlığı’na çağırdı. Konuya ilişkin açıklamasında Tajani, "Ayetullah rejimini protesto edenlerin bunun bedelini kanla ödemeleri, kabul edilemez" dedi.
Tajani, "İran’ın kadın ve erkekleri, sokaklarda mücadele ederek kanlarıyla, ıstırapla, hapse atılmakla ve muhtemelen işkenceden geçerek çok ağır bir bedel ödüyor. Bunların hiçbiri kabul edilemez" ifadelerini kullandı.
"Büyük bir endişeyle izliyoruz"
İspanya Dışişleri Bakanı Jose Manuel Albares, İran’ın protestoculara yönelik baskısını reddettiklerini bildirmek üzere İran’ın Madrid Büyükelçisini istişareye çağırdığını açıkladı. Bir radyo kanalına yaptığı açıklamada Albares, "İran’da günlerdir yaşananları güçlü bir şekilde reddettiğimizi ve kınadığımızı ifade etmek istiyoruz" dedi.
İran’ı barışçıl protesto hakkına ve ifade özgürlüğüne saygı göstermeye çağıran Albares, "Gelişmeleri çok yakından ve büyük bir endişeyle izliyoruz" ifadelerini kullandı.
Belçika Dışişleri Bakanı Prevot, İran’ı halkın barışçıl taleplerine cevap vermeye çağırdı
Belçika Dışişleri Bakanı Maxime Prevot, Belçika’nın İran’daki duruma ilişkin endişelerini bildirmek üzere İranlı büyükelçiyi istişareye çağırdığını açıkladı. Konuya ilişkin basın açıklamasında Prevot, "Bugün İran’ın Belçika Büyükelçisini çağırarak kaygılarımızı ifade ettim. İran makamlarının uluslararası yükümlülüklerini yerine getirmesini, her türlü orantısız güç kullanımından kaçınmasını ve İran halkının barışçıl taleplerine cevap vermesini talep ettim" dedi.
