25 Kasım 2021 tarihinde Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından yapılan meydan düzenlemesi çalışmalarının ardından tarihi Selimiye Camii’nde restorasyon başlatıldı. 1568 yılında Mimar Sinan'ın 90 yaşındayken yapımına başladığı ve 7 yıl süren çalışmaların ardından 1575 yılında ibadete açılan Selimiye Camii'nde restorasyon çalışmalarına 1980 yılında yapılan ve 1982 yılında sona eren restorasyonun ardından en geniş kapasiteli restorasyon çalışmaları 115 kişilik profesyonel ekip tarafından sürüyor.
Aslına uygun şekilde 3 boyutlu çekilen resimler ile tekrardan bir hatanın olmaması için caminin iç ve dış kısmındaki işlemleri ekipler aslına uygun olarak gerçekleştiriyor. Ana kubbe, minareler, avlu, şadırvan, çiniler ve bahçe kısmında restorasyon çalışmaları hummalı şekilde aslına uygun olarak Camiinin dört minaresi elden geçiriliyor. Caminin beton ve korozyon hasarları ortadan kaldırılıp, kubbe ve revaklardaki kurşun kaplamalar kontrol edilerek, aslına uygun şekilde restore edilecek. Yapıda taş aşınmaları, kırık, çatlak ve korozyon hasarları varsa müdahale edilerek dayanıklılığı artırılacak.
Restorasyon öncesi yapılan statik inceleme ve jeoradar taraması Mimar Sinan'ın dehasını bir kez daha ortaya koymuş oldu. İncelemelerde camide bulunan kademeli temel sistemi sayesinde depremlerde hasar görmediği tespit edildi. Restorasyonun başından bu yana caminin ayrılan bir bölümü ibadet alanı olarak kullanılıyor. Caminin iç kısmındaki çalışmaların tamamlanarak tüm ibadet alanının bu yıl kullanıma açılması hedefleniyor.
Türk İslam şaheserlerinden ve aynı zamanda Mimar Sinan'ın ustalık eserim dediği Selimiye Camii'nin restorasyon çalışmalarının büyük kısmı tamamlandı. Selimiye Camii, eşsiz mimarisi ve ihtişamıyla serhat şehri Edirne'de yıllara meydan okuyor.
Selimiye Camii restorasyonu ile ilgili bilgi veren Edirne Vakıflar Bölge Müdürü Ahmet Saraç, Türk İslam mimarisinin en önemli eserlerinden ve Mimar Sinan'ın ustalık eserim dediği Selimiye Camisi’nde onarım çalışmalarına' Kültür ve Turizm Bakanlığı 2021 yılı Kasım ayında başlandıklarını, restorasyon sürecinde caminin ibadet ve ziyarette açık tutulması amacıyla cami içerisinde yaklaşık 1000 kişinin ibadet edebileceği geçici bir ibadet mekânı oluşturduklarını belirterek, tüm çalışmaların düzenli bir şekilde devam ettiğini ifade etti.
"Belgeleme çalışmaları yapıldı"
Edirne Vakıflar Bölge Müdürü Ahmet Saraç, “Tüm eserlerimizde olduğu gibi burada da akademisyenlerden oluşan bilim kurulu heyetimizle birlikte çalışıyoruz. Buradaki amacımız caminin aslına uygun olarak en az müdahaleyle gelecek kuşaklara güvenle aktarılmasını sağlamaktır. Caminin iç ve dış mekânlarında kurulan iş iskeletinden sonra taş ve belgeleme çalışmaları yapılmış, hasar tespit paftaları hazırlanmıştır” dedi.
“Betonarme kısımlar sökülerek aslına uygun yapılıyor”
Yapılacak restorasyon tekniklerine yerinde karar verildiğine değinen Saraç, “Restorasyon çerçevesinde öncelikle daha önceki restorasyonlarda uygulanan ve yapıya zarar veren çimentolu uygulamalar ve sıvaların itinalı raspa çalışmalarını yaparak yapıdan uzaklaştırdık. Yapının üst kurşun kaplamalarının sökümü gerçekleştirdik. Tüm bu çalışmalar sonucu caminin statik durumunu gözden geçirdik ve statik modelleme çalışmalarını yaptık. Yapılan çalışmalar neticesinde caminin ve minarelerin statik yönden ciddi bir sorunu olmadığım gördük ve uygulamalara bu yönde devam ettik” şeklinde konuştu.
“Kubbeler kurşunla kaplandı”
1989 yılında en son kubbe kurşunları ve kısmi restorasyon çalışmaları sonrası en büyük restorasyon olduğu vurgulayan Saraç, “Kubbelerin onarım çalışmaları ve kurşun kaplama imalatlarını tamamlandık. Cami ama kubbe, avlu kubbeleri ve beden duvarlarında kalem işi araştırma raspaları tamamlanmıştır. Bulunan yeni veriler ışığında kalem işi uygulama projelerinin hazırlık çalışmaları devam etmektedir. Caminin dış cephesinde taş temizliği, taş onarımları ve plastik onarım çalışmalarımız devam etmektedir” diye konuştu.
Edirne’nin her tarafından görülen minarelerde onarım çalışmalarının önceki restorasyonlarda betonarme olarak yapılan ve deforme olan içlik ve dış pencerelerin tekrardan imal edildiğini söyleyen Saraç, ”Sökümü yapılmış olup geleneksel malzeme ve şişe dibi camla içlik ve dış imalatlarının yapımına cami bahçesinde kurulan atölyede devam edilmektedir. Caminin önemli yapı elemanlarından olan künde kari giriş kapıları ile pencere kepenklerinin temizlik, konservasyon ve restorasyon çalışmalarında konusunda uzman ekipler tarafından titizlikle devam edilmektedir. Edirne'nin simgesi Selimiye Camii en kısa sürede aynı ihtişamı ile hem ibadete hem de iç ve dış turizme kazandırılacaktır” ifadelerini kullandı.
Mehmet Basmacı
