Fransa’da İkinci Dünya Savaşı'ndan bu yana ilk kez ölüm sayısı doğum sayısını geçti. Fransa Ulusal İstatistik Enstitüsü (İnsee) tarafından açıklanan verilere göre, Fransa’da geçen yıl 645 bin doğuma karşılık 651 bin ölüm kaydedildi. Doğum ve ölüm arasındaki fark olarak tanımlanan doğal nüfus dengesi, eksi 6 bin oldu. Böylece ölümlerin doğumları ilk kez geride bırakması sonucu, doğal nüfus artışı negatife döndü.
Doğal nüfus dengesi, negatife dönse de Fransa nüfusu artmaya devam etti. İnsee, 1 Ocak 2026 itibarıyla nüfusun 69,1 milyon olduğunu, yıllık nüfus artışının yüzde 0,25 seviyesinde gerçekleştiğini bildirdi. Bu artışta belirleyici unsurun 2025 yılında ülkeye gelen 176 bin kişilik göçmen nüfusun olduğu tahmin ediliyor.
Uzmanlar, Avrupa genelinde birçok ülkede benzer eğilimlerin görüldüğünü, söz konusu "doğal denge negatifliği" olgusunun uluslararası bir trend haline geldiğini belirtti.
Doğurganlık geriledi
Geçtiğimiz yıl doğumlarda görülen düşüş İnsee’nin verilerine göre, yüzde 2,1 olarak gerçekleşti. Fransa’da ayrıca toplam doğurganlık göstergesi 1,56 çocuk/kadın seviyesine geriledi ve bu değer uzun dönem ölçekte en düşük seviyelerden biri oldu.
Bunun yanı sıra Fransa’da doğum yaşı ilerlemeye devam ediyor. Kadınlar için ortalama doğum yaşı 31,2, erkekler için ise 34,1 olarak hesaplandı. Uzmanlar, artan doğum yaşının doğurganlık oranlarını daha da baskılayabileceğine dikkat çekti.
Öte yandan 2025’te 651 bin ölüm sayısı ile ölüm oranı 2024’e göre yüzde 1,5 artış gösterdi. Ölüm sayısındaki yükselişte, kış aylarında yaşanan grip salgını ve baby-boom (İkinci Dünya Savaşı sonrası on yıllık (1945-1955) süreç içerisinde yaşanan nüfus patlaması) kuşaklarının yaşlanması etkili oldu.
Nüfus yaşlanıyor
Fransa’da 2025 verilerine göre, yaşam süresi kadınlarda 85,9, erkeklerde 80,3 yıl olarak hesaplandı. Bu göstergeler Fransa’nın Avrupa ortalamalarının üzerinde yaşam süresine sahip olduğunu gösterdi. Yaş dağılımında da önemli değişiklikler göze çarpıyor. 65 yaş ve üzeri nüfus yaklaşık yüzde 22,2 ile 20 yaş altı nüfusla neredeyse eşit düzeyde seyretti. Bu durum, ülkenin hızla yaşlanan bir nüfusa sahip olduğuna işaret etti.
Politika gündeminde doğum, aile ve bakım meselesi
Doğumların azalması ve yaşlanmanın hızlanması, Fransa’da aile ve sosyal politika tartışmalarını yeniden güçlendirdi. 2026’ya ilişkin planlarda, doğum izni düzenlemesinin 1 Temmuz 2026’dan itibaren yürürlüğe girmesi ve her ebeveyn için iki ayı geçmeyecek şekilde ek izin imkanı tanıması planlanıyor. Düzenlemenin, 1 Ocak 2026’dan itibaren doğan çocuklar için de geçerli olacak şekilde uygulanması amaçlanıyor.
Demografik eğilimler, kamu politikalarında çocuk bakım hizmetlerinin güçlendirilmesi, aile desteği programlarının artırılması ve yaşlı bakım sistemlerinin yeniden yapılandırılması gibi alanların öncelikli hale geldiğini gösteriyor. Bu alanlarda yapılacak düzenlemelerin, Fransa’nın uzun vadeli sosyoekonomik modelini şekillendirmede kritik rol oynayacağı belirtiliyor.
Mehmet Gündüz
