Kanada Başbakanı Mark Carney, İsviçre Alpleri'ndeki Davos kasabasında düzenlenen Dünya Ekonomik Forumu'na (WEF) hitap etti. Kanada'nın on yıllar boyunca kurallara dayalı uluslararası düzen olarak adlandırılan yapı içinde refah içinde yaşadığını, bu düzenin kurullarına katıldığını, ilkelerini övdüğünü ve öngörülebilirliğinden faydalandığını ifade eden Carney, "Kurallara dayalı uluslararası düzen anlatısının kısmen doğru olmadığını biliyorduk. En güçlü olanların işlerine geldiğinde kendilerini muaf tuttuklarını, ticaret kurallarının simetrik olmayan bir şekilde uygulandığını, uluslararası hukukun ise sanık ve mağdurun kimliğine bağlı olarak farklı bir titizlikle işletildiğini biliyorduk" dedi.
"Bir geçiş sürecinde değil, bir kopuşun içinde bulunuyoruz"
Kanada'nın bu çerçevede düzendeki boşlukları büyük ölçüde görmezden geldiğini fakat artık bunu yapmanın işe yaramadığını söyleyen Carney "Bir geçiş sürecinde değil, bir kopuşun içinde bulunuyoruz" ifadelerini kullandı.
Büyük güçlerin ekonomik entegrasyonu bir silah olarak kullanmaya başladığını savunan Carney, ABD Başkanı Donald Trump'ın gümrük vergileri uygulamalarına değinerek, "Tarifeler bir koz olarak, finansal altyapı zorlayıcı bir araç olarak, tedarik zincirleri ise sömürülecek kırılganlıklar olarak kullanılmaya başlandı" ifadelerini kullandı.
"Kurallar sizi korumuyorsa, kendinizi korumak zorunda kalırsınız"
Yeni düzende birçok ülkenin enerji, gıda, kritik mineraller, finans ve tedarik zincirlerinde daha fazla stratejik özerklik geliştirmek zorunda kaldığını kaydeden Carney, "Kurallar sizi korumuyorsa, kendinizi korumak zorunda kalırsınız. Ancak bunun bizi nereye götürdüğünü görmemiz gerekiyor. Herkesin çevresine kaleler inşa ettiği bir dünya, daha yoksul, daha kırılgan ve daha az sürdürülebilir olacaktır" açıklamasını yaptı.
"Grönland ve Danimarka'nın yanındayız"
Kanadalı lider, dünyanın eski düzeninin geri dönmesine beklemek yerine işleyen kurumlar ve anlaşmalar oluşturmak gerektiğini vurguladı. Kanada gibi orta güçteki ülkelerin uyum sağlamak zorunda olduğunu vurgulayan Carney, "Yeni ortak değerler ve çıkarlar temelinde, farklı meseleler için farklı koalisyonlar kuruyoruz. Ukrayna konusunda Gönüllüler Koalisyonu'nun çekirdek üyelerinden biriyi. Arktik egemenliği konusunda ise Grönland ve Danimarka'nın yanında kararlılıkla duruyor, Grönland'ın geleceğini belirleme konusunda kendi kararlarını alma hakkını destekliyoruz" dedi.
"Bu kırılmadan, daha güçlü ve daha adil bir şey inşa edebileceğimize inanıyoruz"
Carney, "Kanada, Grönland üzerinden uygulanan tarifelere güçlü bir şekilde karşı çıkmakta ve Arktik'te güvenlik ve refah yönündeki ortak hedeflerimize ulaşmak için görüşmeler yapılması çağrısında bulunmaktadır" ifadelerini kullandı.
Kanada Başbakanı, "Eski düzenin geri gelmeyeceğini biliyoruz. Bunun yasını tutmamalıyız. Nostalji, bir strateji değildir. Ama bu kırılmadan, daha büyük, daha güçlü ve daha adil bir şey inşa edebileceğimize inanıyoruz. Orta güçteki ülkelerin görevi budur. Güçlü ülkelerin gücü var ama bizim de sahip olduğumuz bir şey var. Eski düzen sürüyormuş rolü yapmayı bırakma gücü. Gerçeğin adını koyma, içeride gücümüzü inşa etme ve birlikte hareket etme gücü. Kanada'nın yolu budur. Bunu açık ve özgüvenle seçiyoruz. Bu yol, bizimle yürümek isteyen herkese açıktır" açıklamasını yaptı.
"NATO'nun açık bir şekilde sınavdan geçtiğini düşünüyorum"
Oturumun soru cevap bölümünde dünyada eski kuralların değişmesine rağmen "NATO'nun hala her şey eskisi gibiymiş gibi mi davrandığı" şeklinde bir soru alan Carney, "NATO'nun şu anda açık bir şekilde sınavdan geçtiğini düşünüyorum. Bu sınava verilecek ilk yanıt, Arktik güvenliğini her ihtimale karşı sağlam ve güçlü bir biçimde garanti altına almaktır" dedi.
Carney, kısa vadede Kanada, kuzey ülkeleri, İngiltere ve Fransa ile birlikte NATO'daki partner ülkelerin Arktik'te kapsamlı bir güvenlik mimarisi oluşturacak adımlar atması gerektiğini söyledi.
"Grönland'da çözüm, güvenlikle başlar"
Grönland konusunda bir çıkış yolu bulunamaması halinde ne olacağı yönünde bir soruya Carney, "Çözüm, güvenlikle başlar. Daha geniş anlamda Arktik güvenliği ile. Kanada, bu konuda tam katkı sağlıyor. Büyük bir kapasite artışının başındayız. NATO da bunu yerine getirmeli" dedi.
Kanada Başbakanı, Grönland'ın Trump'ın söylediği şekilde Rusya ve Çin tehdidi altında olup olmadığı yönündeki soruya, "Arktik'te tehditler var ve Rusya kesinlikle bir tehdit. Bunu tartışmaya gerek yok. Bu yüzden hava, deniz ve karadaki varlığımızı sürdürüyoruz. Denizaltı filomuzu ve savaş uçaklarımızı güçlendiriyoruz. Füze tehditlerine karşı ufuk ötesi radarlar kuruyoruz. Şu aşamada tehdit daha çok potansiyel düzeyde ve biz bunu bu düzeyde tutmak istiyoruz" cevabını verdi.
Kanada-Çin stratejik ortaklığı
Yakın zamanda Çin'e gerçekleştirdiği ziyaretin Kanada'nın Çin'e bağımlı hale geleceği eleştirilerine neden olduğu yönündeki bir soruya Carney, "Bu bir genişleme ve inşa hamlesidir" dedi.
Carney, "Çin, dünyanın ikinci büyük ekonomisi ve bizim ikinci büyük ticaret ortağımız. Bu sınırlar içinde stratejik bir ortaklık kurmamız gerekiyor ve biz bunu yaptık. İlişkileri doğru yönetmek için bir bağlantı ağına ihtiyaç var. ABD, Çin, Hindistan, Mercosur, Avrupa Birliği gibi büyük aktörleri bu ağın dışında bırakmak hata olur. Bu sizi daha güçlü ve daha dayanıklı kılar" dedi.
