Hakkari’nin tarihi dokusuyla önemli bir yer tutan Zeynel Bey Medresesi civarına izinsiz açılan mezarlıklara torunları tepki gösterdi.
Gulureş Baba Mahallesi’nde bulunan Zeynel Bey Medresesi çevresine, mahalle sakinleri tarafından izinsiz olarak açılan mezarlıklar, hem bölgenin tarihi değerini tehdit ediyor hem de kent estetiğine zarar veriyor. Tepkilerin odağındaki Zeynel Bey Medresesi, Hakkari’nin 1. derece sit alanında yer alıyor ve tarihi restorasyonu, üniversite tarafından gerçekleştirilen projelerle yeniden hayat buluyor. Ancak medresenin etrafında artan mezar defni, bölgedeki kültürel ve tarihi değerlerin korunmasına yönelik endişeleri artırdı.
Zeynel Bey’in 20. kuşak torunu olan gazeteci Mimar Kaya, medresenin çevresindeki 8 bin metrekarelik araziyi, İl Kültür ve Turizm Müdürlüğüne şartlı bağışladıklarını belirterek, “Zeynel Bey Medresesi’nin çevresinin temizlenmesi ve medrese ile uyumlu bir şekilde düzenlenmesi, hem tarihi değerlerin korunması hem de kent estetiğinin iyileştirilmesi açısından büyük önem taşıyor” dedi.
“İzinsiz mezarlıklar kentin tarihine gölge düşürüyor"
Zeynel Bey Medresesi’nin çevresindeki arazinin mahalle sakinleri tarafından mezarlık olarak kullanılmasına karşı çıkan ve bu durumun kabul edilemez olduğunu vurgulayan Kaya, “Medrese çevresine mezarlık yapılması, bu kutsal mekânın çevresinin değerine ve kentimizin tarihine saygısızlık anlamına gelir. Tapulu arazimiz olmasına rağmen, bizden habersiz olarak oraya mezar yapılmış. Bu, belediyenin ve ilgili birimlerin sorumsuzluğunun bir göstergesidir” dedi.
Belediyenin mezarlıklar müdürlüğü biriminin eksikliğine dikkat çeken kaya, kentteki mezarlıkların büyük bir düzensizlik içinde olduğunu belirtti. Bu tür izinsiz mezar definlerinin, özellikle imkânı kısıtlı aileler tarafından “bir kereye mahsus” olarak yapılan bir davranış olarak öne çıktığını ifade eden Kaya, “Ailelerin şehir mezarlığında arazisi olmadığı için ölülerini defnetmek üzere boş gördükleri medrese civarına yerleştirmişler. Aileler tapulu arazimi kendi malıymış gibi görüyorlar. Bu da medresenin çevresinin bir mezarlığa dönüşmesine yol açıyor. Bu durumu engellemek için, belediyenin mezarlıklar biriminin hemen oluşturulması gerekiyor” dedi.
“Kentin tarihi yapılarına saygı gösterilmeli”
Kaya, Zeynel Bey Medresesi’nin çevresinde izinsiz mezarların varlığının, sadece bir kültürel miras sorunu değil, aynı zamanda şehir planlaması açısından da önemli bir eksikliği ortaya koyduğunu söyledi. Tarihi yapıların sadece içyapılarının korunmasının yeterli olmadığını belirterek, çevresindeki alanların da uyum içinde olmasının gerektiğini söyleyen Kaya, söz konusu alanın bir an önce temizlenip kent estetiği ile uyumlu bir şekilde düzenlenmesi gerektiğini ifade ederek, “Hakkari’nin tarihi dokusuna zarar vermemek adına Zeynel Bey Medresesi çevresindeki mezarların kaldırılması bir zorunluluktur. Belediyenin, bu alandaki düzenlemeleri yaparak hem halk sağlığına hem de kent tarihine katkı sağlaması gerekmektedir. Kentin geçmişine sahip çıkmak, sadece medreseyi restore etmekle bitmiyor; çevresinin de korunması gerekiyor” diye konuştu.
Kentteki mezarlıkların düzenli ve bakımlı bir şekilde yönetilmediğini iddia eden Kaya, "Hakkari’nin tüm tarihi alanları için ciddi bir tehdit oluşturuyor. Zeynel Bey Medresesi çevresindeki izinsiz mezarlıkların kaldırılması ve bu alanın tarihi dokusuna uygun bir şekilde yeniden düzenlenmesi, tüm Hakkari halkı için önemli bir adım olacak. Kaya ailesi olarak belediyeye çağrı yapıyoruz. Medrese çevresindeki mezarların derhal kaldırılmasını talep ediyoruz” şeklinde konuştu.
