Çin Süper Ligi takımlarından Beijing Guoan’da Şef Scout olarak çalışan Tolgahan Kilit, 2022-2024 yılları arasında Hatayspor’da scouting şefi görevini yürüttüğü dönemde 6 Şubat 2023 tarihinde yaşanan deprem felaketinde hayatını kaybeden Christian Atsu’yu takıma kazandırmıştı. Tolgahan Kilit, Atsu’nun Hatay’a olan sevgisinden scouting sürecine, Beijing Guoan’a geçişinden Türkiye’de bu departmanın işleyişinde kadar birçok konuda İhlas Haber Ajansı (İHA) muhabirine açıklamalarda bulundu.
"Atsu, Hatay’ı çok sevmişti"
Hatayspor’da görev yaptığı döneme ve Atsu’yu takıma kazandırma sürecine dair konuşarak sözlerine başlayan Kilit, "Normalde Almanya’da yaşıyordum ve scouting rolümü Avrupa’dan yönetiyordum. Çünkü Fransa ve Hollanda gibi ülkelere giderek maçları izliyordum. Hatayspor yönetimi, işleri Hatay’dan yönetirsem daha iyi olacağını söyledi. Bu vesileyle o sezon Hatay’a geldim. Jeremy Dudziak ve Christian Atsu ile yakından ilgilendim. Christian Atsu, gerçekten çok iyi bir insandı. Binlerce futbolcu tanıyorum ama en profesyoneli Atsu’ydu. O, örnek alınacak bir futbolcuydu. Takıma ilk geldiği dönem antrenman eksiği vardı. İlk olarak teknik direktörümüz onu kupa maçında sahaya sürmüştü. Hamstring sakatlığından dolayı ilk 11’e uzak kaldığı bir dönem olmuştu. Üzgündü ama hiçbir zaman pes etmedi. Takımın en neşeli ve sevilen karakterlerinden biriydi. Suudi takımı Al-Raed’de oynadığı dönemi hayatındaki en büyük hatalarından biri olarak değerlendiriyordu, orada mutsuzdu. Hatayspor’u daha önceden bilmemesine rağmen Hatay’ı çok sevmişti. Christian Atsu’nun paraya ihtiyacı yoktu. Ayrıca Hatay’a para kazanmaya gelmemişti. Futbolu sevdiği için Hatay’a geldi. Kendisini burada daha da toparlayacağına inanıyordu. Alternatif olarak birkaç Portekiz takımı vardı kafasında ama Hatay’daki insanların kendisine olan sevgisini gördü. Herkes ona karşı sıcakkanlıydı. Atsu, Hatay’ı çok sevmişti" ifadelerini kullandı.
"Christian Atsu’nun tecrübesinin takıma yardımcı olacağını düşündük"
Futbolculuk döneminde Hamburg U17, St. Pauli U19, Kiel U19 takımlarının yanı sıra kısa bir Trabzonspor macerası da yaşayan Kilit, scouting departmanına geçiş dönemini ise şöyle anlattı:
"13 yaşında Hamburg’a transfer oldum. Hamburg altyapısı, Almanya’nın en önemli altyapılarından biriydi. 16 yaşındayken Hamburg A Takımı ile antrenmanlara çıkmaya başladım. Daha sonra St.Pauli ve Holstein Kiel formaları da giydim. Bu arada RB Leipzig Teknik Direktörü Ole Werner ile Holstein Kiel takımında beraber oynadık. Özellikle Holstein Kiel’de çok iyi bir sezon geçirdim. Bu süreçte birçok transfer teklifi aldım ve Trabzonspor’a transfer oldum. Trabzonspor dönemimde profesyonel imza atarak A Takım forması giydim. Kiralık olarak başka bir takıma gönderildiğim dönem beklenmedik sakatlık sorunları yaşadım. Dizimdeki sakatlıklarla uğraştım ve maalesef vücut olarak toparlayamadım. Sakatlıklarım devam edince kariyerimi orada sonlandırmak zorunda kaldım. Yine de futbolu takip etmeye devam ettim. Bu süreçte oyuncu izledim, maçları takip ettim. Ayrıca oyuncuların istatistiklerini tutmaya başladım. Bende bu yönde bir tutku oluşmaya başladı. Bulduğum oyuncuların kalitesinden dolayı çevremdeki insanların ‘scouting’ konusunda bana olan güvenleri daha da arttı. O saatten sonra herkes benden oyuncu bulmamı istedi. O süreçte Hatayspor’a oyuncu sunmuştuk ve kulüple aramız iyi durumdaydı. Sezon başlamadan önce Hatayspor’u ziyaret ettik. Kulüp başkanıyla bir görüşme gerçekleştirdik ve Christian Atsu’yu önerdik. Christian Atsu’nun tecrübesinin takıma yardımcı olacağını düşündük. Daha sonra Hatayspor’a yardımcı olmak için kulübün scouting müdürü görevini üstlenmek istedim. O dönem Türkiye’de bu alandaki eksikliği gördüm. Scouting Departmanı üzerinden yürümeye çalışan kulüp sayısı neredeyse yok gibiydi. Kulüp başkanı bu teklifimize sıcak baktı ve yaptığımız işleri de görerek kabul etti."
"Stuttgart’ın scouting departmanında çalıştım"
Tolgahan Kilit, Hatayspor’dan sonra Stuttgart’ın alt yaş kategorilerinde scout görevine devam ettiğini belirterek, "Stuttgart’ın scouting departmanında çalıştım. Bölge olarak Hindistan, Brezilya, ABD ve Güney Kore’de araştırmalarıma devam ettim. Ayrıca Avrupa’nın diğer ülkelerinde taramalarımı sürdürdüm. Stuttgart, Almanya’daki en iyi altyapılardan birine sahip. Üst düzey oyuncu çıkarma potansiyelleri var. Altyapılarında yer alan takımları (U17, U19) yer aldıkları liglerde her zaman şampiyonluğa oynar. Ayrıca Barcelona, Chelsea, PSG ve Real Madrid gibi takımların da katıldığı uluslararası turnuvalarda hep üst sıralarda yer alırlar. Oyuncu seçerken karakter ve kalite konusuna çok dikkat ederler. Mesela seçtiğimiz oyuncu, şu an Stuttgart’ın kadrosunda o pozisyonda yer alan oyuncudan en az 2 kat daha iyi olması lazımdır. Oyuncunun kas yapısı da bizim için çok önemlidir. Fiziksel olarak enteresan oyuncular her zaman dikkatimizi çekmiştir. Bu yönlerden önü açık olan oyuncuları transfer etmeye gayret ederiz. Beğendiğimiz oyuncu hakkında bilgi toplamak için birçok kaynağa başvururuz. Bunlardan bir tanesi de sosyal medya ve oyuncunun sahip olduğu aile çevresidir. Gelen bilgileri analiz ederiz ve karakteri de iyi durumdaysa transfere sıcak bakarız. Kimse farkında olmayabilir ama oyuncunun sosyal medya paylaşımları da onun karakteri hakkında çoğu zaman ipucu verir. Her takımın kendine göre inandığı değerleri vardır ve bu değerlere sosyal medyada bile karşı çıkamazsınız. Mesela burada oyuncular kulübün değerlerine aykırı bir şey paylaşsa mesele direkt kontratı feshetmeye kadar gidebilir. Hiçbir oyuncunun kendini kulübün üzerinde görmesine izin verilmez" şeklinde konuştu.
"Beijing Guoan, her zaman şampiyonluğa oynayan bir takım"
Çin Süper Ligi takımlarından Beijing Guoan’da scouting ve kadro planlama şefi olarak görev yapan Kilit, bu transferin nasıl gerçekleştiğine yönelik gelen soruya şu cevabı verdi:
"Beijing Guoan taraftar ve camia olarak Çin’in en büyük takımı. Ortada büyük bir proje var ve benim için gerçekten heyecan verici bir süreç. Çin’in Bayern Münih’i diyebiliriz. Etkileyici potansiyele sahip bir takımdan bahsediyoruz. Çılgın bir taraftarları var ve beklentileri büyük. İşe başlama sürecinden önce çalışmalarımı yapmaya başlamıştım. Raporlarımı hazırladım ve kadrodaki sıkıntıları tespit ettim. Gerekli takviyelerin yapılması için analizlerimi yaptım. Kurala göre kadromuzda 5 yabancı oyuncu bulundurabiliyoruz. Beijing Guoan, her zaman şampiyonluğa oynayan bir takım olduğu için seçeceğimiz bu 5 oyuncu o derece değerli. Bu 5 yabancı oyuncu, Çin Ligi’nde şampiyonluğu belirleyecek öneme sahip. Herkese aynı kuralların olduğu ve yarışmanın eşit olduğu bir lig. Ülkemizi orada temsil edeceğim için çok mutluyum. Kulübümle başarılar elde edeceğime inanıyorum. Beijing Guoan Teknik Direktörü Nick Montgomery, gerçekten çok hırslı bir isim. Premier Lig’de oynadığı dönemde de hırslı bir futbolcuydu. Oyuncularıyla anlaşan mükemmel bir insan. Oyuncularının dilinden anlıyor. Bu durum da oyunculardaki futbol aşkını yükseltiyor. Nick Montgomery, ayrıca hedefleri belli olan bir hoca. Beijing Guoan olarak şampiyonluğu hedefliyoruz. Taraftar ve camia olarak bunu hak ediyor. Teknik direktörümüzle her gün temastayız. Transferlerimizi bitirdik ve önümüzdeki günlerde açıklayacağız. İşimi en iyi şekilde yapmak istiyorum."
"Göztepe, scouting başarısı anlamında örnek alınabilecek bir takım"
Göztepe’nin, Türkiye’de scouting başarısı anlamında örnek alınabilecek bir takım haline geldiğine de değinen Tolgahan Kilit, "Stanimir Stoilov gibi tecrübeli bir teknik adama sahipler. Başkan Rasmus Ankersen, futboldaki önemli isimlerden. Ankersen, ilk başlarda Midtjylland ve Brentford takımlarında kendi sistemini kurdu. Bu takımlarda tecrübesini geliştirdi. Futbolda nasıl ilerlemesi gerektiğini öğrendi. Diğer takımlarla arasındaki vizyon farkı olduğunu son dönemde ortaya koydu. Bu durum ve futbola bakış açıları çok önemli. Oyunculara yüksek rakam ödeme politikasını benimsemeyi reddediyorlar. Onun yerine takıma katılmak isteyen oyuncuların hırsına ve futbol oynama konusundaki isteğine bakıyorlar. Genç, dinamik ve aç oyuncu istiyorlar. Buna göre oyuncu keşfedip hemen satıyorlar. Göztepe, çok iyi işleyen bir şirket gibi yönetiliyor. Avrupa’nın büyük liglerindeki takımlar da böyle yapıyor. Mesela Brezilya ve Afrika’dan getirdikleri oyuncuların hırsı onları yüksek bir noktaya çıkarıyor. Yüreğiyle oynayan oyuncuları bulup nokta atışı yapıyorlar. Örneğin Junior Olaitan gidince hemen yerini Musah Mohammed gibi yine genç ve aç bir oyuncuyla doldurdular. Musah Mohammed’in Bodrum’da ne kazandığı veya Göztepe’de ne kadar kazanacağı belli. İşte sistem budur. Takımda ağabey olarak Efkan Bekiroğlu, Alan Godoi ve kaptan İsmail Köybaşı var. Diğer oyuncuların yaşlarının ne kadar küçük zaten biliyorsunuz. Sistem belli ve tıkır tıkır işliyor. Bu sistemle giderlerse eğer Göztepe’nin 5 sene sonra şampiyon olma ihtimalini kimse inkar edemez" diye konuştu.
"Scouting Departmanı, bir takımın uzun vadeli kurtuluş reçetesi ve temelidir"
Kilit, Scouting Departmanı’nı takımların uzun vadeli kurtuluş reçetesi ve temeli olarak nitelendirerek, "Scout ekibi iyi çalışıyorsa, sen ucuza oyuncu alıp daha yüksek fiyata satabiliyorsan bu kulübü ileriye götürecek olan paranın kasaya girmesi demektir. Bunu altyapıdaki organizasyonla birlikte işleyen bir fabrika haline getirmeniz lazım. Scout ekibi, özellikle altyapılarda keşfedilmeyen binlerce yeteneği de açığa çıkarmak için uğraş vermeli. Bu altyapıdaki oyuncuları A takım kadrosuna kazandırmak kulübün önünü direkt olarak açar. Ben burada maddi olanağı kötü olduğu için 15-16 yaşındaki oyuncuların A takımda oynatmak zorunda kalan takımlardan bahsetmiyorum. Altyapıdaki oyuncuyu 17 yaşına kadar itina ile işlemeliler. Taktiksel, fiziksel ve teknik olarak gelişimlerine katkıda bulunmaları gerekiyor. Bunu yapmayan kulüplerin yönetimleri sürekli olarak değişir durur. İlerleyen süreçte gelen transfer yasakları ve para cezaları da kulübü zor durumda bırakabilir. Transfer tahtası kapalı olduğu için aynı sorunlar devam eder. Hazır olmayan 15-16 yaşındaki oyuncuyu sahaya mecburi olarak sürerek ellerindeki cevheri de yakabilirler. O yüzden scouting olayı çok önemli" dedi.
Uygar Aydın
