Sakarya’nın Adapazarı ilçesinde engelli bireylerin toplumsal hayata adapte olabilmeleri için hizmete açılan ve çalışanlarının tamamı engellilerden oluşan "Engelsiz Kafe", iş hayatında başarılı olmak isteyen engelli bireylere sosyal hayatın içinde yer almanın mutluluğunu yaşatıyor.
2015 yılında Sakarya Büyükşehir Belediyesi tarafından engelli bireylerin istihdamını sağlamak hedefiyle açılan ‘Engelsiz Kafe’de çalışan engelli bireyler, çalışma ve sosyal hayatın içinde yer almanın mutluluğunu yaşıyor. Kafede baristalık, garsonluk gibi alanlarda çalışan 5 down sendromlu birey, müşterilerle güzel ilişki kurabilmenin yanı sıra kendilerini ifade edilebilme yetilerini geliştiriyor. Kafede çalışan engelli bireyler yaşadıkları mutlulukları anlatırken işletmeci Ferruh Kaledibi, hedeflerinin daha fazla engelli bireyin iş hayatına kazandırmak olduğunu belirtti. Kaledibi, "Bu kafe Sakarya Büyükşehir Belediyesi’ne ait. Türkiye’de tek bağımsız korumalı iş enstitüsü statüsündeyiz. Biz bu insanların iş hayatına kazandırılması için uğraşıyoruz. Burada 5 down sendromlu arkadaşımız iş hayatına devam ediyor. Diğer arkadaşlarımız işsiz kalmadı. Bizden ayrılan diğer arkadaşlarımızı başka iş yerlerine yerleştirdik. Hedefimiz iş adamlarına ve topluma engellilerin bir iş yapabildiklerini anlatabilmekti. Kafemize genellikle orta yaş diyebileceğimiz 25 yaş üstü ve yeni evlenen bireylerin olduğu bir yer. Kadınlar günlerini yapmak için geliyorlar. Gençler ise doğum günü kutlamaları için geliyorlar" dedi.
"Çalışanlardan bir tanesi benim oğlum"
Projede yer aldığı için çok mutlu olduğunu söyleyen Kaledibi, "Böyle sosyal bir iş yerinde olmaktan mutluluk duyuyorlar. Buraya bizi arayarak gelen arkadaşlarımız var. Bize farklı illerden down sendromlu çocukların aileleri misafir olarak geliyor. Ordu’dan misafir olarak gelenler var. 2015 yılından bugüne Sakarya’da Büyükşehir Belediyesi tarafından açılan engelsiz kafe Türkiye’ye örnek proje olmuştur. Böyle bir projede yer almaktan dolayı mutluyum. Zaten çalışanlardan bir tanesi benim oğlum. Down sendromlu bir birey babasıyım. Her baba gibi çocuğumun geleceği ile ilgili hayaller kurarken birden böyle projelerde neler yapabilirim diye uğraşarak bu işin içerisine girdik. Valimiz ve belediye başkanlarımız bizleri ziyaret ederek motivasyon kaynağımız oluyorlar" diye konuştu.
"Down sendromlu bir kardeşim olduğu için bu projenin yeri bende başka"
Projenin kendisi için çok ayrı bir önemi olduğunu vurgulayan Psikolog Başak Cebecioğlu, "Bu projede yer almaktan dolayı mutluyum. Ayrıca bende bir ablayım. Down sendromlu bir kardeşim olduğu için bu projenin yeri bende başka. İlk başta çocuklarımızı alıp beceri analizinden geçiriyoruz. Kafedeki çay servis etme şekli, tepsiyi alması, tepsiyi bardağın içerisine koymasına kadar hepsinin bir analizini çıkartıyoruz. Sonrada çocuklarla bunları bir model olma yöntemiyle ilerletiyoruz. Çocuklar zamanla bağımsızlaştıkça bizler desteğimizi geri çekiyoruz. Çocuktan çocuğa değişmekle birlikte yaklaşık 1 buçuk ay içerisinde bu aşamaların hepsini bitirmiş oluyoruz. Sadece kafemizin çalışanlarına değil ayrıca müşterilerimize de bu desteği vermeye çalışıyoruz. Çünkü onlarda bazen arkadaşlarımıza yardımcı olmak için tepsiye doğru bir hamle yapıyorlar. Bu sefer çocukların dengeleri şaşabiliyor. Sonrasında çocuklar down sendromlu oldukları için onlarla şakalaşmaya çalışıyorlar. Burada da mahremiyeti korumaya çalışıyoruz. Buralarda da müdahale de bulunuyoruz. Hem çocukların davranış problemlerine karşı hem de müşterilerin aslında onların tipik gelişim gösteren bireylermiş gibi davranmaları için çalışıyoruz. Bu çerçevede hem müşterilerimize hem de kafe çalışanlarına destek oluyoruz" şeklinde konuştu.
"Keşke bir gün değil de sürekli anılsalar "
Engelli bireylerin çalıştığını görünce çok mutlu olduğunu söyleyen Neşe Dalmış, "Çocuklarımız için güzel bir etkinlik oluyor. Biz bu akşam misafir olarak geldik. Kızımın arkadaşı çalışıyor. Bizde gelelim bir değişiklik olsun dedik. İnsan çocukların çalışıp hizmet ettiğini görünce mutlu oluyor. Sonra engelliler günü kutlamalarına denk geldik. Burası çocuklar için çok güzel bir yer. Keşke çocukların böyle imkanları daha çok olabilse. Keşke Sakarya’da bir tane değil de 3-5 tane daha bu tarz işletme olsa. Sakarya’da o kadar çok engelli var ki. Keşke down sendromlular bir gün değil de sürekli anılsalar" ifadelerini kullandı.
