Yerel Haberler
Malatya
04 Mart 2026 Çarşamba - 10:35 Diyetisyen Göllü: "Türkiye’de her üç kişiden biri obez" Malatya Battalgazi Sağlıklı Hayat Merkezi Diyetisyeni Reyyan Yüce Göllü obezitenin yalnızca kilo sorunu değil metabolik ve hormonal dengeleri bozan ciddi bir hastalık olduğunu belirterek, Türkiye’de her üç kişiden birinin obez olduğunu söyledi. Diyetisyen Reyyan Yüce Göllü Dünya Sağlık Örgütü verilerine göre Türkiye’de 18 yaş üstü yetişkinlerde obezite oranının yaklaşık yüzde 32 olduğunu belirterek bu oranın Avrupa’da ilk sırada yer aldığını kaydetti. Obezitenin vücutta sağlığı bozacak ölçüde anormal veya aşırı yağ birikimi olarak tanımlandığını aktaran Göllü, beden kütle indeksinin (BKİ) 30’un üzerinde olmasının obezite olarak sınıflandırıldığını bel çevresinin ise kadınlarda 88 santimetre, erkeklerde 102 santimetrenin üzerinde olmasının risk oluşturduğunu söyledi. Fazla kiloluluk ve obezitenin hipertansiyon tip 2 diyabet, hiperlipidemi, kalp-damar hastalıkları, inme ve bazı kanser türleri için önemli bir risk faktörü olduğunu kaydeden Göllü, obezitenin temel nedeninin tüketilen kalori ile harcanan kalori arasındaki dengesizlik olduğunu ifade etti. Yüksek şekerli ve işlenmiş gıda tüketimi, büyüyen porsiyonlar ve fiziksel aktivite eksikliğinin obeziteyi artırdığını belirten Göllü, toplumda yaygın olan öğün atlama ve gece yeme alışkanlıklarının da kilo artışını tetiklediğini belirtti. Çocukluk çağı obezitesine de dikkat çeken Göllü, "Çocuklukta kazanılan sağlıklı beslenme alışkanlıkları yetişkin obezitesini önlemede kritik rol oynar. Ailelerin bilinçlenmesi çok önemli" dedi. Obezite tedavisinde tıbbi beslenme (diyet) tedavisi, egzersiz, davranış değişikliği, ilaç ve cerrahi yöntemlerin uygulanabildiğini belirten Göllü, diyet tedavisi, artmış fiziksel aktivite ve davranış terapisinin ağırlık kaybının üç temel bileşeni olduğunu kaydetti. Uyku ve stres yönetiminin de başarıda önemli rol oynadığını ifade etti. Diyetlerin kısa süreli değil, sürdürülebilir değişim odaklı olması gerektiğini ifade eden Göllü, pratik önerilerini şöyle sıraladı: "Tabağımızın yarısı sebze, dörtte biri protein ve dörtte biri tam tahıl olsun. Şekerli içecekleri ve hazır gıdaları sınırlayalım. Gece yeme, öğün atlama ve aşırı porsiyonlardan kaçınalım. Küçük ama sürekli değişimler metabolizmayı iyileştirir ve uzun vadede kilo kontrolünü sağlar." Yetişkin bireylerde haftada en az 150-300 dakika orta şiddetli fiziksel aktivite, çocuk ve ergenlerde ise günde en az 60 dakika orta ve yüksek şiddetli fiziksel aktivite önerildiğini hatırlatan Göllü, ilaç ve cerrahi tedavinin ise mutlaka uzman hekim kontrolünde planlanması gerektiğini söyledi.
Başkan Geçit, "Kadim Çırmıhtı, Köy Evleri ve restorasyon projeleriyle ayağa kalkıyor"
19 Kasım 2025 Çarşamba - 11:32 Başkan Geçit, "Kadim Çırmıhtı, Köy Evleri ve restorasyon projeleriyle ayağa kalkıyor" 6 Şubat depremlerinde ağır hasar alan Yeşilyurt’un tarihi bölgelerinden Kadim Çırmıhtı’da devam eden değişim ve dönüşüm yatırımlarını inceleyen Yeşilyurt Belediye Başkanı Prof. Dr. İlhan Geçit, "Köy evleri projesiyle modern ve güvenli bir yaşam alanı inşa edilirken, Kültür ve Turizm Bakanlığımızla ortaklaşa başlattığımız ‘Lezzet Caddesi’ restorasyon projelerimizle Kadim Çırmıhtı’mızı yeniden kültür, sanat ve turizm merkezi hâline dönüştüreceğiz" şeklinde konuştu. Yeşilyurt Belediye Başkanı Prof. Dr. İlhan Geçit, Kadim Çırmıhtı bölgesinde yapımı devam eden köy konutları ile Kültür ve Turizm Bakanlığıyla iş birliğiyle restore edilecek tarihi konaklarda incelemelerde bulundu. Çalışmalar hakkında yetkililerden bilgi alan Başkan Geçit, "Kadim Çırmıhtı; tarihî dokusu, kültürel zenginliği, doğal güzellikleri ve kendine has yaşam kültürüyle çok kıymetli bir merkezdir. Burada hem modern yaşam alanları oluşturuyor hem de kadim mirasımızı yaşatacak restorasyon çalışmalarını titizlikle sürdürüyoruz. Bölgenin turizm potansiyelini yükseltmek, tarihî ve kültürel değerleri gelecek nesillere aktarmak için her türlü desteği veriyoruz" dedi. "Köy Evleri için her türlü desteği sağlıyoruz" Başkan Geçit, "Köy Evleri" projesinin bölgedeki yaşam standartlarını yükselteceğini ifade ederken, Gündüzbey, Hamidiye, Hıroğlu, Mollakasım, Yakınca ve Bostanbaşı’nda ki projelerin bir an önce tamamlanması için imar durum belgeleri başta olmak üzere her türlü konuda destek sağladıklarına dikkat çekti. Belediye olarak tüm süreçlerde aktif rol üstlendiklerini söyleyen Başkan Geçit, Kadim Çırmıktı’nın tüm zenginlikleriyle yeniden ayağa kalkacağına işaret ettiği konuşmasında, " Burası, Yeşilyurt’un kültürel hafızasının, geleneksel yaşam biçiminin ve tarihî kimliğinin en güçlü şekilde korunduğu alanlardan biridir. Attığımız her adımın, sadece bugünü değil, yarınları da şekillendireceğini çok iyi biliyoruz. Çırmıhtı’da yapımı devam eden ve bizimde destek verdiğimiz köy evleri projeleri, bölgenin yaşam standartlarını yükseltmek, vatandaşlarımızın depreme dayanıklı, modern ve güvenli konutlarda yaşamalarını sağlamak adına büyük önem taşıyor. Bu evler, hem geleneksel mimariye uygun hem de günümüz ihtiyaçlarına yanıt verecek şekilde planlanmıştır. Belediye olarak buradaki köy evlerinin bir an önce tamamlanıp hak sahiplerine verilmesi için her türlü desteği sağlıyoruz. Amacımız; vatandaşlarımızın huzur içinde yaşayacağı, sosyal dokusu güçlü, modern bir yerleşim alanı oluşturmaktır" ifadelerini kullandı. "Tarihi konaklarımız aslına uygun restore ediliyor" Başkan Geçit, Kültür ve Turizm Bakanlığı Erzurum Rölöve ve Anıtlar Müdürlüğüyle imzaladıkları "Lezzet Caddesi Kentsel Tasarım Uygulamalarına İlişkin İş Birliği Protokolü" kapsamında bölgedeki tarihi yapıların bilimsel ve teknik esaslara uygun şekilde restore edileceğini söyledi. Tarihi konaklarda yürütülen keşif, rölöve ve uygulama hazırlıklarının detaylı şekilde incelendiğini belirten Başkan Geçit, restorasyon projelerinin bölge turizmine yeni bir soluk getireceğinin altını çizerken, "Çırmıhtı’nın tarihî konakları şehrimizin hafızasıdır. Bu mirası korumak bizim sorumluluğumuzdur. Buranın ruhunu ve tarihî kimliğini oluşturan tarihi konaklarda da çok kapsamlı bir restorasyon sürecini başlatarak gelenek ve göreneklerimizin yanı sıra tarihimizi ve eşsiz lezzetlerimizi gelecek nesillere aktarmak adına çok güçlü adımlar atıyoruz. Kültür ve Turizm Bakanlığımıza bağlı Erzurum Rölöve ve Anıtlar Müdürlüğüyle imzalamış olduğumuz protokolle bu eşsiz yapıların her biri aslına uygun şekilde yeniden ayağa kalkacak. Bu çalışma, restorasyon projesi olmasının ötesinde Çırmıhtı’nın hafızasını yaşatma, tarihî mirasını koruma ve geleceğe aktarma iradesidir. Konakların restorasyonu tamamlandığında bu alan sadece bir lezzet durağı değil, aynı zamanda kültür, sanat ve turizm merkezi hâline gelecektir. Erzurum Rölöve ve Anıtlar Müdürlüğü uzmanlarıyla koordineli bir çalışma yürüterek, buradaki tarihi yapılarımızı aslına uygun bir şekilde yeniden turizme kazandıracağız. Konutlarımızın restorasyonuyla ilgili ihale süreçleri tamamlanarak, yapım işleri hız kazandı. Hazırlanan proje doğrultusunda her bir yapı, özgün mimarisine sadık kalınarak yeniden hayat bulacaktır. Çırmıhtı’nın hem ekonomisi hem de kültürel yaşamı bu projelerle güçlenecektir. Yeşilyurt Belediyesi olarak her iki projeyi de büyük bir titizlikle ve kararlılıkla desteklerken, yakından takip ediyoruz. Çünkü biliyoruz ki, Çırmıhtı’nın ayağa kalkması, Yeşilyurt’un güçlenmesi, Yeşilyurt’un güçlenmesi, Malatya’nın geleceğinin daha sağlam temeller üzerine kurulması demektir" diye konuştu.
MTÜ’den asfalt üretimine ceviz kabuğu destekli çevreci çözüm
19 Kasım 2025 Çarşamba - 10:03 MTÜ’den asfalt üretimine ceviz kabuğu destekli çevreci çözüm Malatya Turgut Özal Üniversitesi (MTÜ), ceviz kabuğu atıklarının asfalt üretiminde kullanılmasıyla yol kaplamalarının dayanıklılığını artıran çevreci bir yöntem geliştirdi. MTÜ Mühendislik ve Doğa Bilimleri Fakültesi İnşaat Mühendisliği Ulaştırma Ana Bilim Dalı’nda görev yapan Doç. Dr. Abdulgaziz Gedik tarafından yürütülen araştırmada yüksek sıcaklık, oksidasyon ve güneş ışınlarının asfalt kaplamalarda oluşturduğu yaşlanma etkisinin azaltılması hedeflendi. Doç. Dr. Gedik, Türkiye’nin yaklaşık 70 bin kilometrelik karayolu ağı bulunduğunu ve bunun yarısına yakınının sıcak asfaltla kaplı olduğunu belirterek, bu tür kaplamaların yüksek sıcaklıklar ve UV ışınları nedeniyle zamanla bozulmaya maruz kaldığını ifade etti. Gedik, yaşlanmanın kaplamalarda çatlama, deformasyon ve sürüş konforunun azalması gibi sonuçlar doğurduğunu söyledi. Cevizin insanlarda antioksidan etkisiyle yaşlanmayı geciktirdiğini hatırlatan Gedik, bu özelliğin asfalt bağlayıcısında da etkili olup olmayacağını araştırdıklarını kaydetti. Bu kapsamda toz haline getirilen ceviz kabuğu, belirli oranlarda asfalt bağlayıcısına eklenerek laboratuvar ortamında yaşlandırma testlerine tabi tutuldu. Yapılan karşılaştırmalar sonucunda ceviz kabuğu katkısının asfalt bağlayıcısında yaşlanmayı önemli ölçüde azalttığı tespit edildi. Çalışmanın sonuçlarına ilişkin bilgi veren Gedik, "Elde ettiğimiz bulgular, asfalt kaplamanın ömrünün yaklaşık yüzde 50’ye kadar uzadığını gösteriyor. Böylece yaşlanmaya bağlı meydana gelen bozulmaların önüne geçilerek bakım-onarım maliyetlerinde önemli tasarruf sağlanabilir" diye konuştu.
Malatya’da deprem konutlarının anahtar teslimi sürüyor
18 Kasım 2025 Salı - 16:18 Malatya’da deprem konutlarının anahtar teslimi sürüyor Malatya’da yapımı tamamlanan 2 bloktaki toplam 40 daire, düzenlenen törenle depremzede vatandaşlara teslim edildi. 6 Şubat depremlerinde büyük hasar gören Malatya’da, kalıcı konutların hak sahiplerine teslimi devam ediyor. Battalgazi ilçesi Bahçebaşı Mahallesi’nde yapımı tamamlanan 2 bloktaki toplam 40 daire, düzenlenen törenle depremzede vatandaşlara teslim edildi. Bahçebaşı 6. Etap TOKİ Konutları anahtar tesliminde konuşan Malatya Valisi Seddar Yavuz, "İçinde bulunduğumuz 6. Etap konutlarında bin 50 konut ve 20 iş yerimiz bulunuyor. Bugün E3-10 ve E3-11 bloklarındaki hak sahiplerini anahtarlarını teslim edeceğiz. Bloklar hazır oldukça mesaj atıp, telefonla arayarak buradaki konutları hak sahiplerine kısa zaman içinde teslim etmeyi planlıyoruz" dedi. Vali Yavuz, açıklamasının devamında "Bugünün değil, geleceğin Malatya’sını inşa ediyoruz. Çocuklarınıza, torunlarınıza, güvenle emanet edebileceğiniz güvenli konutlar, sosyal donatılarıyla her türlü konforu düşünülmüş konutlar inşa ediyoruz. Bu vesileyle Cumhurbaşkanımız Recep Tayyip Erdoğan’a, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum’a, İçişleri Bakanımız Ali Yerlikaya’ya, milletvekillerimize, Büyükşehir Belediye Başkanımıza, TOKİ, Emlak Konut, AFAD kısaca burada işçisinden müteahhidine emeği geçen herkese bir kez daha şükranlarımı sunuyorum" diye konuştu.
EkoVizyon Çalıştayı’nda fikirler yarıştı
18 Kasım 2025 Salı - 15:30 EkoVizyon Çalıştayı’nda fikirler yarıştı Malatya İl Milli Eğitim Müdürlüğü tarafından düzenlenen "EkoVizyon Fikir Maratonu Çalıştayı"nda lise öğrencileri, geleceğin çevresel sorunlarına yönelik yenilikçi ve sürdürülebilir çözüm önerileri geliştirdi. Malatya İl Milli Eğitim Müdürlüğü tarafından yapılan EkoVizyon Fikir Maratonu’na 9 takım, 45 öğrenci ve 10 mentör katılım sağladı. Çalıştay, 17-18 Kasım tarihlerinde iki günlük yoğun bir programla tamamlandı. Proje sürecinde öğrenciler; iklim değişikliği, doğal kaynakların korunması, geri dönüşüm, enerji verimliliği ve biyolojik çeşitlilik gibi güncel çevre sorunlarına yönelik çözüm önerileri geliştirdiler. Takım çalışması, problem çözme, çoklu düşünme ve proje geliştirme süreçlerini kapsayan çalıştay, gençlerin liderlik, iletişim ve sunum becerilerini güçlendirdi. Çalıştaya katılan Malatya İl Milli Eğitim Müdürü Behçet Bakır, "EkoVizyon Projesi, gençlerimizin çevre bilinciyle donatılmasını, doğaya karşı sorumluluk üstlenen bireyler olarak yetişmesini amaçlayan çok kıymetli bir eğitim çalışmasıdır. Bugün burada, öğrencilerimizin kendi fikirleriyle geleceğimize ışık tuttuğunu görmek bizleri son derece mutlu ediyor. Çevre sorunlarının her geçen gün daha görünür hâle geldiği bir dünyada, gençlerimizin çözüm üreten, sorgulayan ve üreten bir bakış açısına sahip olması büyük önem taşıyor" dedi. Proje sonunda katılımcı öğrenciler "EkoVizyoner Genç" unvanı ile okullarında çevre elçisi olarak görev yapacak ve çevresel farkındalık çalışmalarında aktif rol üstlenecek. Çalıştay sonunda Müdür Bakır, öğretmen ve öğrencilere sertifikalarını takdim ederek geliştirdikleri projeleri inceledi.
Battalgazi’de ara tatil çocuk şenlikleri yoğun ilgi gördü
18 Kasım 2025 Salı - 12:20 Battalgazi’de ara tatil çocuk şenlikleri yoğun ilgi gördü Battalgazi Belediyesi, 10-15 Kasım ara tatil döneminde çocuklara yönelik dolu dolu bir etkinlik programı düzenledi. Kültür ve Sosyal İşler Müdürlüğü tarafından hazırlanan Ara Tatil Çocuk Şenlikleri, yüzmeden boyamaya, seramikten sinema gösterimine kadar birçok etkinlikle miniklerin tatiline renk kattı. Bir hafta boyunca devam eden programlarda çocuklar hem el becerilerini geliştirdi hem de keyifli anlar yaşadı. Seramik atölyesinde kendi eserlerini tasarlayan, boyama etkinliklerinde hayal güçlerini renklendiren öğrenciler, sinema gösterimleriyle tatilin keyfini çıkardı. Arslantepe’de tarihle buluşma Etkinliklerin en dikkat çeken bölümü, UNESCO Dünya Mirası Listesi’nde yer alan Arslantepe Höyüğü’ne yapılan ziyaret oldu. Çocuklar burada yalnızca kazı alanını gezmekle kalmadı Arslantepe Karşılama Merkezi’ni de ziyaret ederek simülasyon alanında tarih öncesi dönemlere yolculuk yaptı. Gerçeğe en yakın şekilde modellenen canlandırmalar sayesinde minikler, Arslantepe’nin ilk şehirleşme deneyimini, saray yapısını ve dönemin yaşam izlerini interaktif şekilde keşfetti. Rehberler eşliğinde gerçekleşen gezide çocuklar, binlerce yıllık tarihin izlerini yakından görmenin heyecanını yaşadı. Battalgazi Belediyesi Kültür ve Sosyal İşler Müdürlüğü ekipleri, ara tatil dönemini sadece dinlenme değil aynı zamanda öğrenme sürecine dönüştürmeyi hedeflediklerini belirtti. "Dolu bir tatil yaşattık" Battalgazi Belediyesi Kültür ve Sosyal İşler Müdürlüğü’nden yapılan açıklamada, ara tatil programının çocuk ve ailelerden yoğun ilgi gördüğü vurgulanarak, "Ara tatil sürecinde çocuklarımızın hem eğlenmesini hem de üretmesini istedik. Yüzme etkinliklerinden sanat atölyelerine, sinema gösterimlerinden Arslantepe’ye düzenlenen tarih gezisine kadar geniş bir program uyguladık. Çocuklarımızın mutluluğu bizim en büyük motivasyonumuz" ifadelerine yer verildi. Programlara çocuklarıyla birlikte katılan aileler, Battalgazi Belediyesi’nin düzenlediği etkinliklerin çocuklara hem keyifli hem öğretici bir tatil sunduğunu belirterek teşekkür etti. Battalgazi Belediyesi, benzer etkinliklerin önümüzdeki dönemlerde de devam edeceğini bildirdi.
Başkan Geçit’ten iş dünyasıyla ekonomik istişare toplantısı
18 Kasım 2025 Salı - 11:11 Başkan Geçit’ten iş dünyasıyla ekonomik istişare toplantısı Yeşilyurt Belediye Başkanı Prof. Dr. İlhan Geçit, "Birlikte Başaracağız’ projesi kapsamında Malatya ve Yeşilyurt’un ekonomik yapısını güçlendirmek, yatırım ortamını iyileştirmek ve şehrin geleceğine yön verecek stratejik adımları değerlendirmek amacıyla iş dünyasının önde gelen temsilcileriyle bir araya geldi. Toplantıda, deprem sonrası ekonomik toparlanmanın hızlanması için üreticiye destek verilmesi, lojistik altyapının güçlendirilmesi, nitelikli istihdamın artırılması ve yeni yatırım alanlarının açılması konularında ortak değerlendirmeler yapıldı. Malatya Ticaret ve Sanayi Odası (TSO), Malatya Ticaret Borsası, MÜSİAD ve MİAD Malatya Şubesi Başkanları başta olmak üzere çok sayıda iş adamının katıldığı toplantıda sanayi, ticaret, üretim, istihdam, yatırım potansiyeli ve şehir ekonomisinin dönüşüm süreci gibi birçok başlık masaya yatırıldı. Toplantıya ev sahipliği yapan Yeşilyurt Belediye Başkanı Prof. Dr. İlhan Geçit, yerel yönetim olarak Malatya’nın yeniden ayağa kalkması, ekonomik hareketliliğin artırılması ve deprem sonrası toparlanmanın hızlanması için iş dünyasıyla güçlü bir iletişim ve iş birliği içerisinde olduklarını dile getirdi. "Ekonomik gelişim, ortak akıl ve dayanışma ile mümkün" Başkan Geçit, toplantıda yaptığı açıklamada Malatya’nın sahip olduğu potansiyelin doğru planlama ve ortak akılla harekete geçirilmesi gerektiğinin altını çizdi. Şehrin üretim kapasitesi, coğrafi avantajları ve girişimci ruhuyla yeniden yükselişe geçebileceğini belirten Başkan Geçit, "Malatya’mız sanayisi, tarımı ve ticaretiyle bölgesine yön veren kadim bir şehirdir. Bu güçlü yapı ancak istişareyle, birlikte hareket ederek daha sağlam bir zemine oturabilir. Belediyemiz, yatırımcı dostu bir yaklaşımı benimsemiş olup üretim ve istihdamı destekleyecek her türlü çalışmanın arkasındadır. ’Birlikte Başaracağız’ projemiz kapsamında gerçekleştirdiğimiz bu toplantı, şehrimizin ekonomik vizyonunu güçlendirme adına çok kıymetli bir adımdır" şeklinde konuştu. İş dünyasından yapıcı görüş ve öneriler Malatya TSO, Ticaret Borsası, MÜSİAD ve MİAD başkanları ile işadamları ise toplantıda yatırım ortamının geliştirilmesine yönelik görüş ve önerilerini dile getirdi. Özellikle deprem sonrası ekonomik toparlanmanın hızlanması için üreticiye destek verilmesi, lojistik altyapının güçlendirilmesi, nitelikli istihdamın artırılması ve yeni yatırım alanlarının açılması konularında ortak değerlendirmeler yapıldı. Temsilciler, Yeşilyurt Belediyesi’nin sanayi bölgeleri, yerinde dönüşüm çalışmaları, ulaşım altyapısı ve şehir estetiğini geliştirme alanındaki yatırımlarının ekonomik çarkları olumlu yönde etkilediğini ifade ederek belediye ile güçlü iş birliğinin önemine vurgu yaptı. Toplantıda ayrıca Malatya’nın uzun vadeli ekonomik hedefleri üzerinde duruldu. Tarım ve gıda sektörünün güçlendirilmesi, yüksek katma değerli üretimin teşviki, genç girişimcilerin desteklenmesi, organize sanayi bölgelerinin genişletilmesi ve teknoloji yatırımlarının artırılması gibi stratejik konular detaylı şekilde değerlendirildi. "Ekonomik dirençlilik için ortak çalışma şart" Prof. Dr. İlhan Geçit, karşılıklı fikir alışverişlerinin şehir yönetimine yeni perspektif kazandırdığını ifade ederek iş dünyasına teşekkür ederken, "Yeşilyurt’umuzun üretim gücünü artırmak, istihdamı geliştirmek ve ortak akılla daha güçlü bir gelecek inşa etmek adına istişarelerde bulunduk. Şehrimize değer katan tüm kurum ve temsilcilerimize katkıları ve yapıcı görüşleri için teşekkür ediyorum. Ekonomik dayanıklılığı artırmak, Malatya’yı her alanda daha rekabetçi bir şehir haline getirmek için bu tür istişare buluşmalarını çok önemsiyoruz. Bugün ortaya konulan fikirler, şehrimizin gelecek planlamasında önemli bir yol haritası olacaktır. İş dünyamızın önerileri, tespitleri ve çözüm odaklı yaklaşımları şehrimizin ayağa kalkma sürecinde önemli rol oynayacaktır. Ekonomik yapımızı daha güçlü bir zemine oturtmak hepimizin öncelikli görevidir. Çünkü biz bir ve beraber olduğumuz zaman her türlü zorluğun üstesinden gelen bir toplumuz. Onun için birlikte başaracağız, birlikte her alanda güçlü bir şehir inşa edeceğiz" ifadelerini kullandı. Toplantı, karşılıklı teşekkür temennileri ve iş birliğini güçlendirmeye yönelik yeni planların değerlendirilmesiyle sona erdi.